پدر و مادر ماده ۱۲۱۹) قانون مدنی — قیم منصوبی که قیمومتش بر محجوری است

۲- ۳- آقربا در صورتی که ابوین نباشند یا اطلاع نداشته باشند ماده ۱۲۲۰ قانون مدنی). -- شهرداری و اداره ثبت احوال بخشداری و دهبانی ماده ۵۵) قانون امور حسبی). ۴-۳- زن یا شوهر محجور ماده ۱۲۲۱ قانون مدنی). ۵-۳- هر یک از دادگاه ها که در جریان دعوا مطلع به وجود محجوری شود که ولی یا وصی یا قیم نداشته باشد ماده ۵۶ قانون امور حسبی). -۶- قیم منصوبی که قیمومتش بر محجوری است که به سن رشد رسیده، اما سفه و جنونش باقی است ماده ۵۹ قانون امور حسبی). -- ورثه کبیر قیم بعد از فوت قیم (ماده ۸۹ قانون امور حسبی). -- سازمان بهزیستی کشور ماده واحده قانون واگذاری قیمومت محجوران تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور به سازمان مذکور مصوب ۱۳۷۶). طرح دعوای حجر علیه محجور طرح دعوای حجر به طرفیت شخصی که ادعای حجر وی شده است، برخلاف موازین قانونی است. بنابراین، چون چنین شخصی طرف دعوا مسئول نگهداری اموال محجور: به دلالت ماده ۱۲۲۴ قانون مدنی، حفظ و نظارت در اموال صغار و مجانین و غیر رشید در فاصله تقاضای حکم حجر تا صدور حکم حجر و تعیین قیم بر عهده دادستان است. آیا درخواست صدور حکم حجر نیاز به تقدیم دادخواست دارد؟ درخواستهای دادستان در خصوص نصب قیم و صدور حکم حجر و ... که براساس تکالیف وی در امور حسبی است از شمول ماده ۸ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ خارج است و اساساً در این گونه موارد تقدیم دادخواست لازم نیست نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۱۴۴۳ مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۷). اشخاصی که نیاز به حکم حجر دارند صدور حکم حجر صرفاً شامل سفیه و مجنون می شود، چرا که صغیر دارای حجر قانونی است و نیاز به اثبات ندارد. افراد ۱۵ سال تا ۱۸ سال شمسی نیز نیاز به حکم حجر ندارند، زیرا دارای حجر قانونی هستند. -- آیا می توان مستقیماً از دادگاه خانواده درخواست صدور حکم حجر کرد؟ بنا به دلالت بند اول رأی وحدت رویه شماره ۷۲ مورخ ۱۳۵۳/۹/۴ افراد ذی نفع می توانند نمایند و ضرورتی ندارد که این درخواست حتما از جانب دادستان اداره امور سرپرستی برای دادگاه خانواده ارسال شود. اما ا این حال در عمل بعضاً مشاهده می گردد در این گونه موارد دادگاه خانواده پرونده را به اداره امور سرپرستی ارسال می کند تا وفق مقررات امور حسبی (ماده ۵۹) و مواد ۱۲۲۲ و ۱۲۲۳ قانون مدنی نسبت به انجام تحقیقات اقدام و سپس آن را به دادگاه عودت دهد. - نصب قیم فرع بر صدور حکم حجر است و صرف تأیید کمیسیون پزشکی توان بخشی موضوع بند «الف ماده یک قانون حمایت از حقوق معلولان مصوب ۱۳۹۷ برای نصب قیم بدون صدور حکم حجر کفایت نمی نماید قسمتی از نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۱۹۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۱۵). ماده ۶۵ قانون امور حسبی به این امر صراحت دارد. بنابراین، پس از صدور حکم حجر و قطعیت آن امور سرپرستی باید یک نفر را به عنوان قیم انتخاب و به دادگاه خانواده معرفی نماید. اگر محجور صغیر باشد، نیازی به اثبات حجر ندارد، زیرا حجر او قانونی است. همچنین اگر حجر متصل به صغر باشد و محجور ولی قهری داشته باشد، لزومی به این کار نیست. در بخش تعیین قیم دراین باره بیشتر توضیح خواهیم داد.