منزل تحت اختیار همسر — در ماده ۱۱۰۷ ق

یکی از تکالیف قانونی زوج در برابر همسر تامین و تدارک نفقه اوست. ماده ۱۱۰۶ تاکید دارد بر اینکه در عقد دائم نفقه زن به عهده شوهر است. چهره تکلیفی تاسیس نفقه ناظر بر زوج با صورت حق بودن آن (ناظر به زوجه همسو تعبیر و تفسیر می شود. در کشاکش بین این دو حتا با اسقاط حق از سوی زوجه، تکلیف زوج ساقط شدنی نیست. نابراین «هر قراداد مخالف با آن (دراسقاط حق نفقه) خواه قبل از نکاح باشد و یا بعد از آن، - کاتوزیان، دکتر … حقوق مدنی - حقوق خانواده موسسه نشر یلدا چاپ اول. ۱۳۷۵. ش ۱۰۱. در ماده ۱۱۰۷ ق.م برخی نمونه های شایع نفقه در عنوان مسکن، البسه، غذا و اثاث البیت به طور متعارف و خادم در فرض عادت زن یادآوری شده است. منزل مسکونی که به عنوان نفقه مورد بهره برداری زوجه قرار می گیرد به نحو معمول منزل مشترک است اما گاه بنا به مصالح و شرایطی زوج منزل دیگری برای زندگی همسر در نظر می گیرد. برای نمونه زوج بمنظور حفظ آرامش و مصالح زوجه در برابر واهمه و زیان بدنی یا شرافتی، مسکن مناسب دیگری برای زوجه تامین نماید (ماده ۱۱۱۵ ق. م). مسکنی که بدین منظور در اختیار زوجه قرار دارد مشمول مستثنیات دین نیست زیرا در راستای تکلیف قانونی زوج تامین شده وانگهی برای نیاز ضروری خود او استفاده نمی شود. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه شماره ۷/۷۶۵۲ مورخ ۱۳۸۱/۰۸/۳۰ منطبق با این برداشت مقرر میدارد: ن. ب. ا. مستثنیات دین استثناء بر اصل است و رعایت آن گاهی موجب محروم ماندن محکوم له از نیل به حق خود در مدت معقول میشود، باید بسیار مضیق و نزدیک به متن تفسیر شود و لذا باید گفت: منظور از مسکن در ماده ۵۲۴ ق.آ.د.م، مسکن زوجین است نه مسکنی که به لحاظ مقررات ماده ۱۱۱۵ ق.م مورد استفاده همسر مشار الیه قرار دارد.