درخواست اجرا — عملیات اجرای حکم مدنی در صورتی آغاز

عملیات اجرای حکم مدنی در صورتی آغاز می شود که شخص ذی نفع (داد برده) از دادگاه نخستین مسئول اجرا درخواست اجرا نماید. ماده ۲ ق.ا.ا.م به این شرط مهم تصریح دارد: احکام دادگاه های دادگستری وقتی به موقع اجرا گذارده می شود که ... محکوم له یا نماینده و ی. ق. م. او کتبا این تقاضا را از دادگاه بنماید». بر خلاف شیوه ای که در اجرای احکام کیفری جاری است و آن اینکه اجرای حکم با دستور قاضی اجرا آغاز یافته و با نظارت او انجام می پذیرد مواد ۴۹۴ و ۴۹۵ ق.آ.د. ک) و جز در مواردی که به حکم قانون از جمله پیرامون جنبه مدنی حکم نیاز به درخواست ذی نفع است مواد ۵۳۵ و ۵۴۱ ق.آ.د. ک)، ضرورتی به درخواست داد برده نیست، اجرای حکم مدنی برگرفته از ماهیت خصوصی آن در گرو درخواست دادبرده است.