عنوان ماهیت چک وسیله پرداخت یا تبدیل تعهد — هرگاه در متن چک شرطی برای پرداخت

دیدگاه سوم معتقد است تا زمانی که پرونده اجرایی مفتوح م. ب. دارنده حق مراجعه به سایر مراجع قضایی را ندارد ولی در صورتی که پرونده اجرایی مختومه شود و وجه چک را دریافت نموده باشد می تواند به دادگاه مراجعه نمایند دادنامه شماره ۸۵۵ مورخ بیست و هفتم شهریور ۹۲ شعبه ۸ دادگاه تجدید نظر استان تهران. اگر صادر کننده بعد از صدور چک و قبل از سررسید فوت کند آیا بانک مکلف است وجه چک را تامین نماید یا خیر اداره حقوقی در چنین اظهار نظر نموده است بانک به استناد ماده ۳۱۰ قانون تجارت مکلف به پرداخت وجه چک م. ب. چرا که چک به محض ارائه باید کارسازی شود شاید در تایید این نظر می توان گفت که قانون امور حسبی نیز دیون موجل متوفی را حال شده تلقی و به هنگام تقسیم ترکه آن را پرداخت می نماید ماده ۲۳۱ قانون امور حسبی. از طرف دیگر در رد این نظر می توان گفت ماده ۳ مکرر قانون چک صادر کننده را در زمان سررسید چک مسئول تامین وجه ان دانسته لذا هر گاه قبل از سررسید فوت نماید با فرض اینکه وراث ترکه متوفی را قبول نموده باشند بانک تکلیفی به پرداخت وجه چک ندارد. ماده ۳: (اصلاحی ۱۳۸۲/۶/۲) صادر کننده چک باید در تاریخ مندرج در آن معادل مبلغ مذکور در بانک محال علیه وجه نقد داشته باشد و نباید تمام یا قسمتی از وجهی را که به اعتبار آن چک صادر کرده، به صورتی از بانک خارج نماید یا دستور عدم پرداخت وجه چک را بدهد و نیز نباید چک را به صورتی تنظیم نماید که بانک به عللی از قبیل عدم مطابقت امضا یا قلم خوردگی در متن چک یا اختلاف در مندرجات چک و امثال آن از پرداخت وجه چک خودداری نماید. هرگاه در متن چک شرطی برای پرداخت ذکر شده باشد، بانک به آن شرط ترتیب اثر نخواهد داد. ماده ۳ مکرر: (الحاقی ۱۳۸۲/۶/۲) چک فقط در تاریح مندرج در آن و با پس از تاریخ مذکور قابل وصول از بانک خواهد بود. علاوه بر آن ماده ۷۸۸ قانون مدنی فوت راه یا مرتهن را از موجبات فسخ عقد رهن و تبدیل دین موجل راهن ندانسته است لذا چک نیز بر همین اساس حال نمی شود علاوه بر آن آیین نامه اسناد رسمی لازم الاجرا نیز در بند ۵ ماده ۱۹۶ آیین نامه اسناد رسمی لازم الاجرا مصوب ۱۳۵۵ عدم انقضای مهلت سند اجرایی را باعث توقف عملیات اجرایی دانسته است. داره حقوقی نیز در نظریه ۶۴۶۹/۷ مورخ ۸۱/۹/۲۳ در باب اختر رهن هم این موضوع را تایید نموده است.