حقوق ادعا شده نسبت به اموال بازداشت شده — بند دوم - مقایسه اعتراض شخص ثالث

۱۰۲۸. به موجب ماده ۱۴۶ ق. . ا. م. هرگاه نسبت به مال... توقیف شده شخص ثالث اظهار حقی نماید.... بنابراین شخص ثالث می تواند نسبت به مال بازداشت شده هرگونه حقی را ادعا کند خواه ادعای مالکیت نسبت به عین یا منافع آن باشد و یا حقوقی مانند حق انتفاع نسبت به مال منقول و غیر منقول و یا حق ارتفاق نسبت به مال غیر منقول، حق وثیقه نسبت به مال بازداشت شده یا.... حقوقی که نسبت به اموال می تواند وجود داشته باشد در جای خود بررسی شده است تک ش. ۱۸۳ به بعد البته باید توجه داشت که اگرچه ادعای مالکیت شخص ثالث نسبت به مال بازداشت شده، چنانچه پذیرفته شود. موجب آزاد شدن مال می گردد اما پذیرش سایر ادعاهای حقی که نسبت به مال بازداشت شده می شود، لزوماً، موجب آزاد شدن مال نمی گردد؛ برای نمونه، چنانچه شخص ثالثی ادعا کند که مال بازداشت شده در اجاره وی و یا وثیقه طلب او م. ب. چنانچه اعتراض وی وارد تشخیص داده شود چون حقوقی که نسبت به مال بازداشت شده احراز گردیده با حق محکوم له که مال به سود او بازداشت شده، علی القاعده، در تعارض کامل نمیباشد بازداشت مال با ملحوظ نمودن حقوق معترض ثالث، پابرجا می ماند؛ بنابراین در نمونه بالا اگر ادعای ثالث مبنی بر مالکیت منافع وی نسبت به مال بازداشت شده وارد اعلام شود مال با لحاظ این امر که مالکیت منافع آن در مدت بقای رابطه استیجاری متعلق به ثالث مستأجر) است در بازداشت می ماند. همچنین، چنانچه ثالث ادعا کند که مال پیش از بازداشت در رهن یا وثیقه وی بوده و ادعا وارد اعلام شود حق وثیقه پیشین معترض ثالث نسبت به مال، معتبر مانده و مازاد» مال به سود محکوم له در بازداشت می ماند. بند دوم - مقایسه اعتراض شخص ثالث اجرایی با اصطلاحات و مفاهیم مشابه ۱۰۲۹ در قانون آیین دادرسی مدنی و نیز قانون اجرای احکام مدنی، در نصوص پرشماری اصطلاح «اعتراض»، «شکایت» یا «اظهار حق به کار رفته است؛ از این رو شایسته است مقایسه شود. الف - مقایسه اعتراض شخص ثالث اجرایی با شکایت از اقدامات مأمور اجراء ۱۰۳۰ هر یک از طرفین و یا حتی اشخاص ثالث ممکن است نسبت به اقدامات دادورز مأمور اجرا با این ادعا که خلاف مقررات انجام شده شکایت داشته باشند. به موجب ماده ۱۴۲ ق. . . م. شکایت راجع به اقدامات مأمور اجرا باید ظرف یک هفته به دادگاهی که مأمور اجرا در آنجا مأموریت دارد، داده شود. پس چنانچه مأمور اجرا، مالی را که در همان زمان بازداشت، ب. ت. ب. ظواهر، باید متعلق به شخص ثالث تلقی می نمود، با تخلف از مقررات به عنوان مال م. ع. بازداشت نماید مانند آنکه مال منقول متصرفی ثالث، علی رغم اعلام ثالث مبنی بر تعلق مال به وی برخلاف مقررات ماده ۱ ق.ا.ا.م. بازداشت شده باشد شخص ثالث برای آزاد شدن مال نمی تواند و نباید به طرح اعتراض شخص ثالث اجرایی، موضوع مواد ۱۴۶ و ۱۴۷ ق.ا.ا.م اقدام کند بلکه، باید ب. ت. ب. ماه ۱۴۲ یاد شده در دادگاه صالح نسبت به اقدامات دادورز شکایت نموده تا دادگاه چنانچه شکایت را وارد تشخیص دهد اقدام مأمور اجرا را ابطال و دستور مقتضی آزاد شدن مال را صادر کند نک ش. ۱۲۹۷ به بعد).