Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

اختلاف در انتقال ملک تحت عنوان مَهر یا هبه

#انتقال_ملک #هبه #ملک #رجوع #عین_موهوبه #عقد_بیع #خیار_شرط #واهب #متهب #فسخ #بیع #مالکیت #بار_اثبات #صورتجلسه #دادخواست #تملیک #هیئت #صلح #معوض #اهلیت #محجور #انگیزه #مطالبه #انکار #زوجه #صورت #ملکیت #قضایی #استان #استرداد

خلاصه

در این پرونده اختلافی درباره ماهیت انتقال ملک به همسر (هبه یا مهریه) مطرح شده است. هیئت عالی معتقد است اگر انتقال بیع باشد و خیار شرط نباشد، قابل رجوع نیست. در صورت هبه، طبق قانون مدنی امکان رجوع وجود دارد، مگر در موارد استثنایی.

اصلِ حقوقی: در صورت ادعای هبه، بار اثبات بر عهده زوج است و در صورت اثبات هبه، رجوع از آن تابع شرایط ماده ۸۰۳ قانون مدنی است.

مستند: ماده ۸۰۳ قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: هبه، مهریه، انتقال ملک، رجوع از هبه، خیار شرط، عقد بیع

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
اختلاف در انتقال ملک تحت عنوان مَهر یا هبه خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 10 بهمن 1379 در استان قم برگزار شد، موضوع اختلاف در مورد انتقال ملک به عنوان مَهر یا هبه مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا انتقال ملک به همسر به عنوان هبه بوده یا مَهر، و کدام یک از این ادعاها بر دیگری ارجحیت دارد. نظر هیات عالی این بود که اگر انتقال به صورت عقد بیع صورت گرفته و زوج حق استفاده از خیار شرط را برای خود محفوظ نگه نداشته باشد، نمی‌تواند به آن رجوع کند. همچنین، در صورتی که انتقال به شکل هبه باشد، طبق ماده 803 قانون مدنی، واهب می‌تواند با حفظ عین موهوبه از هبه رجوع کند، مگر در شرایط خاص. این نظر به اختلاف نظر فقها در خصوص ذیحق بودن زوجه اشاره دارد و بر این نکته تاکید می‌کند که اگر مدعی هبه بخواهد به آن رجوع کند، باید دلایل کافی ارائه دهد. در نهایت، ب. ت. ب. اصل بقای اثر مالکیت و عدم زوال آن، ادعای زوجه مقدم است و بار اثبات بر عهده زوج خواهد بود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1379/11/10 برگزار شده توسط: استان قم/
موضوع
اختلاف در انتقال ملک تحت عنوان مَهر یا هبه
پرسش
شخصی به ‌موجب سندی، ملک خ. ر. ب. همسرش منتقل می‌کند سپس با تقدیم دادخواست مدعی می‌شود که ملک مذکور را هبه کرده است تا حق رجوع را برای خود ثابت کند؛ ولی زوجه مدعی می‌شود که ملک بابت مَهر به وی تملیک شده است. قول کدام ‌یک مقدم است؟ نظر هیئت عالی در فرض سوال اگر انتقال به‌ صورت عقد بیع باشد و زوج حق استفاده از خیار شرط را برای خود قائل نشده باشد، نمی‌تواند رجوع کند و اگر انتقال به‌ صورت صلح باشد قابلیت رجوع ندارد و چنان‌چه به ‌صورت هبه باشد طبق ماده 803 قانون مدنی، واهب می‌تواند با بقای عین موهوبه از هبه رجوع کند، مگر این‌که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد و یا عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده و یا متعلق حق غیر واقع شود، و یا قهراً متهب فاقد اهلیت گردد، مثل محجور ‌بودن یا در عین موهوبه تغییری حاصل شود، به هر تقدیر اقامه دلیل بر عهده زوج خواهد بود. نظر اتفاقی در ذی‌حق بودن زوجه بین فقها اختلاف وجود دارد، از جمله در تحریرالوسیله زوج و زوجه را ملحق به اجنبی قرار داده و ماده 803 قانون مدنی، نیز زوجه را در ردیف اشخاص ذی‌حق قرار نداده است. مرحوم شیخ نیز در مکاسب می‌فرماید: «هرگاه شک شود که معامله لازم و غیرقابل استرداد است و یا جایز و قابل فسخ و استرداد است، اصل بقای اثر ملکیت است». «فلایعدل عنه الا بدلیل خاص». بنابراین، اگر مدعی هبه، بخواهد به آن رجوع کرده و آن را مسترد کند و طرف مقابل، ادعای بیع کند تا پس گرفته نشود، مدعی بیع فی‌الواقع منکر وجود فسخ برای طرف مقابل است. بنابراین، باید بینه اقامه کند و همان‌گونه که صاحب کتاب العروه می‌فرماید، «ملاک نتیجه دعواست»، زیرا روح مخاصمه و انگیزه طرفین در مخاصمه، مطالبه حق و انکار حق است و در مانحن‌فیه که زوجه می‌گوید: «آنچه داده شده مَهر بوده؛ پس زوجه حق رجوع ندارد» و زوج می‌گوید «آنچه داده شده به‌ عنوان هبه بوده نه مَهر، پس حق رجوع دارم» قول زوجه مقدم است و اقامه دلیل برخلاف آن به ‌عهده زوج خواهد بود زیرا دلیل استصحاب اثر ملکیت و عدم زوال ملکیت به مجرد رجوع زوج چنین اقتضا می‌کند.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 40

آرای مرتبط 16

نظریات مشورتی 16

نشست‌های قضایی 3

مواد مرتبط 1

دکترین 4

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین