Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

تنفیذ فسخ به دلیل غبن در معامله و شرایط استرداد ثمن و مبیع

سبدِ من

#استرداد_ثمن #فسخ #تنفیذ #مبیع #غبن #بایع #مشتری #بیع #فسخ_معامله #غبن_فاحش #خیار_غبن #تعهد #خریدار #عقد #ملک #تخلیه #قانون_مدنی #اکثریت #اقلیت #مطالبه #فسخ_قرارداد #عوضین #تسلیم_مبیع #تسلیم #مالکیت #صورتجلسه #هیئت #ابلاغ #خسارت #رضا #حق_تصرف #پیش‌بینی #تملیک #فروشنده #حق_حبس #تأدیه #خیار #استرداد #صورت #احراز #قضایی #استان #متعاملین

خلاصه

موضوع درباره لزوم استرداد ثمن برای تنفیذ فسخ به دلیل غبن و امکان تخلیه ملک قبل از آن بود. اختلاف در این است که آیا فسخ مشروط به استرداد ثمن است یا خیر. نظر اکثریت این است که اعمال خیار غبن مشروط به استرداد ثمن نیست و با فسخ، مالکیت مبیع به بایع بازمی‌گردد.

اصلِ حقوقی: اعمال خیار غبن و تنفیذ فسخ معامله مشروط به استرداد ثمن نیست و با فسخ، مالکیت مبیع به بایع بازمی‌گردد.

مستند: ماده 416 قانون مدنی.

کلیدواژه‌ها: خیار غبن، فسخ معامله، استرداد ثمن، مبیع، تنفیذ فسخ

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
تنفیذ فسخ به دلیل غبن در معامله و شرایط استرداد ثمن و مبیع خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 10 اسفند 1387 در استان قم برگزار شد، موضوع تنفیذ فسخ به دلیل غبن در معامله و شرایط استرداد ثمن و مبیع مورد بحث و بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی شامل دو مورد بود: آیا تنفیذ فسخ مشروط به استرداد ثمن است و آیا بایع می‌تواند قبل از استرداد ثمن، ملک مورد معامله را مسترد و تقاضای تخلیه آن را نماید؟ نظر هیات عالی بر اساس ماده 416 قانون مدنی این بود که غبن فاحش موجب حق فسخ برای مغبون است و اعلام کرد که عدم استرداد ثمن تاثیری در فسخ ندارد و بایع باید ثمن را مسترد کند. همچنین، نظر اکثریت بر این نکته تاکید کرد که اعمال خیار غبن مشروط به استرداد ثمن نیست و در صورت فسخ، مالکیت مبیع به بایع بازمی‌گردد. در مقابل، نظر اقلیت به وابستگی تعهدات طرفین در بیع اشاره کرد و معتقد بود که مشتری می‌تواند از استرداد مبیع تا زمان استرداد ثمن خودداری کند و در صورتی که بایع ثمن را مسترد نکند، حق فسخ او زائل می‌شود. این نظرات، اختلاف نظر در رابطه با تعامل متقابل تعهدات در بیع و تاثیر آن بر فسخ معاملات را نشان می‌دهد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1387/12/10 برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم
موضوع
تنفیذ فسخ به دلیل غبن در معامله و شرایط استرداد ثمن و مبیع
پرسش
بایع پس از دریافت کامل ثمن به دلیل غبن در معامله، دعوای تنفیذ فسخ بیع را تقدیم و دادگاه با احراز مغبون بودن او حکم به تنفیذ فسخ معامله صادر کرده است. 1- آیا تنفیذ فسخ، مشروط به استرداد ثمن است؟ 2- آیا بایع می‌تواند قبل از استرداد ثمن، ملک مورد معامله را مسترد و تقاضای تخلیه آن را نماید؟
نظر هیئت عالی
برحسب مقررات ماده 416 قانون مدنی، «هر یک از متعاملین که در معامله، غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن می‌تواند معامله را فسخ کند» بدیهی است مطابق مقررات ماده 420 همان قانون، خیار غبن فوری است و «غبن فاحش» هم در ماده 417 چنین تعریف شده است که: معامله عرفاً قابل مسامحه نباشد. به هر تقدیر اگر مغبون برحسب مقررات مرقوم، فسخ معامله را به طرف دیگر ابلاغ نماید و طرف منکر غبن باشد، مغبون می‌تواند برای تنفیذ فسخ معامله به دادگاه مراجعه نماید و دادگاه با رسیدگی‌های لازم و در صورت احراز غبن فاحش حکم به تنفیذ فسخ می‌دهد. در اینجا اگر مغبون بایع باشد باید ثمن دریافتی را به مشتری مسترد نماید لیکن عدم استرداد ثمن تأثیری در فسخ معامله ندارد و مشتری می‌تواند با مراجعه به دادگاه، ثمن پرداختی را با خسارت وارده مطالبه کند.
نظر اکثریت
در قانون مدنی، غبن سبب ایجاد خیار غبن برای مغبون است و خیار غبن «اختیار فسخ قرارداد است که قانونگذار در صورت عدم تعادل ارزش عوضین به طرف متضرر (مغبون) اعطا می‌کند». براساس ماده 416 قانون مدنی ایران: «هر یک از متعاملین که در معامله، غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن می‌تواند معامله را فسخ کند». تنها شرطی که برای اعمال خیار غبن لازم م. ب. این است که مغبون با قصد و رضا اراده خود را برای فسخ قرارداد اعلام نماید. بعد از آن معامله به هم می‌خورد و خریدار حق تصرف ناقله در مبیع را ندارد. اعمال چنین خیاری مشروط به رد ثمن نیست. بعد از اعمال غبن، خریدار حق مطالبه و استرداد ثمن را دارد. امتناع بایع از استرداد ثمن موجبی برای از بین رفتن خیاری که طبق قانون برای او ثابت شده نخواهد بود و معامله فسخ شده به طور کلی فاقد اثر است و ملکیت مبیع به بایع برمی‌گردد و در این مورد حق حبسی برای مشتری پیش‌بینی نشده است که بتواند مانع از استرداد مبیع باشد
نظر اقلیت
تعریف «بیع» با وجود اختلاف ناچیزی که درباره آن وجود دارد معاوضی بودن بیع را افاده می‌کند، یعنی در آن عین مال با مال دیگر (عوض) که معمولاً پول است مبادله می‌شود، در قراردادهای معوض، تعهدات طرفین کاملاً وابسته به یکدیگرند. در عقد بیع، بایع از آن جهت تعهد به تسلیم مبیع را می‌پذیرد تا ثمن را دریافت کند و متقابلاً تعهد خریدار به پرداخت ثمن کاملاً وابسته به تسلیم مبیع است. معاوضی بودن بیع آثار مهمی دارد از جمله این‌که اگر تملیک یکی از عوضین به علتی باطل باشد تعهد به عوض آن خود به خود از بین می‌رود و دیگر این که خریدار یا فروشنده می‌تواند اجرای تعهد خ. ر. ب. اجرای تعهد دیگری موکول سازد و اگر بعد از عقد بیع، بایع دریابد که مشتری ثمن را تسلیم نمی‌کند؛ در این حالت از حق حبس مبیع تا تأدیه ثمن استفاده خواهد کرد. چنان‌چه مشتری به طور کلی حاضر به تسلیم ثمن نباشد وی می‌تواند عقد را فسخ کند و نسبت به مشتری در رابطه با بایع نیز به همین صورت است. همین وضع هنگام فسخ معامله نیز وجود دارد، بنابراین، مشتری حق دارد تا زمانی که بایع ثمن را برنگردانده، از استرداد مبیع خودداری کند و اگر بایع بعد از ثبوت خیار فسخ ظرف مدت متعارفی ثمن را برنگرداند، حق فسخ او زائل می‌گردد و مشتری می‌تواند تنفیذ بیع را از دادگاهی که فسخ معامله را تنفیذ نموده است، درخواست کند و دادگاه با احراز تخلف بایع با در نظر گرفتن شرایطی که بعد از حکم تنفیذ فسخ به وجود آمده، می‌تواند حکم به نفوذ بیع صادر نماید.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 41

آرای مرتبط 14

نظریات مشورتی 11

نشست‌های قضایی 3

مواد مرتبط 1

دکترین 12

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین