Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

آثار فسخ نکاح در صورت فوت زوج قبل از قطعیت رأی اعلام صحت فسخ نکاح

سبدِ من

#فسخ_نکاح #قطعیت_رأی #آثار_فسخ #فسخ #فوت #نکاح #رابطه_زوجیت #ارث #وارث #انحلال_نکاح #اکثریت #نظم_عمومی #ابلاغ #اقلیت #وراث #قانون_مدنی #ذی‌نفع #اثبات #طلاق #عده #صورتجلسه #هیئت #حقوق #عقد_نکاح #صورت #صحت #اعلان #زوجه #تأیید #حاکم #قضایی #استان #قطعیت‌حکم #دلالت #محاکم #ادعا #استدلال #مقنن #دانسته

خلاصه

این پرسش مطرح شد که اگر زوج پیش از قطعیت حکم فسخ نکاح فوت کند، آیا زوجه وارث محسوب می‌شود یا خیر. هیأت عالی و اکثریت بر این عقیده‌اند که تا پیش از قطعیت حکم، رابطه زوجیت باقی است و زوجه از ارث بهره‌مند می‌شود.

اصلِ حقوقی: تا زمان قطعیت رأی دادگاه مبنی بر فسخ نکاح، رابطه زوجیت باقی است و فوت زوج پیش از قطعیت، مانع ارث بردن زوجه نمی‌شود.

مستند: مواد 880، 881، 882، 940، 943، 944 و 945 قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: فسخ نکاح، قطعیت رأی، فوت زوج، ارث، رابطه زوجیت

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
آثار فسخ نکاح در صورت فوت زوج قبل از قطعیت رأی اعلام صحت فسخ نکاح خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 10 آبان 1388 در استان آذربایجان غربی برگزار شد، موضوع مورد بحث آثار فسخ نکاح در صورت فوت زوج قبل از قطعیت رای اعلام صحت فسخ نکاح بود. پرسش مطرح‌شده این بود که آیا زوجه در صورت فوت زوج، چه قبل و چه بعد از ابلاغ حکم و قبل از قطعیت دادنامه، به عنوان وارث تلقی می‌شود یا خیر. هیات عالی به این نتیجه رسید که قبل از قطعیت حکم فسخ نکاح، آثار آن قابل اعمال نبوده و فوت زوج موجب انحلال نکاح نمی‌شود؛ بنابراین زوجه به عنوان وارث زوج متوفی محسوب می‌شود. نظر اکثریت بر این است که فسخ هر معامله نیاز به تایید دادگاه دارد و تا قبل از تاریخ اعلان فسخ، رابطه قراردادی برقرار است؛ لذا قطع رابطه زوجیت از تاریخ قطعیت دادنامه آغاز می‌شود. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور است که به محض صدور حکم تایید فسخ، رابطه زوجیت قطع می‌شود و در نتیجه، در صورت فوت یکی از زوجین، دیگری از وراث نخواهد بود. این نظرات بر اساس مواد قانونی 880، 881، 882، 940، 943، 944 و 945 قانون مدنی مطرح شده است که قواعد ارث را به عنوان قواعد آمرانه و مرتبط با نظم عمومی معرفی می‌کنند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1388/08/10 برگزار شده توسط: استان آذربایجان غربی/ شهر بوکان
موضوع
آثار فسخ نکاح در صورت فوت زوج قبل از قطعیت رأی اعلام صحت فسخ نکاح
پرسش
چنان‌چه دادگاه حکم بر فسخ نکاح زوجه صادر نماید و قبل یا بعد از ابلاغ حکم و قبل از قطعیت دادنامه زوج فوت کند، آیا زوجه وارث تلقی می‌شود؟
نظر هیئت عالی
قبل از قطعیت حکم فسخ نکاح، آثار آن قابل اعمال نبوده و تفاوتی از این حیث بین نکاح و سایر عقود و احکام نیست؛ با این ترتیب فوت زوج قبل از قطعیت رأی اعلام صحت فسخ نکاح، موجب انحلال نکاح از این حیث نمی‌گردد. در نتیجه زوجه در زمره ورثه زوج متوفیٰ محسوب می‌شود، لذا نظر اکثریت صائب به نظر می‌رسد.
نظر اکثریت
فسخ هر معامله به لفظ یا فعلی که دلالت بر آن نماید، به عمل خواهد آمد. لکن ذی‌نفع باید با مراجعه به محاکم در مقام تأیید اعلان فسخ برآید که دادگاه نیز با بررسی موضوع، به صدور حکم با درج تاریخ فسخ مبادرت می‌نماید. بنابراین، مدعی اعلان فسخ در مقام اثبات ادعا بر یک امر حادثی در گذشته است تا از امتیازات فسخ بهره‌مند شود چون فسخ نسبت به گذشته اثر نداشته و تا قبل از تاریخ اعلان فسخ به لحاظ وجود رابطه قراردادی، آثار هر عقدی من جمله منافع، تابع قواعد و مقررات عام است، به بیان دیگر، از تاریخ اعلان فسخ هیچ‌گونه رابطه قراردادی بین طرفین حاکم نخواهد بود. با جمیع این اوصاف، استدلال فوق در عقودی قابل تسری است که مرتبط با حقوق خانواده، اجتماع و نظم عمومی نباشد. در عقودی چون نکاح که دارای شرایط موصوف است، استدلال مارالذکر قابل اعمال نیست، چرا که اولاً: مقنن در انحلال نکاح دائم و منقطع با فسخ، طلاق یا انقضای مدت، اصولاً نگاه داشتن عده بر زوجه و ممانعت از انتخاب زوج دیگری در آن ایام (مدت عده) را شرط لازم دانسته است. فلسفه اهم وضع موضوع اخیر در شرع و قانون، در آن است که مقنن با وصف قطع رابطه زوجیت با فسخ، طلاق یا انقضای مدت، محتمل بر توافق آن‌ها بر وقوع عقد نکاح جدید با یکدیگر دانسته چرا که استحکام هر زندگی زناشویی و در صورت انحلال آن، اعاده وضع به حال اول به یقین حسن آثار در پی خواهد داشت و از تبعات منفی آن جلوگیری خواهد شد. ثانیاً: اصل بر آن است که زوجین از یکدیگر ارث می‌برند مگر در موارد خاص، با استناد به مواد 880،881،882،940،943، 944 و 945 از قانون مدنی. قواعد ارث از قواعد آمرانه و مرتبط به نظم عمومی است؛ بنابراین، محق نبودن شخص یا اشخاص از ارث مستلزم دلیل است. بنابراین، با استدلال‌های فوق و به صرف صدور حکم تأیید فسخ نکاح که موید اعلان تاریخ حدوث فسخ است نباید از آن وقعه رابطه زوجیت را قطع دانست بلکه قطع رابطه زوجیت از تاریخ قطعیت دادنامه م. ب. و قبل از قطعیت دادنامه رابطه توارث برقرار خواهد بود.
نظر اقلیت
فسخ هر معامله به لفظ یا فعلی که دلالت بر آن نماید به عمل خواهد آمد، لکن ذی‌نفع باید با مراجعه به محاکم در مقام تأیید اعلان فسخ برآید؛ دادگاه با بررسی موضوع مبادرت به صدور حکم با درج تاریخ فسخ می‌نماید. بنابراین، مدعی اعلان فسخ در مقام اثبات ادعا بر یک امر حادثی در گذشته است تا از امتیازات فسخ بهره‌مند شود چون فسخ نسبت به گذشته اثری نداشته است. تا قبل از تاریخ اعلان فسخ به لحاظ وجود رابطه قراردادی آثار هر عقدی من جمله منافع، تابع قواعد و مقررات عام است، به عبارت دیگر از تاریخ اعلان فسخ، هیچ‌گونه رابطه قراردادی بین طرفین حاکم نخواهد بود. بدین جهت به صرف صدور حکم تأیید فسخ نکاح که مبین اعلان تاریخ حدوث فسخ است، از آن وقعه رابطه زوجیت حاکم نخواهد بود و به تبع آن از تاریخ حدوث فسخ، چنان‌چه احدی از زوجین فوت کند، دیگری از وراث نخواهد بود.

موارد مرتبط 36

آرای مرتبط 8

نظریات مشورتی 12

نشست‌های قضایی 9

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین