بند دوم - ویژگی ترافع در دادرسی — به تعبیر ایشان مواد ۱۴ تا ۱۷

در حقوق انگلستان نیز موضوع یاد شده با این پرسش آغاز می شود که آیا دعوا می تواند علیه شخصی ناشناخته اقامه شود؟ در آنجا نیز در پاسخ به این پرسش گفته شده که شرایط محدودی وجود دارد که در آن شرایط خواهان می تواند از انجام الزامات مقرر در دستورالعمل دادگاه که اعلام می دارد دادخواست باید حاوی نام کامل هر طرفی از دعوا باشد، اجتناب و خودداری کند. هنگامی که خواهانی هویت و نام خوانده را نمی داند و او را نمی شناسد ولی میتواند او را با توصیفی که به طور کافی وی را معین ی کند شناسایی و بیان نماید در این صورت خواهان می تواند برای آغاز نمودن دعوا و به جریان انداختن دادرسی با تعیین نمودن خوانده از طریق توصیف وی نزد دادگاه اجازه ای را برای آغاز دادرسی از آن دادگاه تحصیل نماید. این نوع اقامه دعوا در برخی دعاوی ناظر به مالکیت فکری مفید و سودمند است. بند سوم - رو در رویی طرف های دادرسی رو در رو قرار گرفتن طرفهای اختلاف و دعوا در دادرسی از دیگر ویژگی های دادرسی مدنی است. این ویژگی جوهر دادرسی مدنی را تشکیل می دهد دادرسی بدون این ویژگی مفهوم خود را از دست می دهد. رویارویی اصحاب دعوا در شمار اصول راهبردی دادرسی مدنی است. برخی از استادان از این ویژگی با عنوان «اصل ترافع یاد کردند و برخی دیگر نیز آن را تناظر خواندند و نویسندگان دیگری هم این ویژگی را تقابلی بودن دادرسی نام نهادند. همه این عناوین که ریشه در ادبیات و زبان عرب دارد، از مفهوم و دکتر احمد متین دفتری آئین دادرسی مدنی و بازرگانی جلد اول انتشارات مجمع علمی و فرهنگی مجد، سال ۱۳۷۸. ص ۴۰۲، ش ۱۶۹ دکتر حسن محسنی اداره جریان دادرسی مدنی بر پایه همکاری و در چارچوب اصول دادرسی شرکت سهامی انتشار چاپ اول، سال ۱۳۸۹، ص ۶۰ پاورقی. معنایی مشترک برخوردار است و به یک ویژگی توجه دارد. ما نیز با همان معنایی که تاکنون در متون قانونی و نوشته های حقوق آیینی اختیار شده، به آن، عنوانی فارسی دادیم و رو در رویی» یا «رویارویی» اصحاب دعوا و اطراف دادرسی نام گذاشتیم. استاد دکتر شمس ضمن تعبیر اصل ترافع به اصل تناظر و بیان تفاوت میان این دو اصطلاح در حقوق فرانسه بیان داشتند که مناسب ترین واژه برای اصطلاح فرانسوی Contradiction تناظر است نه ترافع. زیرا در فرهنگ فارسی دکتر محمد معین تناظر به معنی با هم بحث و مجادله کردن آمده است در حالی که ترافع معادل واژه فرانسوی Contentieux است که در مقابل حسبی یعنی Gracieux قرار دارد. توفیق قاضی در احراز حق و کسب نتیجه مطلوب متوقف بر اطلاع از ادعاها ادله و استدلالات هر یک از متخاصمین است و این امر نیز مستلزم آن است که اطراف نزاع و اختلاف در موقعیتی قرار گیرند که فرصت و امکان طرح آزادانه ادعاها و ادله طرف مقابل خود نیز مطلع شده تا بتوانند آنها را مورد ایراد و مناقشه قرار بدهند. به تعبیر ایشان مواد ۱۴ تا ۱۷ قانون جدید آیین دادرسی مدنی فرانسه، بیانگر رعایت همین اصل تناظر است؛ این که مورد قضاوت قرار گرفتن اصحاب دعوا موکول به آن است که مورد استماع قرار گیرند یا دعوت شوند ماده ۱۴ ق.آ.د.م فرانسه)، تکلیف هر یک از اصحاب دعوا به اعلام جهات موضوعی و حکمی ادعاهای خود به طرفی دیگر به منظور امکان تدارک دفاع آن طرف ماده ۱۵ ق.آ.د.م. ف)، تکلیف قاضی به رعایت اصل تناظر از حیث اتخاذ تصمیم بر مبنای توضیحات و مدارکی که اصحاب دعوا متناظرً اعلام و آن را مورد مناقشه قرار داده اند ماده ۱۶ ق.آ.د.م. ف) و در نهایت امکان شکایت هر یک از اصحاب دعوا از تصمیم راجع به ترتیبی که بدون اطلاع وی مورد دستور دادگاه قرار گرفته است ماده ۱۷ ق.آ.د.م. ف)، همه و همه نشان از همین اصل تناظر دارد. همیت دارد که عدم رعایت و نادیده گرفتن آن، رأی را از اعتبار قانونی می اندازد. در ۱ دکتر عبدالله شمس مقاله «اصل تناظر»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره ۳۶-۳۵، دانشکده حقوق دانشگاه ۲. دکتر عبدالله شمس، مقاله اصل تناظر»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره ۳۶-۳۵، صص ۶۵ و ۶۶