اثبات زوجیت و مطالبه مهریه بدون عقدنامه کتبی

هر چند گواهی گواهان خواهان بر میزان مقرر قانونی در ماده 230 قانون آیین دادرسی مدنی نمی‌باشد ولیکن ماده 1258 قانون مدنی دلایل اثبات دعوا را احصاء نموده است که عبارت از اقرار - اسناد کتبی - شهادت - امارات - قسم می‌باشند؛ آیین دارسی مدنی در خصوص ترکیب شهود پرداخته است ولیکن مقررات آیین دارسی مدنی نافی آن نمی‌باشد؛ اگر در موردی دلایل و شهود به نصاب قانونی ابراز نشده دادگاه نتواند از امارات کمک بگیرد دادگاه به استناد ماده 1258 قانون مدنی و 199 قانون آیین دادرسی مدنی این اختیار را دارد تا نسبت به سایر دلایل اثبات دعوی من جمله امارات توجه نماید. در زمانی که خواهان شهود به میزان و نصاب قانونی آن به دادگاه تعرفه نکرده دادگاه رسیدگی کننده به دعوی می‌تواند به امارات (قانونی یا قضایی) مراجعه کند و با استناد از امارات در خصوص خواسته فوق الذکر اظهار نظر نماید؛ مضافاً اینکه قانون مدنی به تبعیت از فقه شیعه برای اثبات رابطه زوجیت فیمابین زوج و زوجه اعتقاد به اصل آزادی دلایل اثباتی دارد و در جهت اثبات رابطه زوجیت می توان به هر یک ادله عنوان شده در ماده 1258 جهت اثبات رجوع کرد؛ در نتیجه در ما نحن فیه دادگاه می‌تواند علاوه بر تحقیق از عاقد و فردی که گواهی بر اقرار داده سایر تحقیقات لازم در خصوص نحوه زندگی خواهان و متوفی (در زمان حیات) و غیره را به عمل آورده و مبادرت به صدور حکم نماید؛ البته لازم به ذکر است که در این خصوص چون زوج فوت نموده است به استناد مواد 278 و 279 خواهان علاوه بر ارائه ادله و امارات می بایست مبادرت به اداء سوگند نماید.