مکتب واقع گرا

این مکتب معتقد به ترکیب است. در این شیوه و روش فرد محترم است تا جایی که به حقوق جمعی لطمه وارد نسازد و جمع محترم است تا زمانی که حقوق فرد را پایمال نکند. عدالت فردی محترم است تا زمانی که بر عدالت اجتماعی خللی وارد نکند. اراده ظاهری و اراده باطنی هر دو در احقاق حق و ابطال باطل میزان واقع میشوند. به همین دلیل در <a class="artref" href="/ماده/ماده-224-a_0815110235870">ماده ۲۲۴ ق.م</a> آمده است: «الفاظ عقود محمول است به معانی عرفیه و همچنین در <a class="artref" href="/ماده/ماده-191-a_0815110235836">ماده ۱۹۱ ق.م</a> آمده است: عقد محقق میشود به قصد انشاء به شرط مقرون بودن به چیزی که دلالت بر قصد کند و در <a class="artref" href="/ماده/ماده-194-a_0815110235839">ماده ۱۹۴ ق.م</a> آمده است: «الفاظ و اشارات و اعمال دیگر که متعاملین به وسیله آن انشاء و معامله می نمایند باید موافق باشد به نحوی که احد طرفین همان عقدی را قبول کند که طرف دیگر قصد انشاء آن را داشته است و الا معامله باطل خواهد بود. در این دیدگاه مر قانون با لحاظ روح قانون مورد توجه قرار می گیرد. اراده ظاهری با اراده باطنی توأماً مدنظر قرار می گیرد.