ترتب طرح ایرادات شکلی بر دفاعیات ماهوی و حتی ترتب برخی از

ترتب طرح ایرادات شکلی بر دفاعیات ماهوی و حتی ترتب برخی از ایرادات بر سایر ایرادات شکلی اصلی است که نادیده گرفتن آن حقوق اصحاب دعوا را در اعمال و اجرای این حقوق از بین برده و آن را از دسترس آنها خارج می سازد. برای مثال ایرادات مندرج در ماده ۸۴ ق.آ.د.م که ظاهراً از سوی خوانده قابلیت طرح دارد و در مواردی نیز توسط خواهان در برابر خوانده مطرح میشود، از جمله مواردی است که دادگاه رأساً حق و تکلیف دارد تا به این موارد توجه و آن را احراز نماید. علت چنین وضعیتی را باید در آمره بودن موضوع این ایرادات و ارتباط آن با نظم عمومی و برخی از اصول دادرسی مدنی جست. نکته مهمی که می توان از این میان به عنوان قاعده بیرون کشید ترتب برخی از ایرادات نسبت به دیگر ایرادات است؛ به دیگر سخن موضوع هر یک از ایرادات بر دیگری اولویت و تقدم دارد. برای مثال رسیدگی و توجه به صلاحیت ذاتی و محلی دادگاه مقدم بر هر نوع ایراد دیگری است. زیرا هرگاه دادگاه صلاحیت رسیدگی به دعوا را نداشته باشد، در مرحله رسیدگی تجدیدنظر و فرجام با نقض رأی مواجه خواهد شد و به همین علت بر اقدامات و رسیدگی دادگاه نیز هیچ اثری مترتب نمی گردد. در موضوع صلاحیت نیز ایراد به صلاحیت ذاتی دادگاه بر ایراد به صلاحیت نسبی و محلی دادگاه مقدم است. در تقابل صلاحیت دادگاه و صلاحیت قاضی صلاحیت دادگاه را باید ترجیح داد بند د ۱ فریدون نهرینی آیین اثبات و دادرسی مجموعه مقالات حقوقی، مقاله تمیز نوع رأی دادگاه و آثار آن»، انتشارات گنج دانش چاپ اول، ۱۳۹۱، صص ۳۷۱ و ۳۷۲. ماده ۳۴۸ ق.آ.د. م). چون قاضی دادگاه صلاحیت خود را از دادگاه می گیرد. آنچه که در می یابند به رسیدگی و دادرسی دست بزنند. بنابراین صلاحیت قاضی همواره در مرتبه ای بعد از صلاحیت دادگاه قرار می گیرد.