بررسی شرط خیار بدون قید زمان

ب. ت. ب. صراحت ماده 399 قانون مدنی، نتیجه خیار شرط، اختیار اعمال حق فسخ برای هر یک از متبایعین یا شخص خارجی است؛ در این صورت است که شرط فسخ باید دارای شرایط مقید در ماده 401 قانون مدنی باشد. حال آنکه در فرض پرسش قید مذکور خیار شرط نمی‌باشد تا بتوان آثار قانونی خیار شرط را بر آن تحمیل کرد بلکه قید مذکور از باب تحکیم و استحکام معامله است و به استناد این قید نمی‌توان درخواست فسخ معامله را به عنوان خیار شرط مطرح کرد. مضافاً اینکه به صراحت ماده 224 قانون مدنی، الفاظ عقود محمول است بر معانی عرفیه و قید مذکور عرفاً «خیار شرط» محسوب نمی‌شود. نظر اقلیت با عنایت به اینکه قانونگذار عملاً به جهت جلوگیری از انجام معاملات غرری که در نتیجه وجود خیار شرط بدون مدت ممکن است به وجود آید؛ این ماده قانونی را وضع نموده و زمانی که طرفین آن را در قرارداد خود ذکر کردند؛ ب. ت. ب. اصل العقود تابعه القصود و به صراحت ظاهر قانون، هم شرط باطل است و هم عقد؛ زیرا مشروط علیه نمی‌داند که تا چه حدی باید به التزام طرف مقابل به مفاد قرارداد اعتماد نماید. در چنین شرایطی همه چیز به سود صاحب خیار بوده و هرگاه خود را در معرض زیان یا سود کمتر ببیند می‌تواند عقد را فسخ کند؛ لذا ابهام و غرر در این‌گونه معاملات بالا بوده و از ارزش معامله کم می‌کند. در نتیجه هم شرط باطل است و هم عقد.