Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

بررسی امکان صدور حکم اثبات وقوع عقد بیع و اعلام بطلان عقد بیع در قالب یک رای واحد

سبدِ من

#عقد_بیع #بطلان #اثبات #بیع #عقد #قانون_مدنی #دادخواست #اکثریت #اقلیت #صورتجلسه #رسیدگی #قواعد_آمره #بیع_فاسد #تملک #خرید #فروش #صحت #قضایی #استان #استماع

خلاصه

در این نشست امکان صدور حکم برای اثبات وقوع عقد بیع و اعلام بطلان آن در یک رای واحد بررسی شد. هیئت عالی و نظر اکثریت اعلام کردند که دو خواسته اثبات وقوع بیع و اعلام بطلان آن مانعه‌الجمع بوده و قابلیت استماع ندارند. بنابراین نمی‌توان در یک رای به هر دو خواسته رسیدگی و حکم صادر کرد.

اصلِ حقوقی: خواسته‌های اثبات وقوع عقد بیع و اعلام بطلان آن به دلیل تضاد با یکدیگر، مانعه‌الجمع بوده و قابلیّت استماع همزمان در یک دعوا را ندارند.

مستند: مواد ۱۰، ۱۹۰، ۲۱۹، ۲۲۳ و ۳۶۲ قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: اثبات وقوع عقد بیع، اعلام بطلان بیع، مانعه‌الجمع، عدم قابلیت استماع، قانون مدنی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
بررسی امکان صدور حکم اثبات وقوع عقد بیع و اعلام بطلان عقد بیع در قالب یک رای واحد خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1401/03/01 در استان فارس برگزار شد، موضوع بررسی امکان صدور حکم برای اثبات وقوع عقد بیع و اعلام بطلان آن در قالب یک رای واحد مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا دادگاه می‌تواند در یک رای هم به اثبات وقوع عقد بیع و هم به اعلام بطلان آن بپردازد. هیات عالی به این نتیجه رسید که این دو خواسته مانع‌الجمع هستند و قابلیت استماع ندارند، مگر اینکه دلایل خاصی در دادخواست ذکر شود. نظر اکثریت نیز بر این نکته تاکید داشت که اثبات وقوع عقد بیع و اعلام بطلان آن، بر اساس مواد 10، 219، 362، 190 و 223 قانون مدنی، با یکدیگر در تضاد هستند و نمی‌توان در یک رای به اثبات و سپس به بطلان آن پرداخت. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که اقامه همزمان دو خواسته در یک دعوا ایرادی ندارد، زیرا خواهان می‌تواند ادعا کند که بیع واقع شده و سپس به دلایلی بطلان آن محرز شده است. بنابراین، این دو خواسته می‌توانند در یک پرونده مطرح شوند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/03/01 برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
بررسی امکان صدور حکم اثبات وقوع عقد بیع و اعلام بطلان عقد بیع در قالب یک رای واحد
پرسش
دعوائی به خواسته 1- اثبات وقوع عقد بیع 2- اعلام بطلان عقد بیع مطرح شده؛ آیا امکان رسیدگی و صدور حکم در قالب یک رای وجود دارد؟ یعنی دادگاه ابتدا حکم بر اثبات عقد بیع صادر کند و در همان رای حکم بر اعلام بطلان عقد بیع صادر نماید؟ نظر هیات عالی اگرچه سوال موضوعی است ولیکن در کلیت امر، دعوی اثبات وقوع بیع (صحیح) با اعلام بطلان عقد متفاوت و مانعه‌الجمع است و قابلیت استماع ندارد؛ مگر اینکه خ. د. ش. دادخواست خود، مبانی و دلیل توجیهی خاصی درج نموده است.
نظر اکثریت
این دو خواسته مانعه‌الجمع هستند. اثبات وقوع عقد بیع در راستای مواد 10 و 219 و 362 قانون مدنی صورت می‌گیرد. عقد بیعی قابل‌ اثبات است که شرایط اساسی صحت معاملات مذکور در ماده 190 قانون مدنی را دارا باشد. مطابق ماده 223 قانون مدنی اصل بر صحت عقد است منتها بطلان حالت عقدی است که از ابتدا در عالم اعتبار به وجود نیامده و دلیل آن نیز تعارض با قواعد آمره و دارا نبودن شرایط صحت عقد است. مطابق ماده 365 قانون مدنی بیع فاسد اثری در تملک ندارد؛ بنابراین مثلاً بیع چیزی که خرید و فروش آن قانوناً ممنوع است (ماده 348 قانون مدنی) از اساس شکل نگرفته؛ بنابراین نمی‌توان در یک رای وی را اثبات سپس در همان رای حکم بر اعلام بطلان عقد بیع صادر نمود.
نظر اقلیت
اقامه هم‌زمان دو خواسته در یک دعوا ایرادی ندارد؛ زیرا خ. م. ا. که مالی را با ثمن مشخص و در تاریخ معین خریداری نموده و بعداً بطلان بیع محرز شده است؛ بنابراین چاره‌ای به‌جز اقامه دعوا با چنین خواسته‌هایی وجود ندارد، هرچند این دو خواسته ظاهراً متناقض هستند، منتها این‌ موضوع در عالم اعتبار پذیرفته است. به‌عبارت‌دیگر خواهان اعلام می‌نماید که بیع واقع‌ شده (ماده 338 قانون مدنی) و سپس به هر دلیلی مانند ماده 348 قانون مدنی بطلان عقد بیع اثبات‌شده بنابراین؛ علاوه بر خواسته اثبات وقوع عقد بیع، خواسته اعلام بطلان عقد بیع نیز مطرح می‌نماید که مواجه با اشکالی نمی‌باشد.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 5

موارد مرتبط 103

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 17

مواد مرتبط 6

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین