مرجع صالح برای رسیدگی — آیا داور صلاحیت رسیدگی به ادعای جعل

هر چند مخالفین این نظر معتقدند وقتی کسی ظرف مهلت مقرر قانونی به رأی داور اعتراض نمی کند، یعنی به طور ضمنی از آن تمکین کرده و آن را مورد قبول خود دانسته است. به نظر اگر دادگاه اعتقاد به نظر اول نداشته باشد بین نظر دوم و سوم، نظر سوم ارجح تر است زیرا حداقل موضوع در فرایند رسیدگی قرار می گیرد و طرف مقابل حق تجدید نظر خواهی پیدا می کند و به این ترتیب حقوق افراد بیشتر محفوظ خواهد ماند. ۱۱ اگر م. ع. د. مهلت ۲۰ روزه طرح دعوا نماید اما به هر دلیلی از جمله عدم رعایت شرایط شکلی دادخواست وی رد شود، آیا می تواند مجدداً طرح دعوا کند؟ اداره حقوقی در نظریه مشورتی شماره ۷۱۹۷/۲۵۱۳ مورخ ۹۷/۹/۱۴ به این پرسش پاسخ منفی داده است و بیان کرده .. اقدام به طرح دعوای ناقص عذر موجه تلقی نمی شود. البته این را باید خاطرنشان کرد که اگر امکان آن فراهم باشد در ظرف همان ۲۰ روز قانونی دادخواست دوم را تقدیم کند، مانعی جهت رسیدگی وجود ندارد. ۱۲ به نظر می رسد در مسائلی که در فقه و حقوق موضوعه اختلاف نظر وجود داشته و رأی داور منطبق بر یکی از نظریات دکترین حقوقی یا فقهی صادر شده نمی توان گفت رأی داور غیر قانونی بوده و قابلیت ابطال دارد، زیرا آنچه حائز اهمیت است خلاف موجد حق نبودن و خلاف قانون نبودن رأی داور است. ۱۳ - آیا داور صلاحیت رسیدگی به ادعای جعل اسناد توسط ی. ا. ط. را دارد؟ در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۲۶۵۴ مورخ ۱۳۹۷/۹/۲۸ آمده است: «با عنایت به مفهوم مخالف ماده ۴۷۹ قانون آیین دادرسی مدنی ادعای جعل با تعیین جاعل در مواردی که تعقیب وی ممکن باشد از مصادیق صدر ماده ۴۷۸ قانون یاد شده است. به عبارتی مدعی باید در مرجع کیفری طرح شکایت نماید و رسیدگی توسط داور نیز تا تعیین تکلیف پرونده کیفری متوقف خواهد ماند. ۱۴ - پس از انقضای مهلت اعتراض به رأی داور آیا م. ع. می تواند دادخواست ابطال قراردادی که منشأ صدور رأی داور بوده را تقدیم کند؟ در خصوص دعوای ابطال قرارداد منشأ شرط داوری و به تبع آن ابطال رأی داور به ادعای بی اعتباری و جعلیت قرارداد یاد شده چنانچه این ادعا در زمان رسیدگی داور مطرح و توسط داور به آن رسیدگی شده باشد، دعوا صرفاً در قالب اعتراض به رأی داوری و در مهلت بیست روزه پس از ابلاغ رأی موضوع ماده ۴۹۰ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ قابلیت استماع دارد؛ اما در صورتی که ادعای یادشده در جریان رسیدگی داور و یا در دعوای ابطال رأی داور مطرح نشده و مورد رسیدگی قرار نگرفته باشد طرح دعوا بر ابطال قرارداد منشأ شرط داوری به ادعای جعلیت شرط مذکور مستقلا قابل استماع است و مقید به مهلت یاد شده نخواهد بود نظریه مشورتی شماره می تواند به استناد بند ۷ ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی دعوای ابطال رأی داور اقامه ۱۵ آیا دادگاه می تواند بخشی از رأی داور را ابطال و بخش دیگر را تأیید نماید؟ مستفاد از بند ۳ ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی، ممکن است بخشی از رأی داور باطل و غیر قابل اجرا و بخش دیگر قابل اجرا باشد، در نتیجه در فرض سؤال دادگاه می تواند بخشی از رأی را اجرا و بخش دیگر را غیر قابل اجرا اعلام کند نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۱۳۳۶ مورخ (۹۹/۱۰/۱).