دعاوی مربوط به قراردادها — نکته ۵ عزل یکی از وکلا برخی

- فوت احدی از وکلا در وکالت اجتماعی تعدد و کلا) چه تأثیری در دوام عقد وکالت دارد؟ بر اساس تصریح ماده ۶۷۰ قانون مدنی در صورتی که دو نفر به نحو اجتماع وکیل باشند به موت یکی از آنها وکالت دیگری باطل میشود منظور از بطلان در این ماده انفساخ است. اما اگر وکالت مجتمعاً منفرداً یا انفرادی تنها باشد با فوت یکی از آنها خدشه ای به اعتبار عقد وکالت جهت وکیل باقی مانده وارد نمی آید. نکته ۱ مستنبط از ماده ۶۶۹ قانون مدنی در صورت تعدد وکیل و سکوت در اجتماعی یا انفرادی بودن اعمال آنها اصل بر اجتماع است همچنین رجوع شود به ماده ۴۴ قانون آیین دادرسی مدنی). نکته : در فرض فوق حاکم نمیتواند وکیل دیگری را ضمیمه وکیل باقی مانده نماید، زیرا موکل خود زنده و دارای اهلیت است بنابراین حاکم بر انسان زنده ولایتی ندارد. نکته ۳ استعفای احدی از وکلا به نظر می رسد حکم ماده ۶۷۰ قانون مدنی ب. ت. ب. وحدت ملاک درباره استعفای یکی از وکلا نیز جاری است یعنی اگر یکی از وکلا استعفا دهد، سمت تمام آنها از بین می رود صفایی و جواهر کلام، حقوق مدنی پیشرفته، ج ۲، نکته ۴ حجر یکی از وکلا قاعده گفته شده در ماده ۶۷۰ انحلال کل وکالت در صورت محجور شدن یکی از وکلا نیز جاری میشود زیرا برخلاف مقصود موکل است، مگر آنکه موکل بعداً بر دوام وکالت تصریح نماید. نکته ۵ عزل یکی از وکلا برخی ها معتقدند عزل یکی از وکلا مشمول این حکم نیست، زیرا وقتی موکل یکی از وکلایی را که باید به صورت اجتماعی عمل کنند عزل میکند، ظاهر آن است که میخواهد سمت سایر وکلا باقی بماند؛ مگر اینکه دلیل یا قرینه ای برخلاف آن در میان باشد صفایی و جواهر کلام حقوق مدنی پیشرفته، ج ۲، ش ۵۸). اما عده ای دیگر اعتقاد دارند هرگاه موکل یکی از دو وکیل ر. ع. ک. وکالت دیگری نیز با از بین رفتن شرط بقای خود از بین می رود مگر اینکه به فراین معلوم شود که مقصود موکل حفظ نیابت دیگری است کاتوزیان عقود معین ج ۴، ش ۹۸). در صورت تعدد موکل، فوت یا حجر احدی از آنها چه تأثیری در سرنوشت عقد دارد؟ بر اساس وحدت ملاک از بند ۲ ماده ۵۸۸ قانون مدنی فوت یا حجر یکی از موکلان باعث انفساخ وکالت خواهد شد صفایی و جواهر کلام حقوق مدنی پیشرفته، ج ۲ ص ۱۳۷). به نظر میرسد در صورت عزل وکیل توسط یکی از موکلین در صورت غیر قابل تجزیه بودن موضوع وکالت تأثیری در کل وکالت اعطایی نداشته باشد و انحلال وکالت در این فرض منوط به توافق همه موکلین بر عزل وکیل است. آیا در صورت اعطای وکالت بلاعزل موکل میتواند خود موضوع وکالت را انجام دهد؟ بلا عزل بودن وکیل مانع از آن نیست که موکل شخصاً مورد وکالت را انجام دهد. دکتر صفایی معتقد است در حقیقت در وکالت بلاعزل تنها حق فسخ موکل ساقط می گردد، ولی حق انجام موضوع وکالت توسط خود او از وی سلب نمیشود. مگر اینکه حق انجام مورد وکالت به صراحت از موکل سلب شود یا قراینی نشان دهد که هدف طرفین از غیر قابل فسخ بودن وکالت عدم انجام مورد وکالت از سوی موکل نیز بوده است صفایی و جواهر کلام حقوق مدنی پیشرفته، ج ۲، ش ۱۰۴). مثلاً وکالت بلاعزل در مقام بیع یا صلح اعطاء شده باشد. اداره حقوقی قوه قضائیه نیز در نظریه مشورتی شماره ۷۱۹۸/۱۷۴۸ مورخ ۹۸/۱۲/۲۶ بیان داشت: .. در فرض سؤال که موکل مدعی است موضوع وکالت انجام و به تبع آن وکالت وکیل زائل شده است، میتوان از طریق مقتضی از جمله ارسال اظهارنامه وکیل را از این امر مطلع سازد؛ اما در صورت بروز اختلاف میان وکیل و موکل در باب زوال وکالت و یا تاریخ آن طرح دعوای انفساخ وکالت وفق ماده فوق الذکر ماده ۶۸۳ قانون مدنی از سوی موکل قابل استماع است و در هر صورت تشخیص مصداق بر عهده قاضی رسیدگی کننده است.» -۱۰- سؤال چنانچه ولی قهری طفل در خصوص مال وی به دیگری وکالت بدهد و قبل از انجام مورد وکالت طفل رشید شود وضعیت وکالت نامه چگونه است؟ این پرسش را باید در دو فرض پاسخ داد. اول وکالتی که ولی قهری از طرف خود به وکیل می دهد؛ و دوم وکالتی که ولی قهری از طرف مولی علیه به وکیل اعطا می نماید. چنانچه ولی قهری برای انجام وظایف خود وکیل بگیرد با پایان ولایت وکالت منفسخ می شود زیرا خودش قانوناً حق مداخله در اموال مولی علیه را ندارد و بر همین مبنا وکیل او نیز از مداخله ممنوع است، اما اگر وکالت برای مولی علیه باشد، انقضای ولایت در آن مؤثر نخواهد بود. زیرا زمان اعطای وکالت ولی قهری صلاحیت گرفتن وکیل را داشته و اراده او جانشین اراده صغیر شده، لذا همانند آن است که اصیل برای خود وکیل انتخاب کرده است بنابراین به صرف رشید شدن صغیر موجبی برای انحلال وکالت نیست. جهت تأیید و توضیحات بیشتر رجوع شود به کاتوزیان، حقوق خانواده، ج ۲، ش ۴۲۸؛ و زیرنویس ۱ و ۲ ماده ۱۱۸۳ نظم کنونی قرارداد موصوف نیز همانند سایر عقود مثل بیع اجاره یا مزارعه پس از رشید شدن محجور معتبر خواهد بود.