هر گه که پیش شاه مدیحی ادا کنم — نقل از دهخدا

(مسعود سعد) معنای مورد نظر از حقوق در این مقام پاداش مزد، اجرت یا دریافتی نقدی و در حکم نقد است که یک شخص شاغل در یک اداره سازمان و... به ازای فعالیت و خدمت مستمر خود در سررسید منظم یا بدون نظم از آن برخوردار می شود. جداسازی حقوق از مزد و دستمزد برغم وجود تمایز، موثر در این مقام نیست. زبان عام و رایج حقوق و مزایا را با عنوان Wage یا Salary می شناسند. در فرمول های اقتصادی هم حقوق را با Wage) W) معرفی میکنند. اما در مطالعات علمی حقوق و مزایا با عنوان هایی چون: «جبران خدمت، نظام پرداخت، نظام یا مدیریت پاداش بکار میرود و در این بین نظام جبران خدمت برقراری حقوق و مزایا را بر این مبنا توجیه می سازد که کار و فعالیت انسانی پدیده ای ناخوشایند و سخت است و کارفرما باید بوسیله حقوق این مشقت را جبران سازد. مقررات حاکم از جمله قانون کار، قانون استخدام کشوری، قانون نظام هماهنگ پرداخت ... تعریف و ضابطه مشخصی در شناخت مفهوم حقوق و تمیز آن از مفاهیم مشابه ارائه ننموده است. نقل از دهخدا، علی اکبر همان منبع جلد ۶ ص ۹۱۲۹. 3- Landy, Olive & Alan, Cowling, Strategic Human Resource Management, London. Ruledge. برخی استادان حقوق اداری بین حقوق و دستمزد تمایز قائل هستند. بر مبنای اندیشه ایشان مزد را برای ساعت های کار انجام شده پرداخت می کنند و از اینرو مزد بیشتر در مورد کارگران صدق می کند. یعنی مزد بهای کار انجام شده است. ولی بر اساس مواد ۳۴ و ۳۵ قانون کار؛ کلیه پرداختی های قانونی به کارگر به اعتبار قرارداد کار اعم از مزد یا حقوق، کمک عائله مندی هزینه های مسکن، خواربار، ایاب و ذهاب، مزایای غیر نقدی پاداش افزایش تولید، سود سالانه و نظایر اینها، حق السعی، وجوه نقدی همه آنچه که به ازای انجام کار به کارگر داده می شود؛ مزد نامیده می شود. اما در مفهوم دقیق و خالص مزد و حقوق وجهی است که در ازای فعالیت و خدمت مستمر به مستخدم پرداخت میشود. حقوق مزبور می تواند مشتمل بر مزد ثابت و مزایا یا حقوق مبنا و مزایای دریافتی باشد. حقوق پرداختی ممکن است بسته به پیدایی متغیرهایی کم یا زیاد شود و نیز ممکن است سررسید پرداخت آن روزانه هفتگی ماهیانه فصلی یا سالیانه باشد. آنچه مهم است این ویژگی و معیار است که از ناحیه کارفرما و اداره، سازمان و.... به مستخدم به شکلی ادامه دار حقوق و دستمزدی پرداخت گردد. مزایایی که به مستخدم پیرو فعالیت و خدمت او و افزون بر حقوق ثابت پرداخت می شود گاه ادامه دار است که شامل حق اولاد حق مسکن حق بدی آب و هوا، حق تسهیلات زندگی، موقعیت بد جغرافیایی محل، حق آمد و رفت و.... م. ب. که در سر جمع حقوق قرار میگیرد و گاه نامنظم و در پوشش اضافه کار، پاداش حسن انجام کار، عیدی، هزینه پوشاک هزینه درمان حق بهره وری فوق العاده مسافرت باز خریدی خدمت مرخصی و پاداش آخر خدمت و... است که به قاعده در زمره دستمزد و حقوق ثابت قرار نمی گیرد. همچنین می توان دوگانه مزایای نقدی و غیر نقدی را هم برای مستخدم در نظر گرفت.