قرارداهای بانکی و مبنای شروع خسارت تأخیر — در مورد دعوای خ

(۷) دادنامه شماره ۱۳۳ - ۸۸/۲/۳۱ موضوع پرونده شماره ۲/۸۷/۱۰۴۰ شعبه دوم دادگاه عمومی گرگان علاوه بر اعتبار امر مختوم به تفسیر مفهوم تحت تکفل در قانون بیمه اجباری سابق نیز اشاره دارد که هر چند در حال حاضر موضوع آن منتفی م. ب. اما از جهت رویکرد رویه قضایی در زمینه تفسیر مفید است در خصوص دادخواست تقدیمی خانم …... با وکالت آقای …... به طرفیت خواندگان ۱ شرکت سهامی بیمه... استان گلستان ۲ آقای …... به خواسته صدور حکم بر محکومیت خ. ر. ا. به پرداخت دیه ۵/۶۸۸/۰۰۰ تومان با احتساب خسارت دادرسی با بررسی و مداقه در محتویات پرونده ملاحظه می گردد دعوای خواهان وارد م. ب. زیرا وقوع حادثه و تقصیر خ. ر. د. و ورود صدمات به خواهان و وجود قرارداد بیمه شخص ثالث نزد بیمه... به موجب مستندات تقدیمی و تصدیق شرکت بیمه... محرز است ولیکن شرکت بیمه... به این جهت که خواهان همسر دائمی آقای …... بوده و شخص ثالث محسوب نمی گردد لذا تنها میتواند از محل بیمه سرنشین غرامت دریافت نماید زیرا که در بند ج ماده ۲ قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسائل نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث مصوب آذر ۱۳۴۷ همسر تحت تکفل بیمه گذار از شمول اشخاص ثالث خارج شده است. در پاسخ به دفاع شرکت بیمه... ذکر این نکته ضروری است که همسر زمانی عنوان شخص ثالث از وی سلب می گردد که تحت تکفل بیمه گذار باشد در موضوع مطروحه هر چند خواهان همسر خ. ر. د. محسوب می شود اما استشهادیه ارایه شده که ممهور به مهر شورای اسلامی شهر بندرگز و روستای لیوان شرقی م. ب. حکایت از آن دارد که علیرغم وقوع نکاح دائم فیمابین خواهان و آقای …... تاکنون زندگی مشترک را شروع ننمودند و به عبارتی بر اساس عرف حاکم بر استانهای مازندران و گلستان دوران نامزدی را سپری می نماید (هر چند قانون به دوران نامزدی به قبل از وقوع عقد نکاح برمی گردد معمولاً در این دوران زوجه نزد پدر خویش و تحت تکفل وی زندگی می کند حتی نفقه و هزینه زندگی زوجه را هم پدرش تقبل می نماید. در تفسیر بند ج ماده ۲ قانون مذکور تحت تکفل را باید در جایی صادق دانست که زوجین زندگی مشترک را شروع کرده باشند و هزینه مسکن و سایر هزینه های زندگی توسط زوج پرداخت شود. چگونه می توان دختری را که نزد پدر زندگی میکند و با هزینه پدر به تحصیل در دانشگاه مشغول است تحت تکفل زوج بدانیم و وی را از حقوقی که مستحق آن است محروم بدانیم. لهذا دادگاه دعوای خ. ر. و. و ثابت تشخیص و مستنداً به ماده یک قانون مسئولیت مدنی و ماده ۱۹۶ قانون مدنی حکم بر محکومیت خ. ر. ا. یعنی شرکت سهامی بیمه... به پرداخت دیه د. ح. خ. صادر و اعلام می نماید. در خصوص دعوای خ. ب. ط. خ. ر. د. یعنی آقای …... با عنایت به اینکه راجع به تقصیر وی سابقاً در پرونده کیفری موضوع رسیدگی و منتهی به صدور حکم قطعی گردید و طرح دعوای مطروحه به طرفیت وی صرفاً جهت تحکیم دعوا م. ب. و ادعای مطالبه دیه به جهت عقد بیمه متوجه وی نمی باشد لهذا دادگاه مستنداً به بند ۴ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی قرار رد دعوای خواهان را صادر و اعلام می نماید. لازم به ذکر است میزان پرداخت دیه به خواهان تنها تا سقف تعهدات شرکت بیمه آسیا و به نرخ زمانی که در قرارداد تصریح شده است و تا مبلغ خواسته امکان پذیر است. رأی صادره حضوری محسوب و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی در محاکم تجدید نظر استان گلستان م. ب.. (۸) نکاتی که در دادنامه شماره ۸۶/۷/۲۸۸۶۰۹۹۷۰۰۵۶۱۰۰۸۹۷ موضوع پرونده شماره ۲/۸۶۰۹۹۸۰۰۵۶۱۰۰۰۹۹ شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی گرگان مورد توجه دادگاه قرار داشته عبارتند از: ۱ - اقدام شرکت بیمه به پرداخت بخشی از خسارت منافی با دفاع بعدی بیمه گر در رد دعوای خواهان است قاعده استایل ۲- تغییر قرارداد توسط اداره بالاتر ربطی به به کارمندان اداره ندارد؛ - عدم اعلام حادثه به بیمه گر نافی حق ذینفع نیست و تنها اگر خسارتی به بیمه گر وارد شود می تواند آن را جبران کند در خصوص دادخواست تقدیمی خ. ه. ۱ خانم …... ۲ - آقای … قل... اصالتاً و به ولایت از عبدالمنان و ام کلثوم و وحید و حمید و عبد الباسط - اول... به طرفیت خواندگان ۱ - اداره کل شیلات استان گلستان -۲- شرکت بیمه... استان گلستان به خواسته صدور حکم بر محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ ۱۱ میلیون تومان بابت بیمه عمر با احتساب خسارت دادرسی با بررسی و مداقه در محتویات پرونده ملاحظه می گردد خ. ه. مدعی گردیدند مورثشان مرحوم الف... در مورخ ۱۳۸۴/۱/۱۵ به علت سکته قلبی فوت کرده نامبرده از کارکنان اداره کل شیلات استان گلستان بوده است در حین حیات وی و هنگامی که از مستخدمین قرارداد بیمه عمر با بیمه... منعقد می نماید. قرارداد مذکور توسط شیلات استان گلستان و در قالب قرارداد سراسری منعقد گردید علی رغم وجود قرارداد و فوت در ایام قرارداد خواندگان از انجام تعهدات امتناع می ورزند. خ. ر. ا. ضمن تأیید ادعای خ. ه. دفاعاً بیان داشت مسئولیت پرداخت بیمه بر عهده بیمه گر یعنی خ. ر. د. م. ب. و مضافاً فا بر اینکه حق بیمه هم پرداخت شد. نماینده بیمه ایران ضمن قبول انعقاد قرارداد بیمه عمر با خ. ر. ا. دفاعاً به طرح ایراداتی پرداخت و آن اینکه خ. ه. اساساً طرف قرارداد با بیمه... نبوده و ذینفع نمی باشند. نامبردگان مکلف بودند در مهلتهای مقرر در قانون بیمه و قرارداد طرفین مراتب وقوع حادثه را به اطلاع بیمه گر برسانند. با توافق بیمه... و شیلات کل کشور زمان قراداد تغییر یافت و فوت مورث خ. ه. د. تاریخ عقد بیمه رخ نداده است. لهذا ن. ب. ا. ۱ ایراد ذینفع نبودن خ. ه. ایرادی غیر قابل قبول و منافی با قرارداد بیمه عمر و حوادث تکمیلی گروهی فی ما بین خواندگان م. ب. زیرا یکی از ارکان قرار داد مذکور کارکنان و همسران اداره کل شیلات استان گلستان به عنوان موضوع عقد بیمه می باشند ۲- عدم اعلام وقوع حادثه در مهلت ۵ روزه موجب اسقاط حق مراجعه زیاندیده نمی شود بلکه بیمه گر میتواند چنانچه خسارتی از این تأخیر به وی وارد شده است را مطالبه کند؛ - مهمتر آن که شرکت بیمه... قسمتی از تعهدات خود را ایفاء نموده است و مبلغ سی میلیون ریال از غرامت را پرداخت نمود و این امر خود دلیلی بر استحقاق خ. ه. میباشد؛ ۴- ادعای تغییر قرارداد بیمه... پذیرفته نیست زیرا قرارداد موضوع دعوا فی ما بین خواندگان منعقد شد و تغییر آن توسط سازمان شیلات ایران پذیرفته نیست. زیرا اداره کل شیلات استان گلستان دارای شخصیت حقوقی مستقل است و توافق بیمه... با سازمان شیلات ایران تأثیری در بیمه عمر کارکنان شیلات استان گلستان ندارد؛ ۵ دادگاه دعوای خ. ر. و. و ثابت تشخیص و مستنداً به مواد ۱۰ و ۱۹۶ قانون مدنی و ماده یک قانون بیمه حکم بر محکومیت خ. ر. د. اداره کل بیمه... استان گلستان به پرداخت مبلغ یکصد میلیون ریال بابت اصل خواسته و مبلغ ۱/۹۵۰/۰۰۰ ریال بابت خسارت دادرسی د. ح. خ. ه. صادر و اعلام می نماید. در مورد دعوای خ. ه. ب. طرفیت اداره کل شیلات ایران با عنایت به اینکه بر اساس قرارداد بیمه مستند دعوا پرداخت غرامت بر عهده بیمه گر م. ب. و اداره کل شیلات صرفاً در مقام بیمه گذار به انعقاد قرار داد بیمه عمر کارکنان خود پرداخته است لهذا هیچ مسئولیتی برای وی در موضوع مطروحه متصور نیست لهذا دادگاه دعوای خ. د. ا. خصوص را غیر وارد تشخیص و حکم بر بطلان آن را صادر و اعلام می نماید. در مورد مابقی مبلغ با عنایت به اینکه مدعی دلیلی بر مدیونیت خواندگان ارایه ننموده است و سقف قرارداد تا یکصد میلیون ریال تعیین گردیده لهذا دادگاه دعوای خ. ن. ب. مبلغ مازاد یعنی یک میلیون تومان را غیر وارد تشخیص و حکم به بطلان آن صادر و اعلام می نماید. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر در محاکم تجدید نظر خواهی استان گلستان م. ب. ضمناً صدور اجرائیه منوط به پرداخت هزینه دادرسی م. ب.. دادنامه شماره ۸۷/۲/۲۸۷۰۹۹۷۱۷۱۰۵۰۰۰۸۴ موضوع پرونده شماره ۸۶۰۹۹۸۱۱۵۶۱۰۰۰۹۹ شعبه پنجم دادگاه تجدید نظر استان گلستان نیز بیان میدارد در خصوص تجدید نظر خواهی شرکت سهامی بیمه... نسبت به دادنامه شماره ۸۹۷-۸۶/۷/۲۸ صادره از شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی گرگان در پرونده کلاسه ۸۶/۹۹ از حیث محکومیت به پرداخت مبلغ یکصد میلیون ریال با احتساب خسارات دادرسی د. ح. تجدید نظر خواندگان بابت بیمه عمر مرحوم الف ن. ب. ا. ایراد و اعتراض مؤثر و موجهی که موجبات نقض دادنامه صادره را فراهم نماید به عمل نیامده و اعتراض شرکت ت. ن. خ. همان مطلبی است که در مرحله بدوی نیز عنوان و مورد توجه دادگاه بدوی واقع و ب. ت. ب. استدلال مبسوط مشروحه در دادنامه تجدید نظر خواسته وارد و موجه نمی باشد لذا به استناد ماده ۲۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاههای عمومی و انقلاب ضمن رد اعتراض ت. ن. خ. دادنامه معترض عنه تایید و استوار می گردد. این رای قطعی است. (۹) لزوم رعایت تعهدات بیمه گذار در اعلام حادثه ظرف مهلت مقرر، به بیمه گر و ضمانت اجرای این تعهد را می توان در دادنامه شماره ۸۹۰۹۹۷۶۱۱۰۸۰۰۵۹۸ مورخ ۱۳۸۹/۸/۲ موضوع پرونده شماره ۸۸۰۷۲۳ (۸۸۰۹۹۸۶۱۱۰۸۰۰۶۹۶) شعبه پنجم دادگاه عمومی حقوقی اهواز ملاحظه نمود در خصوص دادخواست تقدیمی خواهان به هویت قاسم... به طرفیت بیمه... به خواسته الزام خوانده به پرداخت دیه صدمات وارده در اثر حادثه کار و در محل کار م. ب. مبلغ ۳/۱۰۰/۰۰۰ ریال که خواهان دعوا در توضیح خواسته قید و اظهار نموده که در حین انجام کار و در محل کارگاه در مورخ ۱۳۸۳/۳/۷ از ناحیه کمر و پای راست دچار حادثه گردیده لهذا تقاضای الزام خوانده به مورد خواسته را دارد. دادگاه با بررسی اوراق و محتویات پرونده صرف نظر از گزارش نظریه پزشکی قانونی که اعلام نموده دیسک بین مهره ای یک بیماری سرشتی م. ب. ن. ب. ا. حسب قرارداد منعقده که مابین طرفین قید گردیده بیمه گذار متعهد است هنگام بروز صدمات مشمول بیمه مراتب را حداکثر ظرف مدت دو ماه از تاریخ وقوع حادثه کتباً به بیمه گر اعلام نموده در صورتی که از تاریخ وقوع حادثه بیش از یک سال گذشته باشد و بیمه گذار مدارک مورد نیاز را برای بیمه گر ارسال نماید بیمه گر هیچگونه تعهدی نسبت به پرداخت درآمدهای متعلقه به بیمه گذار را نخواهد داشت و حسب اقاریر ضمنی خوانده دعوای مشارالیه به این مهم اقدام ننموده لهذا با عنایت به مراتب فوق الذکر دادگاه دعوای خواهان دعوا را غیر مقرون تشخیص و مستنداً به ماده ۱۹۷ از قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بی حقی خواهان دعوا صادر و اعلام می نماید. رای صادره حضوری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر در دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان م. ب. رعایت مهلت اعلام حادثه و تخلف از آن مورد ارزیابی دادگاه نیز قرار می گیرد و به تعهد به وسیله نزدیکتر شده است تا تعهد به نتیجه این موضوع را در دادنامه شماره ۸۹۰۹۹۷۶۱۱۰۴۰۰۰۴۳۶ مورخ ۱۳۸۹/۳/۲۹ موضوع پرونده شماره ۸۸۰۰۴۰ (۸۸۰۹۹۸۶۱۱۰۴۰۰۰۴۰) شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی اهواز میتوان ملاحظه نمود: در خصوص دعوای خواهان حیدر... با وکالت خانم …... علیه شرکت بیمه... شعبه اهواز دائر بر الزام آن شرکت به پرداخت نصف دیه یک مرد مسلمان به علاوه یک سوم آن از باب تغلیظ به علاوه خسارات دادرسی به این شرح که وکیل خ. ا. د. موکل در تاریخ ۸۶/۵/۹ روبروی مسجد شهید آباد دزفول با عابر پیاده ای به نام مرحوم نازدار... تصادف نموده که منجر به فوت وی شده حسب دادنامه قطعیت یافته شماره ۷۸۴/۸۶ نامبرده به لحاظ وقوع قتل در ماه رجب د. ح. اولیاء دم متوفی محکوم شده از آنجا که در زمان حادثه خودرویی که خواهان در حین رانندگی با آن تصادف نموده خودروی مینی بوس بنز ۳۰۹ به شماره شهربانی... طی بیمه نامه شماره سریال ۶۱۹۱۰۳ سری ب مورخ ۸۵/۷/۱۷ تحت پوشش بیمه شخص ثالث شرکت بیمه... بوده اما این شرکت یا شعب آن از پرداخت خسارت وارده موصوف خودداری میکند لذا تقاضای صدور حکم وفق خواسته را دارد. پس از جری تشریفات قانونی خوانده دعوا ایراد نموده که وفق ماده ۱۵ قانون بیمه بیمه گذار باید ظرف ۵ روز از تاریخ وقوع حادثه موضوع را به بیمه گر اطلاع دهد در حالی که موضوع حادثه ظرف ۵ روز به خاطر تشکیک و اشکالی بوده که در زمان ترسیم کروکی در مورد هویت مقصر حادثه صورت گرفته و بلافاصله پس از رفع ابهام موضوع به شرکت بیمه اطلاع داده شده که این عذر مورد قبول دادگاه میباشد؛