تبیین «تصرفات در حکم غصب» از منظر فقه و حقوق موضوعه ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: مهدی کیان مهر رحیم سیاح سید حسام الدین حسینی
منبع: حقوق اسلامی سال هجدهم تابستان 1400 شماره 69
چکیده
براساس قانون مدنی ماده 308"غصب استیلاء بر حق غیر است به نحو عدوان و اثبات ید بر مال غیر بدون مجوز هم "در حکم غصب" است. چنانچه مشاهده می گردد قانون گذار به تبعیت از نظر فقها، قصد عدوان که در غصب موجود است را از ابتدا نیاورده؛ دلیل اطلاق چنین تصرفاتی به "در حکم غصب" به این علت است که اولاً: ارکانی که برای غصب وجود دارد در اینجا کامل نیست؛ ثانیاً: ماهیت و مفهوم ذیل ماده 308 ق.م باصدر ماده یکی نیست؛ ثالثا: قانون گذار خواسته حکم صدر ماده 308 را به ذیل آن تصریح دهد. در واقع، دو موضوع ماهیتاً با هم فرق دارند و فقط در حکم باهم مشترکند. لذا دومی را می گوییم در حکم اولی. این نظر هرچند اقوی به نظر می رسد ولی جامع و مانع نیست. ب. ت. ب. این که برخی ازمصادیق غصب بالاخص درعناوین دولتی، دارای وصف کیفری و تنبیهی می باشند، ولی"درحکم غصب" در بعضی مصادیق مانند مقبوض به عقد فاسد و عدم تخلیه منزل توسط مستاجر دارای وصف کیفری نیستند؛ هم چنین، با فرض پذیرش این که غصب ماده 308ق.م صرفاً وجه مدنی داشته باشد، مشاهده می گردد که مصادیقی از جمله خیانت در امانت، که از مصادیق در حکم غصب هستند، دارای وصف کیفری اند، اما غصب در ماده 308 ق.م فاقد وصف کیفریست. اهمیت و ضرورت مقاله به این دلیل م. ب. که، تفاوت های حکمی غصب و در حکم غصب مسبب تفارق اندیشه بین فقها و حقوق دانان، توسعه دامنه ی مصادیق "تصرفات در حکم غصب" و افتراق در رسیدگی قضایی گردیده است. برآیند این که، می توان اظهار داشت که تاسیس نهاد "در حکم غصب" ماده 308 ق.م در فقه و حقوق ایران موضوعیت ندارد.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 41
آرای مرتبط 29
-
رأی
هماستناد
نحوه عمل دادگاه در صورت عدم تفاهم شرکای مشاعی ملک جهت تصرف
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تجزیه و تحلیل دادخواست خلع ید و قلع و قمع بنا علیه آموزش و پرورش و نقض قرار ابطال در تجدیدنظر
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نقش کاربری قانونی در تعیین میزان اجرت المثل
مواد 308 و 320 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مصادیق سند مکتوم در اعاده دادرسی
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز غصب
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مشاعی بودن پاسیو در آپارتمان
مواد 308، 311 و 313 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای خلع ید به جهت ابطال واگذاری نهاد دولتی
مواد 308 و 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تعیین حدود مالکیت در اختلافات مربوط به آپارتمانتردید در مشترک یا اختصاصی بودن قسمتی از آپارتمان
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حقوق مالک در فرض تصرف ملک توسط شهرداری
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی تقابلخوانده قراردادن دایره اجرائیات ثبت در دعوای ابطال سندرسمیخوانده دعوی ابطال سند رسمی انتقال اجرایی
مواد 308 و 311 و 1275 و 1284 و 1290 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
خلع ید جزئی از مال مشاعی
ماده 308 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز رجوع از اذن در دعوای خلع ید
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
خلع ید ملک تصرفی فرزندان توسط پدرتاثیر واجب النفقه بودن بر خلع ید از ملک
ماده 308 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اقامه دعوی بطرفیت صغیر
مواد 308 و 515 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
طرح دعوی خلع ید به طور کلی
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط تحقق قاعده اعتبار امر قضاوت شده
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای خلع ید در فرض عدم تسلیم مبیع
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نقض دادنامه ابطال اسناد رسمی و خلع ید در دیوان عالی به دلیل نواقص در رسیدگی دادگاه بدوی
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استناد به استشهادیه جهت اعاده دادرسی
مواد 308 ، 311 و 320 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز غصب
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل استصوابی نبودن اختیار ناظر موقوفه
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
امکان بازپس گیری اراضی توسط جهاد کشاورزینحوه تحقق غصب
ماده 308 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
جمع عنوان تجدیدنظرخواه و تجدیدنظرخوانده
مواد 308 و 320 و 1284 و 1290 و 1275 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط پذیرش واخواهی خارج از مهلت
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رد دعوای خلع ید مشاعی به دلیل موروثی بودن ملک و لزوم طرح دعوی تقسیم ترکه در دادگاه تجدیدنظر
مواد 308، 311، 574 و 578 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه اجرت المثل مال مشاع در فرض وجود رابطه زوجیت بین شرکاتاثیر رابطه زوجیت مالکان مشاعی بر مطالبه اجرت المثل
مواد 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه اجرت المثل ملک مشاع زوجین توسط زوجه
مواد 308 و 320 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استنادبه قاعده استحسان در دعوای قلع و قمع مستحدثات
ماده 308 قانون مدنی
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/873 مورخ 1396/04/19
ماده 308 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1297 مورخ 1402/05/08
قانون مدنی و ماده 308
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 308 — قانون مدنی
ماده 308 ق.م باصدر ماده یکی نیست
دکترین 9
-
مقاله
هماستناد
و نقل و انتقال عادی چنین مالی اثر حقوقی در مشروعیت نداشته
ماده 308 ق.م
-
مقاله
هماستناد
احکام قانونی ناظر بر عقود فاسد
ماده 308 ق.م
-
مقاله
هماستناد
احکام قانونی ناظر بر عقود فاسد
ماده 308 ق.م
-
مقاله
هماستناد
متدولوژی تفسیر قوانین و قرار دادها حاکم در موارد ۲۷۷ ق
ماده 307 و 308 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در حکم در حکم این موضوع ماده ۵۵۶ ۵۸۴ ق
ماده 307 و 308 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در حکم در حکم این موضوع ماده ۵۵۶ ۵۸۴ ق
ماده 307 و 308 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری جیرفت آبان ۸۱ — تعقیب و توقیف مال را برای مالک
ماده 308 تا 327 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری جیرفت آبان ۸۱ — با عنایت به اینکه ید خریدار مال
ماده 308 تا 327 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری جیرفت آبان ۸۱ — با عنایت به اینکه ید خریدار مال
ماده 308 تا 327 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
