بازگشت از عملیات اجرا — تصمیم شکلی هم در پی اعاده دادرسی

تصمیم شکلی هم در پی اعاده دادرسی به نفع متقاضی درخور پیش بینی است؟ قانونگذار در ماده ۴۳۸ ق.آ.د.م مقرر داشته هرگاه پس از رسیدگی دادگاه درخواست اعاده دادرسی را وارد تشخیص دهد، حکم مورد اعاده دادرسی را نقض و حکم مقتضی صادر می نماید..... در تبصره ماده ۴۳۵ ق.آ.د.م همسو با همین برداشت قانونگذار تصریح نموده: ... و در صورت قبول درخواست مبادرت به رسیدگی ماهوی خواهد نمود... واژه حکم و رسیدگی ماهوی را باید مفید معنای اتخاذ تصمیم ماهوی در همه نمونه ها دانست یا بر پایه قاعده غلبه تفسیر نموده و صدور قرار را هم متصور شد؟ این بحث اگر چه در پیوند با مباحث دادرسی است اما از جهت اینکه حکم یا قرار ممکن است، سرنوشت متفاوتی را برای دو سوی اجرا و اقدام پیش روی داد ورز رقم زند در این مقام نیز ارزش پرداخت دارد. بی گمان صدور قرار و اتخاذ تصمیم شکلی در جریان اعاده دادرسی و به دنبال قرار قبولی اعاده دادرسی منتفی نیست. چه از یک سو ممکن است داد برده به موجب حکم موضوع اعاده دادرسی (خوانده) دعوای خ. ر. ب. کلی مسترد دارد بند ج ماده ۱۰۷ ق.آ.د. م)، یا طرفین با سازش درخواست صدور گزارش اصلاحی نمایند ماده ۱۷۸ ق.آ.د. م)، با درخواست ارجاع موضوع مناقشه به داور نمایند ماده ۴۵۴ ق.آ.د. م)، یا دادرس جدید شعبه دیدگاه همکار خود را برنتابیده و اساسا جهت اعاده دادرسی را نپذیرفته و قرار رد اعاده دادرسی صادر نماید. از سوی دیگر ممکن است دادگاه رسیدگی کننده با احراز ایرادات شکلی یا موانع رسیدگی دعوای خوانده اعاده دادرسی منتهی به اعاده دادرسی را شنیدنی و پذیرفتنی نیابد. برای نمونه خوانده داد برده را در بخشی از محکوم به ذی نفع تشخیص ندهد و این تشخیص ناسازگار با جهت استنادی خواهان اعاده دادرسی هم نباشد. با این نتیجه حتا نقض حکم قطعی موضوع اجرا بر پ. ی. تصمیم شکلی هم که قطعی بوده یا قطعیت یافته زمینه ساز بازگشت از اقدامات اجرایی است.