رهن شرطی

رهنی را که به صورت شرط ضمن عقد باشد، رهن شرطی نامند. حکم رهن شرطی در ماده ۲۴۱ قانون مدنی پیش بینی شده است و مطابق آن، ممکن است در معامله شرط شود که یکی از متعاملین برای آنچه که به واسطه معامله مشغول‌الذمه می‌شود رهن یا ضامن بدهد. به نظر یکی از حقوقدانان، ممکن است رهن، به صورت شرط فعل باشد، اما همین حقوقدان در اثر دیگری، مفاد ماده ۲۴۱ قانون مدنی در مورد رهن را، فقط ناظر به شرط نتیجه دانسته‌ است. شرط ارهان ، چه به صورت فعل و چه به صورت نتیجه باشد؛ نسبت به مال مرهونه ، حق الرهانه به وجود می‌آورد؛ لیکن مرتهن ، حق قبض مال مزبور را ندارد. اگر رهن، به صورت شرط فعل باشد؛ در این صورت مشروطٌ علیه باید نسبت به انعقاد عقد رهن مبادرت نموده و عین مرهونه را به مشروطٌ له تحویل دهد. چنانچه موضوع شرط، به رهن دادن عین معینی باشد و مشروطٌ علیه از این کار خودداری نماید، در این صورت دادگاه ، مال مزبور را به رهن مشروطٌ له در خواهد آورد. منبع: مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)، گنج دانش، 1388 · ماده 241 قانون مدنی · مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد دوم)، گنج دانش، 1388 · حقوق مدنی (رهن و صلح)، گنج دانش، 1388 · فلسفه حقوق مدنی (جلد دوم) (اصول عامه اذن و اذنیات)، گنج دانش، 1380 · حقوق مدنی (جلد چهارم) (شروط ضمن عقد)، مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1387