Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

بررسی اختیار رسیدگی و فسخ قرارداد توسط داور

#فسخ_قرارداد #قرارداد #داور #فسخ #رسیدگی #داوری #شرط_داوری #صلاحیت #بطلان_قرارداد #تجدیدنظر #اکثریت #انفساخ_قرارداد #استقلال_شرط_داوری #آیین_دادرسی_مدنی #صورتجلسه #مشارکت_در_ساخت #پیش‌بینی #حقوق #محقق #رأی_داوری #صلاحیت_داور #حل_اختلاف #ناظر #داوری_تجاری #استان #اختیاری #قضایی #صورت #صدور‌رای #بین‌المللی

خلاصه

در قراردادی که شرط داوری دارد، یکی از طرفین به دلیل تحقق شرط فسخ، تقاضای صدور رای به فسخ قرارداد را از داور کرده است. اختلاف بر سر صلاحیت داور برای اعلام فسخ است. هیات عالی معتقد است داور صلاحیت اعلام فسخ یا بطلان قرارداد را ندارد مگر اینکه قرارداد صراحتاً این اختیار را به او داده باشد.

اصلِ حقوقی: داور در اعلام فسخ یا بطلان قرارداد صلاحیت ندارد مگر آنکه قرارداد به وضوح چنین اختیاری را به وی تفویض کرده باشد.

مستند: ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی

کلیدواژه‌ها: داوری، فسخ قرارداد، صلاحیت داور، شرط داوری، قرارداد مشارکت

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
بررسی اختیار رسیدگی و فسخ قرارداد توسط داور خ. م.: در نشست قضایی برگزار شده در تاریخ 18 خرداد 1400 در استان تهران، موضوع بررسی اختیار داور در رسیدگی به فسخ قرارداد مورد بحث قرار گرفت. سوال اصلی این بود که آیا داور می‌تواند به درخواست ی. ا. ط. برای فسخ قرارداد رسیدگی کند، در شرایطی که قرارداد شامل شرط فسخ و شرط داوری است. هیات عالی به این نتیجه رسید که بر اساس ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی، داور در اعلام فسخ یا بطلان قرارداد صلاحیت ندارد، مگر آنکه قرارداد به وضوح چنین اختیاری را به داور داده باشد. نظر اکثریت نیز این است که رسیدگی به شرط فسخ ممکن است منجر به بروز اختلاف در اصل قرارداد شود و به همین دلیل داور نمی‌تواند به این موضوع رسیدگی کند. همچنین، آراء دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران نشان می‌دهد که در مواردی که داور حکم به فسخ قرارداد داده، این حکم خارج از صلاحیت داوری به شمار آمده است. در عوض، نظری مطرح شد که بیان می‌کند داور می‌تواند به شرط تحقق فسخ رسیدگی کند، زیرا این موضوع ناشی از اختیاری است که قرارداد به او داده است و اختلاف در تحقق شرط فسخ با اختلاف در اصل قرارداد متفاوت است. برخی از حاضرین نیز بین شرط فسخ و انفساخ قرارداد تمایز قائل شدند و اشاره کردند که در قراردادهای بین‌المللی، اعتبار شرط داوری حتی در صورت ملغی‌الاثر شدن قرارداد حفظ می‌شود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1400/03/18 برگزار شده توسط: استان تهران/ شهر تهران
موضوع
بررسی اختیار رسیدگی و فسخ قرارداد توسط داور
پرسش
در یک قرارداد تنظیمی فیمابین (مثل قرارداد مشارکت در ساخت یا هر قرارداد دیگری) علاوه بر شرط فسخ در قرارداد شرط داوری نیز پیش‌بینی گردیده است. بنابر مراجعه احد از طرفین قرارداد به داور مبنی بر تحقق شرط فسخ، تقاضای رسیدگی و صدور رای به فسخ قرارداد را از داور می‌نماید. داور رسیدگی نموده و رای به فسخ قرارداد صادر می‌کند. ب. ت. ب. اینکه اساساً داور به تبع قراردادی ایجاد شده است که فسخ آن قرارداد موجب زایل شدن داوری نیز م. ب.. آیا داور اختیار رسیدگی و فسخ قرارداد را دارد؟ نظر هیات عالی هرچند استقلال شرط داوری در اکثر نظام‌های حقوقی پذیرفته است اما ب. ت. ب. ماده 461 ق.آ.د.م و علیرغم پذیرش اصل مزبور در قانون داوری تجاری، در حقوق داخلی اصل استقلال شرط داوری به طور مطلق مورد پذیرش واقع نگردیده، نتیجتاً داور در خصوص اعلام فسخ یا بطلان قرارداد فاقد صلاحیت است مگر خود قرارداد منعقده صراحتاً چنین اختیاری به داور داده باشد. نظریه اداره حقوقی نیز موید این امر است.
نظر اکثریت
در صورتی که در قرارداد منتهی شرط داوری شرط فسخ نیز وجود داشته باشد نمی‌تواند به شرط فسخ که منجر به بطلان قرارداد و فسخ آن می‌شود رسیدگی و رای به فسخ قرارداد بدهد به دلیل اینکه اولاً؛ مطابق ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی که مقرر می‌دارد: هرگاه نسبت به اصل معامله یا قرارداد راجع به داوری بین طرفین اختلافی باشد دادگاه بر آن رسیدگی می‌کند و اظهارنظر می‌نماید. رسیدگی به شرط فسخ منجر به اختلاف اصل معامله یا قرارداد می‌گردد زیرا یک طرف قرارداد، به جهت حصول شرط فسخ غیرقابل اجرا و باطل و پایان یافته می‌داند و طرف دیگر شرط فسخ را محقق ندانسته و قرارداد را پابرجا و همچنان معتبر و قابل اجرا می‌داند پس اختلاف در تحقق شرط فسخ منجر به اختلاف در اصل معامله و قرارداد است؛ لذا داور نمی‌تواند رسیدگی کند و اگر رسیدگی نماید مخالفت با این ماده نموده است. ثانیاً؛ آراء متعددی از دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران صادر شده است که داور رای به فسخ قرارداد داده است و دادگاه تجدیدنظر به استناد بند 3 ماده 489 رای داوری را خارج از صلاحیت داوری تلقی نموده است زیرا صلاحیت داور جهت حل اختلاف ناشی از قرارداد م. ب.. با از بین رفتن قرارداد، دیگر صلاحیتی برای داور وجود ندارد و از جهت دیگر داوری ناظر به اختلافات حاصل از اجرای قرارداد است نه اختلافات راجع به اصل قرارداد. نظر ابرازی ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی شامل موضوع نمی‌باشد داور اگر به شرط تحقق فسخ رسیدگی می‌کند ناشی از اختیاری است که قرارداد به او داده است و تا زمان صدور رای داور از این اختیار خود استفاده می‌نماید و اختلاف در تحقق شرط فسخ با اختلاف در اصل قرارداد متفاوت است. بعضی از حاضرین نیز بین شرط فسخ و انفساخ قرارداد فرق گذاشته‌اند. در صورت دوم داور نمی‌تواند رسیدگی نماید. بعضی دیگر بین قراردادهای داخلی و بین‌المللی تمایز قائل شده‌اند؛ در قراردادهای بین‌المللی مطابق بند یک ماده 16 قانون داوری تجاری بین‌المللی، ملغی‌الاثر بودن قرارداد فی‌نفسه به منزله عدم اعتبار شرط داوری مندرج در قرارداد نخواهد بود.

موارد مرتبط 54

آرای مرتبط 17

نظریات مشورتی 11

نشست‌های قضایی 1

مواد مرتبط 2

دکترین 23

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین