موضوع ثبت املاک — (۱۱) حق شفعه

اما واقعیت این است که رویه قضایی موصوف با موازین حقوق ثبت املاک سازگار می نماید. زیرا سند عادی راجع به معاملات غیر منقول را در خوش بینانه ترین شکل صرفاً می توان دلیل تعهد و نه دلیل مالکیت به حساب آورد و اثری بیش از این نمی توان بر سند عادی مترتب دانست. در مورد شرایط اجرای احکام مدنی صادره از دادگاه های خارجی در ایران بند ۷ ماده ۱۶۹ قانون اجرای احکام مدنی صراحت دارد که حکم، راجع به اموال غیر منقول واقع در ایران و حقوق متعلق به آن نباشد. چنین قیدی راجع به اموال منقول در هیچ یک از مقررات موضوعه پیش بینی نشده است. (۹) به موجب بند (ب) ماده قرارداد ۱۸ آوریل ۱۹۶۱ وین در باره روابط سیاسی که در تاریخ ۲۱ مهرماه ۱۳۹۳ به تصویب مجلس شورای ملی ایران نیز رسیده است، اموال غیر منقول خصوصی مأمورین سیاسی در قلمرو کشور پذیرنده از شمول معافیت های پرداخت مالیات ها و عوارض مستثنی شناخته شده است. استثنای موصوف در بند (ب) ماده ۴۹) کنوانسیون ۲۴ آوریل ۱۹۶۳ وین در باره روابط کنسولی و نیز در بند (ب) ماده (۳۳) کنوانسیون ۱۶ دسامبر ۱۹۶۹ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در باره مأموریت های مخصوص که ایران هم عضویت آنها را پذیرفته است تکرار شده و مورد تأکید قرار گرفته است. (۱۰) تشریفات توقیف اموال غیر منقول با تشریفات توقیف اموال منقول متفاوت است. توقیف مال غیر منقول حسب دستور مراجع صالح اداری یا قضایی با درج در پرونده ثبتی و دفاتر املاک و بازداشتی و سوابق رایانه و نیز سند مالکیت صورت می گیرد. حال آن که توقیف مال منقول با تنظیم صورتجلسه بازداشت توسط مامور اجراء و با حضور نماینده دادستان انجام می پذیرد. (۱۱) حق شفعه، ویژه اموال غیر منقول است و در مورد اموال منقول صدق نمی کند. نکته حائز اهمیت این است که مال غیر منقول در اخذ به شفعه دقیقاً همانی است که موضوع حقوق ثبت املاک است. ا صفایی دکتر … مدنی جلد دوم قواعد عمومی قراردادها همان منبع صا قانون مدنی ماده ۸۰۸ هر گاه مال غیر منقول قابل تقسیمی بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک حصه خ. ر. ب. قصد بیع به شخص ثالثی منتقل کند، شریک دیگر حق دارد قیمتی را که مشتری داده است به او بدهد وحصة مبیعه را تملک کند. این حق را حق شفعه و صاحب آن را، شفیع گویند. (۱۲) قانونگذار شاغل به معاملات غیر منقول را به رغم درآمد جز در استثنائات قانونی، تاجر نمی داند. (۱۳) زوجه از عین اموال غیر منقول زوج ارث نمی برد و صرفاً مستحق دریافت بهای آن هاست و صرفاً در صورتی که ورثه از پرداخت قیمت امتناع کنند او می تواند حق خود را از عین مال غیر منقول استیفاء نماید و تا زمانی که بهای مزبور پرداخت نشده باشد، حق عینی تبعی بر آن اموال دارد و بر بستانکاران مقدم (۱۴) بر اساس بخش پایانی <a class="artref" href="/ماده/ماده-986-a_0815110236636">ماده ۹۸۶ قانون مدنی</a> زنان ایرانی که تابعیت دولت خارجی را می پذیرند و مورث ایرانی دارند و اموال غیر منقول واقع در ایران به طریق الارث به آنها منتقل می شود نمی توانند دارای اموال غیر منقولی بیش از حد مجاز شوند. در غیر این صورت مکلف هستند مازاد این گونه اموال را در ظرف مدت یک سال از تاریخ خروج از تابعیت ایران یا دارا شدن ملک در مورد ارث به اتباع ایرانی انتقال دهند. (۱۵) اتباع دول خارجی نمی توانند در ایران اموال غیر منقول را آزادانه تملک نمایند و تملک این گونه اموال از سوی آنان تابع مقررات و ضوابط استملاک اتباع بیگانه و آیین نامه های مربوط به آن است. (۱۶) در رسیدگی به دعاوی راجع به اموال غیر منقول دادگاه محل وقوع مال غیر منقول و در خصوص دعاوی راجع به اموال منقول دادگاه محل اقامت خوانده صلاحیت دارد و رأی وحدت رویه شماره ۶۴۳ مورخ ۱۳۷۸/۹/۱۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور نیز در همین راستا صادر شده است. ۱۷) منع قیم در انجام معامله نسبت به اموال مولی علیه که در نتیجه آن قیم مدیون مولی علیه شود، ویژه اموال غیر منقول مولی علیه است. 1. قانون تجارت مادة ۴ معاملات غیر منقول به هیچ وجه تجارتی محسوب نمی شوند.