فسخ به استناد خیار غبن علیرغم اسقاط آن در قرارداد

رأی خلاصه جریان پرونده به حکایت پروندة کلاسه 920864 شعبه 10 دادگاه عمومی حقوقی یزد، آقای م. م. وکیل دادگستری به وکالت از خانم گ.چ. گ. فرزند ب. و آقای ب. م. فرزند ب. در تاریخ 1392/9/26 ضمن تقدیم دادخواست به طرفیت آقای ح. ب. فرزند م.ع. به خواستة «صدور حکم بر اعلام و تأیید و تنفیذ فسخ مبایعه نامة عادی مورخ 1392/7/16 به علت تحقق خیار غبن م. ب. پنجاه میلیون و یک ریال و ابطال و بی اعتباری قسمتی از وکالت نامة رسمی شماره ...-1392/7/17 دفترخانة اسناد رسمی شماره ... یزد و اعلام فسخ وکالت نامة موصوف با احتساب کلیة خسارات دادرسی»;، توضیح داده است که؛ موکلیّن را و به موجب مبایعه نامة مذکور، قطعه زمینی به مساحت تقریبی 4000 متر مربع و پلاک ثبتی ...بخش ...یزد را در قبال مبلغ 4/100/000/000 ریال ثمن معامله به خوانده، واگذار می نمایند و اخیراً مطلع می شوند موضوع مبایعه نامة واگذاری در زمان انجام معامله بیش از قیمت واقعی ارزش داشته و مغبون گشته اند که قابل مسامحه نمی باشد و خیار غبن موضوع مواد 416 و بعد قانون مدنی تحقّق پیدا کرده است. جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری و عنداللزوم تحقیق و معاینة محلی، از جمله مستندات وکیل خ. ه. است. به دستور دادگاه وقت تعیین و طرفین دعوت به رسیدگی شده اند. جلسه مورخ 1393/1/20 دادگاه به درخواست طرفین جهت مذاکرات اصلاحی تجدید گردیده و در ادامة کار، خانم ل. پ. خ. ر. ب. وکالت از خوانده معرفی کرده است. در جلسة دادرسی مورخ 1393/4/22 وکیل خ. ه. ا. می دارد: «... خواستة اینجانب ب. ش. د. تقدیمی است ن. ب. ا. خوانده با علم و اطلاع از وضعیت روحی موکلین که مادرشان در تاریخ 1392/6/27 فوت نموده و عدم اطلاع موکلیّن از مبلغ و قیمت واقعی پلاک متنازع‌‌ٌفیه اقدام به تنظیم مبایعه نامه مورخ 1392/7/16 نسبت به مساحت تقریبی 4000 مترمربع از پلاک ثبتی ...بخش .... یزد مبلغ چهارصد و ده میلیون تومان می نماید که متعاقباً کاشف به عمل می آید ملک مورد معامله در زمان انجام معامله قیمت به مراتب بیشتر از قیمت واگذاری بوده و طی کارشناسی انجام شده به تاریخ 1392/9/18 توسط کارشناس ... ارزیابی قطعه زمین مشاع تحت پلاک ثبتی ...بخش یزد را مبلغ هفت میلیارد ریال عنوان نموده است. علیهذا به قیمت اعلامی که غیر قابل مسامحه م. ب. و از سوی موکل در زمان انجام معامله به قیمت واقعی در حین معامله جهل داشته لذا ضمن ارجاع امر به کارشناس رسمی به منظور احراز و ارزیابی قیمت زمان معامله به لحاظ تحقق غبن افحش حسب مقررات قانون مدنی و تحریرالوسیلة حضرت امام تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر اعلام فسخ مبایعه نامة مورخه 1392/7/16 به علّت تحقق خیار غبن و مآلاً صدور حکم بر ابطال و بی اعتباری قسمتی از وکالتنامة رسمی شماره ....-1392/7/17 تنظیمی در دفتر اسناد رسمی شماره ....یزد و آن قسمت که وکالت را ضمن عقد خارج لازم داشته است به لحاظ عدم تحقق و تنظیم عقد خارج لازم فی مابین اصحاب دعوی و فسخ وکالت نامة مرقوم با احتساب کلیة خسارات دادرسی را خواستارم»;. وکیل خوانده نیز دفاعاً بیان نموده است: «... لازم می‌دانم چند موضوع را مطرح نمایم 1- اصل در معاملات صحت و قراردادها لازم‌الاتباع می باشند. موکّل اینجانب ملک را به قیمت واقعی خریده و فروشندگان از قیمت واقعی آن آگاه بوده و دلیل آن هم اینکه قبل از آن هم افرادی با پیشنهاد قیمت های دویست، سیصد و هفتاد میلیون تومان، اقدام نموده که خواهان‌های محترم وفق اظهارات موکل اعلام نمودند ما به قیمت کمتر از چهارصد و ده میلیون تومان نمی‌فروشیم 2- زمین مذکور را در قولنامه دارای متراژ 260×15 متر آورده‌اند درحالی که طبق نقشه های موجود عرض زمین از 14/70 متر شروع در اواسط زمین به 11 متر و انتهای زمین به 15/80 متر می‌رسد 3- ملک مذکور مشاع م. ب. که خ. ه. د. قولنامه متعهد شده اند بعد از انحصار وراثت نیم‌دانگ باقی مانده از زمین را به خوانده منتقل که متأسفانه هیچگونه اقدامی انجام نداده اند. موکل زمین با این شرایط را به صورت نقدی به مبلغ چهارصد و ده میلیون تومان خریداری نموده است و تمامی موارد مذکور را در لایحه ای به صورت مبسوط شرح و تقدیم می نمایم. ضمناً خواهان های محترم در قرارداد تمامی خیارات سیّما خیار غبن را از خویش ساقط نموده و وفق قانون مدنی الفاظ عقود محمول است بر معانی عرضیّه. بنابراین خ. ه. بدین وسیله حق هرگونه اعتراض را از خویش ساقط نموده و در موارد دیگر خواسته های خ. ه. نیز در لایحة تقدیمی دفاع می نمایم»;. لایحة تکمیلی وکیل خوانده به واردة شماره 01166-1393/4/22 پیوست سابقه است. دادگاه برای تعیین قیمت عادلة مبیع در تاریخ وقوع عقد بیع مورخة 1392/7/16 با در نظر گرفتن کلیة عوامل مؤثر در قضیه و مشاعی بودن آن و نیز کاربری آن، حسب تصمیم مورخ 1393/4/25 قرار ارجاع به کارشناسی صادر و آقای م. گ. ا. را به قید قرعه به سمت کارشناس قضیه انتخاب نموده است تا نامبرده با مطالعة پروندة حاضر و اظهارات طرفین و معاینة محل و با در نظر گرفتن کلیة عوامل مؤثّر اقدام به کارشناسی نماید. با انجام تشریفات قانونی و اجرای مفاد قرار صادره، گزارش کارشناس منتخب بواردة شماره 2138-1393/8/1 واصل و به موجب آن مابه التفاوت قیمت عادلة روز در زمان انجام معامله و مبلغ معامله شدة ملک برابر 900/000/000 (نهصد میلیون ریال) تعیین شده است. این نظریه مورد اعتراض وکیل خواهان قرار گرفته و دادگاه حسب تصمیم مورخ 1393/10/3 مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به هیئت کارشناس نموده و آقایان 1- سیدح. ه. 2- م.ص. 3- م.ک. به سمت کارشناسان عضو هیئت انتخاب شده‌اند تا بر وفق قرار مورخ 1393/4/25 دادگاه اقدام نمایند. در ادامة کار، گزارش هیئت به واردة شماره 3339-1393/12/2 تسلیم دادگاه شده و مطابق بند 4 آن گزارش «ارزش شش دانگ ملک مورد معامله به مساحت تقریبی 4000 متر مربع با کاربری کشاورزی در زمان انجام معامله (1392/9/16) از قرار هر مترمربع 1/550/000 ده ریال برآورد، گردیده است»;. وصول نظریة کارشناسی هیئت سه نفره به طرفین ابلاغ گردیده و تصمیم مورخ 1394/4/18 دادگاه اشعار دارد بر اینکه: «... وکیل خ. ه. و خوانده به موجب لایحه ... درخواست اخذ توضیح از هیئت کارشناسی و با محفوظ بودن حق اعتراض نموده اند. دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده و نحوة دفاعیات وکیل خ. ه. مبنی بر عدم تفهیم شرط اسقاط کافة خیارات به موکلینش به لحاظ تایپی بودن متن قرارداد گردیده و وکیل خوانده نیز مدعی گردیده که خ. ه. از قیمت عادلة مبیع اطلاع کامل داشته اند و به شهادت شهود استناد نموده، استماع شهادت مسجلیّن ذیل مبایعه نامه در اتخاذ تصمیم دادگاه و همچنین اخذ توضیح از شخص خ. ه. و خوانده پیرامون مباحث مقدماتی عقد بیع مستند دعوی به نظر دادگاه ضروری م. ب. لذا دادگاه، قرار استماع شهادت شهود صادر و اعلام می نماید مقرر است دفتر وقت رسیدگی نزدیک و حداکثر 35 روز تعیین و به طرفین ابلاغ و دعوت به حضور شوند و در اخطاریه وکلای طرفین قید شود شهود خود و الزاماً مسجلین ذیل مبایعه نامه به عنوان شاهد به همراه بیاورند و حضور موکلین جهت اخذ توضیح پیرامون مباحث مقدماتی عقد بیع ضروری م. ب.»;. در جلسة مورخ 1394/5/22 دادگاه شخص خواهان (خانم گ.چ. گ. اظهار داشته است: «به نام خدا، مادر من فوت کرده بود وقتی از تهران آمده بودیم و آقای … م. که دلال و واسطه بود گفت این زمین را بفروشید و چون مادرش فوت کرده بود و حال خوبی نداشتم نهایتاً آقای خوانده که بنگاه املاک دارد این ملک را از من خریداری نمود و اصلاً اینکه حق فسخی ساقط شده است قبول ندارم و گفت قیمت کارشناسی م. ب. و ما دروغ در کارمان نمی باشد و من، چه می دانستم که قولنامه چه می باشد، من اصلاً خبری از ملک نداشتم و مادرم فوت کرده بود و فرزندم نیز بیماری داشت و نهایتاً فوت کرد. این ملک را از من خریداری کرد ولی وقتی متوجه شدم معامله را فسخ کردم و مردم گفتند شما مالتان را به نصف قیمت فروختی، حافظه ام جواب نمی دهد که چه اتفاق افتاد ... در زمان مبایعه نامه هیچ فردی حضور نداشت و خدا می داند که هیچ اطلاعی از قیمت زمین نداشته‌ام ... یکی از آن‌ها (امضاءکنندگان مبایعه نامه) شوهرم به نام ب. م. م. ب. و آن فرد دیگر را نمی شناسم ولی بررسی کردم می گویند س. است ولی فوت کرده خدا او را بیامرزد، چون این خدا بیامرز گفت قیمت کارشناسی م. ب. من قبول کردم، خدا می داند که اصلاً این متن را برای من نخواند، هیچ فردی حضور نداشت و آقای … م. ب. ...»;. خوانده دفاعاً گفته است: «به نام خدا، متعهد این خانم، آقای م. س.(معروف به م. ص.بود که زنگ به من زد و گفت می خواهی زمین بخری و زمین به متراژ 4000 مترمربع م. ب. که من رفتم زمین را دیدم و بعد با آقای د. ک.صحبت کردم که اگر ده متر کوچه بدهم آب و برق شهرداری، نمی داد. نهایتاً قرار شد که شش متر آقای ک. و من نیز شش متر بدهم که شد دوازده متر و زمین را حدود 40 روز بعد تفکیک کردم و معتمد خانم گ.چ. گ. آقای م. س. که به عنوان شاهد نیز ذیل قرارداد را تنظیم نموده بود و ایشان قیمت را تعیین کرد و گفت آشنای دیرینه خانم گ. می باشم و نهایتاً ایشان مبلغ را گفت و قرارداد نوشتیم و قرارداد در منزل خود خانم گ. نوشته شد، قرارداد در حضور آقای م. (شوهر خانم گ. ) و آقای م.س.(معتمد خواهان) و یک نفر دیگر که او را نمی شناسم، بودند و صحبت، از این قرار بود که کلاً آقای ص. ... صحبت شده بود و نهایتاً قرارداد نوشتیم و در محضر نیز سند رسمی نوشته شده است و قولنامه آقای ص. خوانده شد و معتمد آنها آقای ص.بوده است، اگر خود خانم گ. حال خوبی نداشته است و مادرش فوت کرده بود ولی در زمان حیات مادر صحبت شده بود و به کتاب خودشان اوستا سوگند یاد نماید ... ص.مد به من گفته بود سیصد و خرده ای میلیون تومان ولی چون مادر خانم گ. فوت کرد نهایتاً قیمت چهارصد و ده میلیون تومان شد که چک آن در محضر به وی تحویل دادم. چشم و گوش خانم گ. ص. بود و هر چه ص. می‌گفت او قبول می کرد و خدا به سر شاهد است من اصلاً نمی دانستم فسخ و کافة خیارات چه می باشد؟»;. خ. د. پ. گفته است: «الآن آقای … م. زیرتیغ خدا می باشد، روحش شاد باشد، نمی توانم برای او بد بگویم چون فوت کرده است ولی استاد م. گفت کارشناس بیشتر از این قیمت نکرده است، بعد فهمیدم که استاد م. بیست میلیون تومان کمیسیون گرفته است از خود خوانده سؤال نمایند»;. خ. ا. م. دارد: «قبول دارم بیست میلیون تومان بابت دلالی به وی دادم. چون استاد م. گفت اگر این مبلغ را بدهی جوش می دهم من نیز دادم. وکیل خ. ا. ن. است: «خوانده اقرار نمود که چهل روز بعد تفکیک کرده و به موجب مبایعه نامه‌های مورخه 1392/8/10 و 1392/10/25 کمتر از 30 روز هر متر مربع این زمین را به 4 برابر به افراد واگذار نموده است که دلالت بر این دارد که ارزش واقعی ملک در زمان انجام معامله به مراتب بیشتر از قیمت واگذاری بوده کمااینکه ظرف مدت 25 روز خریدار 4 برابر بیشتر افراد ثالث واگذار نموده است و هیئت کارشناسی خیلی کم قیمت نموده اند. موکل اطلاعی از قیمت نداشته، همان طوری که خود موکل و خ. گ. اند هر قیمت که استاد محمد گفته قبول کرده اند و واقعاً استاد م. از ضعف موکل سوءاستفاده نموده است و با دریافت حق کمیسیون بیست میلیون تومان، حق موکّل را ضایع نموده است و به محض اینکه موکل به یزد می آید فوراً قرارداد را تنظیم می‌نمایند، استاد م. فوت کرده است، تصویر دو فقره از مبایعه‌نامه‌های تنظیمی خوانده با دیگر افراد ارائه می شود، ایشان بنگاه دار است و حق موکل را ضایع نموده است»;. خ. ا. م. دارد: «قبول دارم، من پیش فروش کرده‌ام و فروخته‌ام، ربطی به معامله ندارد، من آن موقع خوب خریده ام، بیشتر از این قیمت نبوده است، کارشناسان اطلاع از قیمت ملک ندارند، قیمت بالا و پایین می باشد، شهود حضور دارند، تقاضای تحقیق از آنان را دارم. ذیل قرارداد را فقط دو نفر به عنوان شاهد امضاء کرده‌اند، آقای م. استاد م. (فوت کرده). آقای پ. و آقای ع. ک. نیز حضور داشته اند ولی ذیل قرارداد را امضاء نکرده‌اند»; از 3 نفر گواهان تعرفه شده، اخذ گواهی شده است. وکلای طرفین جهت تسلیم لایحه یک هفته مهلت درخواست نموده اند. به همین لحاظ دو فقره لایحه به وارده‌های شماره 1344-1394/5/24 و 1410-1394/5/29 به ترتیب از وکلای خواهان و خوانده رسیده و ضمیمة پرونده است. سرانجام دادگاه ختم رسیدگی اعلام و به موجب دادنامة شماره 800939-1394/6/30 چنین رأی می دهد: «درخصوص دعوی خانم گ.چ. گ. ... و آقای ب. م. ... با وکالت آقای م. م. به طرفیت آقای ح. ب. ... با وکالت خانم ل. پ. به خواستة صدور حکم بر اعلام و تأیید و تنفیذ فسخ مبایعه نامة عادی مورخه 1392/7/16 به علت تحقق خیار غبن م. ب. مبلغ پنجاه میلیون و یک ریال و صدور حکم بر ابطال و بی اعتباری قسمتی از وکالت نامة رسمی شماره ...-1392/7/17 دفترخانة اسناد رسمی شماره ....یزد و اعلام فسخ وکالت نامة موصوف با احتساب کلیة خسارات دادرسی، توجهاً به جامع اوراق و محتویات پرونده از جمله مفاد دادخواست ... و مستندات دعوی ...، اظهارات و دفاعیات طرفین و وکلای آنان در جلسات دادرسی و لوایح تقدیمی بدین شرح که وکیل خ. ه. مضموناً اظهار داشته موکلین به موجب مبایعه نامة مورخة 1392/7/16 یک قطعه زمین به مساحت تقریبی 4000 متر مربع تحت پلاک ....بخش ... یزد به ثمن 4/100/000/000 ریال، به خوانده واگذار نموده که اخیراً ب. ت. ب. نظریة کارشناس رسمی دادگستری ... به شماره 911004-1392/9/11 متوجه گردیده که قیمت مبیع بیش از قیمت مندرج در مبایعه نامه ارزش داشته که غیر قابل مسامحه م. ب. و خوانده که متصدی بنگاه املاک م. ب. از موقعیت موکلین سوءاستفاده و قطعه زمین موضوع مبایعه نامه که ارزش آن بالغ بر 7 میلیارد ریال م. ب. خریداری نموده که درج عبارت اسقاط خیار غبن منصرف از این مقدار و درجه از غبن و طبق نظر آیات عظام و دکترین حقوقی ... م. ب. و به لحاظ اینکه وکالت نامة موصوف ضمن عقد خارج لازم اعطاء شده است درج عبارت ضمن عقد خارج لازم واقع گردید و در آن موکل حق عزل وکیل و ضم امین و انجام هرگونه اعمال مغایر مورد وکالت را مادام العمر از خود سلب و ساقط نموده و فسخ وکالت نامه را به شرح فوق درخواست رسیدگی نموده است. وکیل خ. د. م. دفاع مضموناً اظهار داشته: خ. ه. د. زمان فروش از قیمت مبیع اطلاع کامل داشته‌اند ... و به موجب مبایعه نامه خیار غبن اسقاط گردیده است. و به شهادت شهود استناد نموده است و ب. ت. ب. اصل صحت و قانون مدنی دعوی خ. ه. محکوم به بطلان است. دادگاه به جهت کشف حقیقت و حسب درخواست وکیل خ. ه. و اینکه قیمت عادلة مبیع در تاریخ عقد بیع با در نظر گرفتن کلیة عوامل مؤثر در قضیه و مشاعی بودن آن و کاربری آن، چه مبلغی می باشد، قرار ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری صادر که کارشناس به موجب نظریة ابرازی قیمت مبیع را معادل پنج میلیارد و مابه‌التفاوت را 900/000/000 ریال برآورد و اعلام نموده است. نظریة مذکور در فرجة قانونی مورد اعتراض وکیل خ. ه. واقع که قرار ارجاع امر به هیئت کارشناسی صادر که به موجب نظریة اکثریت هیئت کارشناسی ابرازی به شماره 3339-1393/12/6 دفتر دادگاه هر مترمربع از مبیع را به مبلغ 1/550/000 ریال و جمعاً 6/200/000/000 ریال برآورد نموده اند که نظریة مذکور مورد اعتراض طرفین واقع و به لحاظ اینکه غیر مستدل م. ب. و نظریة هیئت کارشناسی با اوضاع و احوال مسلم قضیه مطابقت دارد، لذا اعتراض طرفین مردود اعلام می گردد و با التفات به اینکه وکیل خوانده در جهت اثبات ادعای خود مبنی بر اینکه خ. ه. از قیمت عادلة مبیع مطلع بوده اند به شهادت شهود استناد کرده که ب. ت. ب. مودای گواهی گواهان تعرفه شده از ناحیة خوانده، هیچ کدام گواهی به اینکه در زمان انجام بیع، خ. ه. (فروشندگان) از قیمت مبیع مطلع بوده اند و با این وصف حق غبن را ساقط کرده اند گواهی نداده و خصوصاً اظهارات خواهان ردیف اول و شخص خ. ب. ش. منعکس در جلسة دادرسی مورخة 1394/5/22 که واسطة انجام معامله فردی به نام آقای م.س.(معروف به م.ص.) بوده که در قبال انجام این معامله مبلغ دویست میلیون ریال از خوانده دریافت کرده که در حال حاضر در قید حیات نمی باشد ... و دیگر اظهارات آنان همگی حکایت دارد که خ. ه. از قیمت عادلة مبیع مطلع نبوده و به نحوی از موقعیّت روحی آنان سوءاستفاده گردیده است. النهایه دادگاه با عنایت به مراتب و ب. ت. ب. تاریخ وقوع عقد بیع مورخة 1392/7/16 و تقدیم دادخواست 1392/9/26 و اینکه خ. ه. ب. محض اطلاع از غبن و مراتب فسخ عقد بیع را با قید فوریت اعمال نموده‌اند و ب. ت. ب. نظریة هیئت کارشناسی مابه‌التفاوت قیمت دو میلیارد و یکصد میلیون ریال م. ب. و این مقدار و درجه از غبن مورد نظر خ. ه. (فروشندگان) نبوده که به موجب مبایعه نامه اسقاط نموده اند و توجهاً به اظهارات و دفاعیات موجه و وکیل خ. ه. و نظرات آیات عظام و حضرت امام خمینی (ره) به استناد تحریرالوسیله جلد سوم (کتاب البیع، خیارات، خیار غبن، مسأله 5) و ب. ت. ب. اینکه وکالت نامه استنادی فرع بر مبایعه نامة موصوف م. ب. و اینکه وکیل خوانده دفاع مؤثری و دلیلی دال بر اینکه خ. ه. از قیمت عادله مطلع بوده و خیار غبن را اسقاط نموده اند ارائه ننموده است، لذا دادگاه دعاوی خ. ه. را وارد و ثابت تشخیص داده و مستنداً به مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی ... مدنی ... و مواد 416، 417، 420، 679 و 1258 قانون مدنی حکم به تأیید و تنفیذ فسخ مبایعه نامة عادی مورخة 1392/7/16 به علّت غبن افحش و ابطال و بی اعتباری قسمتی از وکالت نامة رسمی شماره ....-1392/7/17 عبارت [ضمن عقد خارج لازم ... سلب و ساقط نمود] و فسخ وکالت نامة موصوف بابت اصل خواسته و پرداخت مبلغ 529/000 ریال بابت هزینة دادرسی و تمبر ... و مبلغ دو میلیون و چهارصد و چهل هزار ریال بابت حق الوکالة وکیل ط. ت. د. ح. خ. ها صادر و اعلام می نماید ...»;. دادنامة فوق الاشعار در تاریخ 1394/7/7 به خانم ل. پ. وکیل خوانده ابلاغ شده و متعاقباً نامبرده با تقدیم دادخواست مورخ 1394/8/18 و فرجام خواهی نسبت به دادنامة مرقوم، مستدعی رسیدگی و نقض آن گردیده است، اعتراضات وکیل ف. خ. ب. شرح لایحة پیوست دادخواست فرجامی بوده و از وکیل ف. خ. ن. لایحة جوابیه‌ای رسیده که ضمیمة سابقه است. سپس پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و تحت کلاسة بالا در دستور کار این شعبه قرار گرفته است. مشروح لوایح طرفین به هنگام شور قرائت خواهد شد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌ دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور دادنامة شماره 800939-1394/6/30 شعبة دهم دادگاه عمومی حقوقی یزد، مطابق دلایل موجود در پرونده و نظریات کارشناسی صادر گردیده و از حیث رعایت مقررات قانونی و اصول دادرسی ایراد و اشکال مؤثری در آن ملاحظه نمی شود. و چون اعتراض ف. خ. نیز به کیفیتی نیست که موجبات نقض رأی معترضٌ عنه را ایجاب نماید. بنا به مراتب با استناد به مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی، فرجام خواهی به عمل آمده مردود اعلام و دادنامة فرجام خواسته نتیجتاً ابرام می گردد. شعبه 10 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار هادی عبداله پور - سیدحجت اله میرمجیدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی فسخ به استناد خیار غبن علیرغم اسقاط آن در قرارداد موضوع این پرونده به دعوی مربوط به فسخ یک مبایعه‌نامه عادی و ابطال وکالت‌نامه مرتبط به دلیل تحقق خیار غبن مربوط می‌شود. خ. ه. ادعا کرده‌اند که طبق مبایعه‌نامه‌ای، قطعه زمینی به قیمت 4.100.000.000 ریال به خوانده واگذار کرده‌اند، در حالی که ارزش واقعی آن بیش از 7 میلیارد ریال بوده و به دلیل عدم آگاهی از قیمت واقعی، مغبون شده‌اند. درخواست جلب نظر کارشناس و بررسی قیمت عادله مبیع نیز مطرح شده است. <br>در مقابل، ادعای خ. م. ب. آگاهی خ. ه. از قیمت واقعی و ساقط کردن خیار غبن مطرح گردیده است. پس از بررسی مستندات، نظریه کارشناس و اظهارات طرفین، دادگاه به این نتیجه رسید که خ. ه. از قیمت واقعی ملک مطلع نبوده و به دلیل سوءاستفاده از موقعیت روحی آنان، غبن قابل ملاحظه‌ای تحقق یافته است. <br>بنابراین، با استناد به مواد 416 و 417 قانون مدنی، حکم به تایید فسخ مبایعه‌نامه و ابطال وکالت‌نامه صادر گردید. این حکم در تاریخ مشخصی به وکیل خوانده ابلاغ شد و پس از فرجام‌خواهی، دیوان عالی کشور با استناد به مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی، فرجام‌خواهی را مردود و حکم دادگاه بدوی را تایید نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/12/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که فروشنده در زمان قرارداد خیار غبن را ساقط کرده اما مابه التفاوت قیمت واقعی مبیع و قیمت قراردادی آن به اندازه ای باشد که این درجه از غبن در زمان اسقاط خیار، مورد نظر فروشنده ملک نباشد، همچنان امکان اعمال خیار غبن وجود دارد. رای خلاصه جریان پرونده به حکایت پرونده کلاسه --- شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی یزد، آقای م. م. وکیل دادگستری به وکالت از خانم گ.چ. گ. فرزند ب. و آقای ب. م. فرزند ب. در تاریخ 1392/09/26 ضمن تقدیم دادخواست به طرفیت آقای ح. ب. فرزند م.ع. به خواسته «صدور حکم بر اعلام و تایید و تنفیذ فسخ مبایعه نامه عادی مورخ 1392/07/16 به علت تحقق خیار غبن م. ب. پنجاه میلیون و یک ریال و ابطال و بی اعتباری قسمتی از وکالت نامه رسمی شماره...- 1392/07/17 دفترخانه اسناد رسمی شماره... یزد و اعلام فسخ وکالت نامه موصوف با احتساب کلیه خسارات دادرسی»;، توضیح داده است که؛ موکلیّن را و به موجب مبایعه نامه مذکور، قطعه زمینی به مساحت تقریبی 4000 متر مربع و پلاک ثبتی...بخش...یزد را در قبال مبلغ 4/100/000/000 ریال ثمن معامله به خوانده، واگذار می نمایند و اخیرا مطلع می‌شوند موضوع مبایعه نامه واگذاری در زمان انجام معامله بیش از قیمت واقعی ارزش داشته و مغبون گشته اند که قابل مسامحه نمی‌باشد و خیار غبن موضوع مواد 416 و بعد قانون مدنی تحقّق پیدا کرده است. جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری و عنداللزوم تحقیق و معاینه محلی، از جمله مستندات وکیل خ. ه. است. به دستور دادگاه وقت تعیین و طرفین دعوت به رسیدگی شده اند. جلسه مورخ 1393/01/20 دادگاه به درخواست طرفین جهت مذاکرات اصلاحی تجدید گردیده و در ادامه کار، خانم ل. پ. خ. ر. ب. وکالت از خوانده معرفی کرده است. در جلسه دادرسی مورخ 1393/04/22 وکیل خ. ه. ا. می دارد: «... خواسته اینجانب ب. ش. د. تقدیمی است ن. ب. ا. خوانده با علم و اطلاع از وضعیت روحی موکلین که مادرشان در تاریخ 1392/06/27 فوت نموده و عدم اطلاع موکلیّن از مبلغ و قیمت واقعی پلاک متنازع‌ٌفیه اقدام به تنظیم مبایعه نامه مورخ 1392/07/16 نسبت به مساحت تقریبی 4000 مترمربع از پلاک ثبتی...بخش.... یزد مبلغ چهارصد و ده میلیون تومان می‌نماید که متعاقبا کاشف به عمل می آید ملک مورد معامله در زمان انجام معامله قیمت به مراتب بیشتر از قیمت واگذاری بوده و طی کارشناسی انجام شده به تاریخ 1392/09/18 توسط کارشناس... ارزیابی قطعه زمین مشاع تحت پلاک ثبتی...بخش یزد را مبلغ هفت میلیارد ریال عنوان نموده است. علیهذا به قیمت اعلامی که غیر قابل مسامحه م. ب. و از سوی موکل در زمان انجام معامله به قیمت واقعی در حین معامله جهل داشته لذا ضمن ارجاع امر به کارشناس رسمی به منظور احراز و ارزیابی قیمت زمان معامله به لحاظ تحقق غبن افحش حسب مقررات قانون مدنی و تحریرالوسیله حضرت امام تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر اعلام فسخ مبایعه نامه مورخه 1392/07/16 به علّت تحقق خیار غبن و مآلا صدور حکم بر ابطال و بی اعتباری قسمتی از وکالتنامه رسمی شماره....- 1392/07/17 تنظیمی در دفتر اسناد رسمی شماره....یزد و آن قسمت که وکالت را ضمن عقد خارج لازم داشته است به لحاظ عدم تحقق و تنظیم عقد خارج لازم فی مابین اصحاب دعوی و فسخ وکالت نامه مرقوم با احتساب کلیه خسارات دادرسی را خواستارم»;. وکیل خوانده نیز دفاعا بیان نموده است: «... لازم می‌دانم چند موضوع را مطرح نمایم 1 - اصل در معاملات صحت و قراردادها لازم‌الاتباع می‌باشند. موکّل اینجانب ملک را به قیمت واقعی خریده و فروشندگان از قیمت واقعی آن آگاه بوده و دلیل آن هم اینکه قبل از آن هم افرادی با پیشنهاد قیمت های دویست، سیصد و هفتاد میلیون تومان، اقدام نموده که خواهان‌های محترم وفق اظهارات موکل اعلام نمودند ما به قیمت کمتر از چهارصد و ده میلیون تومان نمی‌فروشیم 2 - زمین مذکور را در قولنامه دارای متراژ 260 × 15 متر آورده‌اند درحالی که طبق نقشه های موجود عرض زمین از 14/70 متر شروع در اواسط زمین به 11 متر و انتهای زمین به 15/80 متر می‌رسد 3 - ملک مذکور مشاع م. ب. که خ. ه. د. قولنامه متعهد شده اند بعد از انحصار وراثت نیم‌دانگ باقی مانده از زمین را به خوانده منتقل که متاسفانه هیچگونه اقدامی انجام نداده اند. موکل زمین با این شرایط را به صورت نقدی به مبلغ چهارصد و ده میلیون تومان خریداری نموده است و تمامی موارد مذکور را در لایحه ای به صورت مبسوط شرح و تقدیم می نمایم. ضمنا خواهان های محترم در قرارداد تمامی خیارات سیّما خیار غبن را از خویش ساقط نموده و وفق قانون مدنی الفاظ عقود محمول است بر معانی عرضیّه. بنابراین خ. ه. بدین وسیله حق هرگونه اعتراض را از خویش ساقط نموده و در موارد دیگر خواسته های خ. ه. نیز در لایحه تقدیمی دفاع می نمایم»;. لایحه تکمیلی وکیل خوانده به وارده شماره 01166 - 1393/04/22 پیوست سابقه است. دادگاه برای تعیین قیمت عادله مبیع در تاریخ وقوع عقد بیع مورخه 1392/07/16 با در نظر گرفتن کلیه عوامل موثر در قضیه و مشاعی بودن آن و نیز کاربری آن، حسب تصمیم مورخ 1393/04/25 قرار ارجاع به کارشناسی صادر و آقای … را به قید قرعه به سمت کارشناس قضیه انتخاب نموده است تا نامبرده با مطالعه پرونده حاضر و اظهارات طرفین و معاینه محل و با در نظر گرفتن کلیه عوامل موثّر اقدام به کارشناسی نماید. با انجام تشریفات قانونی و اجرای مفاد قرار صادره، گزارش کارشناس منتخب بوارده شماره 2138 - 1393/08/01 واصل و به موجب آن مابه التفاوت قیمت عادله روز در زمان انجام معامله و مبلغ معامله شده ملک برابر 900/000/000 (نهصد میلیون ریال) تعیین شده است. این نظریه مورد اعتراض وکیل خواهان قرار گرفته و دادگاه حسب تصمیم مورخ 1393/10/03 مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به هیات کارشناس نموده و آقایان 1 - سیدح. ه. 2 - م.ص. 3 - م.ک. به سمت کارشناسان عضو هیات انتخاب شده‌اند تا بر وفق قرار مورخ 1393/04/25 دادگاه اقدام نمایند. در ادامه کار، گزارش هیات به وارده شماره 3339 - 1393/12/02 تسلیم دادگاه شده و مطابق بند 4 آن گزارش «ارزش شش دانگ ملک مورد معامله به مساحت تقریبی 4000 متر مربع با کاربری کشاورزی در زمان انجام معامله ( 1392/09/16 ) از قرار هر مترمربع 1/550/000 ده ریال برآورد، گردیده است»;. وصول نظریه کارشناسی هیات سه نفره به طرفین ابلاغ گردیده و تصمیم مورخ 1394/04/18 دادگاه اشعار دارد بر اینکه: «... وکیل خ. ه. و خوانده به موجب لایحه... درخواست اخذ توضیح از هیات کارشناسی و با محفوظ بودن حق اعتراض نموده اند. دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده و نحوه دفاعیات وکیل خ. ه. مبنی بر عدم تفهیم شرط اسقاط کافه خیارات به موکلینش به لحاظ تایپی بودن متن قرارداد گردیده و وکیل خوانده نیز مدعی گردیده که خ. ه. از قیمت عادله مبیع اطلاع کامل داشته اند و به شهادت شهود استناد نموده، استماع شهادت مسجلیّن ذیل مبایعه نامه در اتخاذ تصمیم دادگاه و همچنین اخذ توضیح از شخص خ. ه. و خوانده پیرامون مباحث مقدماتی عقد بیع مستند دعوی به نظر دادگاه ضروری م. ب. لذا دادگاه، قرار استماع شهادت شهود صادر و اعلام می‌نماید مقرر است دفتر وقت رسیدگی نزدیک و حداکثر 35 روز تعیین و به طرفین ابلاغ و دعوت به حضور شوند و در اخطاریه وکلای طرفین قید شود شهود خود و الزاما مسجلین ذیل مبایعه نامه به عنوان شاهد به همراه بیآورند و حضور موکلین جهت اخذ توضیح پیرامون مباحث مقدماتی عقد بیع ضروری م. ب.»;. در جلسه مورخ 1394/05/22 دادگاه شخص خواهان (خانم گ.چ. گ. اظهار داشته است: «به نام خدا، مادر من فوت کرده بود وقتی از تهران آمده بودیم و آقای … م. که دلال و واسطه بود گفت این زمین را بفروشید و چون مادرش فوت کرده بود و حال خوبی نداشتم نهایتا آقای خوانده که بنگاه املاک دارد این ملک را از من خریداری نمود و اصلا اینکه حق فسخی ساقط شده است قبول ندارم و گفت قیمت کارشناسی م. ب. و ما دروغ در کارمان نمی‌باشد و من، چه می دانستم که قولنامه چه می‌باشد، من اصلا خبری از ملک نداشتم و مادرم فوت کرده بود و فرزندم نیز بیماری داشت و نهایتا فوت کرد. این ملک را از من خریداری کرد ولی وقتی متوجه شدم معامله را فسخ کردم و مردم گفتند شما مالتان را به نصف قیمت فروختی، حافظه ام جواب نمی دهد که چه اتفاق افتاد... در زمان مبایعه نامه هیچ فردی حضور نداشت و خدا می داند که هیچ اطلاعی از قیمت زمین نداشته‌ام... یکی از آن‌ها (امضاءکنندگان مبایعه نامه) شوهرم به نام ب. م. م. ب. و آن فرد دیگر را نمی شناسم ولی بررسی کردم می گویند س. است ولی فوت کرده خدا او را بیامرزد، چون این خدا بیامرز گفت قیمت کارشناسی م. ب. من قبول کردم، خدا می داند که اصلا این متن را برای من نخواند، هیچ فردی حضور نداشت و آقای …...»;. خوانده دفاعا گفته است: «به نام خدا، متعهد این خانم، آقای م. س.(معروف به م. ص.بود که زنگ به من زد و گفت می خواهی زمین بخری و زمین به متراژ 4000 مترمربع م. ب. که من رفتم زمین را دیدم و بعد با آقای د. ک.صحبت کردم که اگر ده متر کوچه بدهم آب و برق شهرداری، نمی داد. نهایتا قرار شد که شش متر آقای ک. و من نیز شش متر بدهم که شد دوازده متر و زمین را حدود 40 روز بعد تفکیک کردم و معتمد خانم گ.چ. گ. آقای م. س. که به عنوان شاهد نیز ذیل قرارداد را تنظیم نموده بود و ایشان قیمت را تعیین کرد و گفت آشنای دیرینه خانم گ. می باشم و نهایتا ایشان مبلغ را گفت و قرارداد نوشتیم و قرارداد در منزل خود خانم گ. نوشته شد، قرارداد در حضور آقای م. (شوهر خانم گ.) و آقای م.س.(معتمد خواهان) و یک نفر دیگر که او را نمی شناسم، بودند و صحبت، از این قرار بود که کلا آقای ص.... صحبت شده بود و نهایتا قرارداد نوشتیم و در محضر نیز سند رسمی نوشته شده است و قولنامه آقای ص. خوانده شد و معتمد آنها آقای ص.بوده است، اگر خود خانم گ. حال خوبی نداشته است و مادرش فوت کرده بود ولی در زمان حیات مادر صحبت شده بود و به کتاب خودشان اوستا سوگند یاد نماید... ص.مد به من گفته بود سیصد و خرده ای میلیون تومان ولی چون مادر خانم گ. فوت کرد نهایتا قیمت چهارصد و ده میلیون تومان شد که چک آن در محضر به وی تحویل دادم. چشم و گوش خانم گ. صمد بود و هر چه صمد می‌گفت او قبول می کرد و خدا به سر شاهد است من اصلا نمی دانستم فسخ و کافه خیارات چه می‌باشد؟»;. خ. د. پ. گفته است: «الآن آقای … م. زیرتیغ خدا می‌باشد، روحش شاد باشد، نمی توانم برای او بد بگویم چون فوت کرده است ولی استاد محمد گفت کارشناس بیشتر از این قیمت نکرده است، بعد فهمیدم که استاد م.حمد بیست میلیون تومان کمیسیون گرفته است از خود خوانده سوال نمایند»;. خ. ا. م. دارد: «قبول دارم بیست میلیون تومان بابت دلالی به وی دادم. چون استاد م. گفت اگر این مبلغ را بدهی جوش می دهم من نیز دادم. وکیل خ. ا. ن. است: «خوانده اقرار نمود که چهل روز بعد تفکیک کرده و به موجب مبایعه نامه‌های مورخه 1392/08/10 و 1392/10/25 کمتر از 30 روز هر متر مربع این زمین را به 4 برابر به افراد واگذار نموده است که دلالت بر این دارد که ارزش واقعی ملک در زمان انجام معامله به مراتب بیشتر از قیمت واگذاری بوده کمااینکه ظرف مدت 25 روز خریدار 4 برابر بیشتر افراد ثالث واگذار نموده است و هیات کارشناسی خیلی کم قیمت نموده اند. موکل اطلاعی از قیمت نداشته، همان طوری که خود موکل و خ. گ. اند هر قیمت که استاد محمد گفته قبول کرده اند و واقعا استاد م. از ضعف موکل سوءاستفاده نموده است و با دریافت حق کمیسیون بیست میلیون تومان، حق موکّل را ضایع نموده است و به محض اینکه موکل به یزد می آید فورا قرارداد را تنظیم می‌نمایند، استاد م. فوت کرده است، تصویر دو فقره از مبایعه‌نامه‌های تنظیمی خوانده با دیگر افراد ارائه می‌شود، ایشان بنگاه دار است و حق موکل را ضایع نموده است»;. خ. ا. م. دارد: «قبول دارم، من پیش فروش کرده‌ام و فروخته‌ام، ربطی به معامله ندارد، من آن موقع خوب خریده ام، بیشتر از این قیمت نبوده است، کارشناسان اطلاع از قیمت ملک ندارند، قیمت بالا و پآیین می‌باشد، شهود حضور دارند، تقاضای تحقیق از آنان را دارم. ذیل قرارداد را فقط دو نفر به عنوان شاهد امضا کرده‌اند، آقای م. استاد م. (فوت کرده). آقای پ. و آقای ع. ک. نیز حضور داشته اند ولی ذیل قرارداد را امضا نکرده‌اند»; از 3 نفر گواهان تعرفه شده، اخذ گواهی شده است. وکلای طرفین جهت تسلیم لایحه یک هفته مهلت درخواست نموده اند. به همین لحاظ دو فقره لایحه به وارده‌های شماره 1344 - 1394/05/24 و 1410 - 1394/05/29 به ترتیب از وکلای خواهان و خوانده رسیده و ضمیمه پرونده است. سرانجام دادگاه ختم رسیدگی اعلام و به موجب دادنامه شماره --- - 1394/06/30 چنین رای می دهد: «در خصوص دعوی خانم گ.چ. گ.... و آقای ب. م.... با وکالت آقای م. م. به طرفیت آقای ح. ب.... با وکالت خانم ل. پ. به خواسته صدور حکم بر اعلام و تایید و تنفیذ فسخ مبایعه نامه عادی مورخه 1392/07/16 به علت تحقق خیار غبن م. ب. مبلغ پنجاه میلیون و یک ریال و صدور حکم بر ابطال و بی اعتباری قسمتی از وکالت نامه رسمی شماره...- 1392/07/17 دفترخانه اسناد رسمی شماره....یزد و اعلام فسخ وکالت نامه موصوف با احتساب کلیه خسارات دادرسی، توجها به جامع اوراق و محتویات پرونده از جمله مفاد دادخواست... و مستندات دعوی...، اظهارات و دفاعیات طرفین و وکلای آنان در جلسات دادرسی و لوایح تقدیمی بدین شرح که وکیل خ. ه. مضمونا اظهار داشته موکلین به موجب مبایعه نامه مورخه 1392/07/16 یک قطعه زمین به مساحت تقریبی 4000 متر مربع تحت پلاک....بخش... یزد به ثمن 4/100/000/000 ریال، به خوانده واگذار نموده که اخیرا ب. ت. ب. نظریه کارشناس رسمی دادگستری... به شماره 911004 - 1392/09/11 متوجه گردیده که قیمت مبیع بیش از قیمت مندرج در مبایعه نامه ارزش داشته که غیر قابل مسامحه م. ب. و خوانده که متصدی بنگاه املاک م. ب. از موقعیت موکلین سوءاستفاده و قطعه زمین موضوع مبایعه نامه که ارزش آن بالغ بر 7 میلیارد ریال م. ب. خریداری نموده که درج عبارت اسقاط خیار غبن منصرف از این مقدار و درجه از غبن و طبق نظر آیات عظام و دکترین حقوقی... م. ب. و به لحاظ اینکه وکالت نامه موصوف ضمن عقد خارج لازم اعطاء شده است درج عبارت ضمن عقد خارج لازم واقع گردید و در آن موکل حق عزل وکیل و ضم امین و انجام هرگونه اعمال مغایر مورد وکالت را مادام العمر از خود سلب و ساقط نموده و فسخ وکالت نامه را به شرح فوق درخواست رسیدگی نموده است. وکیل خ. د. م. دفاع مضمونا اظهار داشته: خ. ه. د. زمان فروش از قیمت مبیع اطلاع کامل داشته‌اند... و به موجب مبایعه نامه خیار غبن اسقاط گردیده است. و به شهادت شهود استناد نموده است و ب. ت. ب. اصل صحت و قانون مدنی دعوی خ. ه. محکوم به بطلان است. دادگاه به جهت کشف حقیقت و حسب درخواست وکیل خ. ه. و اینکه قیمت عادله مبیع در تاریخ عقد بیع با در نظر گرفتن کلیه عوامل موثر در قضیه و مشاعی بودن آن و کاربری آن، چه مبلغی می‌باشد، قرار ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری صادر که کارشناس به موجب نظریه ابرازی قیمت مبیع را معادل پنج میلیارد و مابه‌التفاوت را 900/000/000 ریال برآورد و اعلام نموده است. نظریه مذکور در فرجه قانونی مورد اعتراض وکیل خ. ه. واقع که قرار ارجاع امر به هیات کارشناسی صادر که به موجب نظریه اکثریت هیات کارشناسی ابرازی به شماره 3339 - 1393/12/06 دفتر دادگاه هر مترمربع از مبیع را به مبلغ 1/550/000 ریال و جمعا 6/200/000/000 ریال برآورد نموده‌اند که نظریه مذکور مورد اعتراض طرفین واقع و به لحاظ اینکه غیر مستدل م. ب. و نظریه هیات کارشناسی با اوضاع و احوال مسلم قضیه مطابقت دارد، لذا اعتراض طرفین مردود اعلام می‌گردد و با التفات به اینکه وکیل خوانده در جهت اثبات ادعای خود مبنی بر اینکه خ. ه. از قیمت عادله مبیع مطلع بوده اند به شهادت شهود استناد کرده که ب. ت. ب. مودای گواهی گواهان تعرفه شده از ناحیه خوانده، هیچ کدام گواهی به اینکه در زمان انجام بیع، خ. ه. (فروشندگان) از قیمت مبیع مطلع بوده اند و با این وصف حق غبن را ساقط کرده اند گواهی نداده و خصوصا اظهارات خواهان ردیف اول و شخص خ. ب. ش. منعکس در جلسه دادرسی مورخه 1394/05/22 که واسطه انجام معامله فردی به نام آقای م.س.(معروف به م.ص.) بوده که در قبال انجام این معامله مبلغ دویست میلیون ریال از خوانده دریافت کرده که در حال حاضر در قید حیات نمی‌باشد... و دیگر اظهارات آنان همگی حکایت دارد که خ. ه. از قیمت عادله مبیع مطلع نبوده و به نحوی از موقعیّت روحی آنان سوءاستفاده گردیده است. النهایه دادگاه با عنایت به مراتب و ب. ت. ب. تاریخ وقوع عقد بیع مورخه 1392/07/16 و تقدیم دادخواست 1392/09/26 و اینکه خ. ه. ب. محض اطلاع از غبن و مراتب فسخ عقد بیع را با قید فوریت اعمال نموده‌اند و ب. ت. ب. نظریه هیات کارشناسی مابه‌التفاوت قیمت دو میلیارد و یکصد میلیون ریال م. ب. و این مقدار و درجه از غبن مورد نظر خ. ه. (فروشندگان) نبوده که به موجب مبایعه نامه اسقاط نموده‌اند و توجها به اظهارات و دفاعیات موجه و وکیل خ. ه. و نظرات آیات عظام و حضرت امام خمینی (ره) به استناد تحریرالوسیله جلد سوم (کتاب البیع، خیارات، خیار غبن، مساله 5 ) و ب. ت. ب. اینکه وکالت نامه استنادی فرع بر مبایعه نامه موصوف م. ب. و اینکه وکیل خوانده دفاع موثری و دلیلی دال بر اینکه خ. ه. از قیمت عادله مطلع بوده و خیار غبن را اسقاط نموده‌اند ارائه ننموده است، لذا دادگاه دعاوی خ. ه. را وارد و ثابت تشخیص داده و مستندا به مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی... مدنی... و مواد 416 ، 417 ، 420 ، 679 و 1258 قانون مدنی حکم به تایید و تنفیذ فسخ مبایعه نامه عادی مورخه 1392/07/16 به علّت غبن افحش و ابطال و بی اعتباری قسمتی از وکالت نامه رسمی شماره....- 1392/07/17 عبارت [ضمن عقد خارج لازم... سلب و ساقط نمود] و فسخ وکالت نامه موصوف بابت اصل خواسته و پرداخت مبلغ 529/000 ریال بابت هزینه دادرسی و تمبر... و مبلغ دو میلیون و چهارصد و چهل هزار ریال بابت حق الوکاله وکیل ط. ت. د. ح. خ. ها صادر و اعلام می‌نماید...»;. دادنامه فوق الاشعار در تاریخ 1394/07/07 به خانم ل. پ. وکیل خوانده ابلاغ شده و متعاقبا نامبرده با تقدیم دادخواست مورخ 1394/08/18 و فرجام خواهی نسبت به دادنامه مرقوم، مستدعی رسیدگی و نقض آن گردیده است، اعتراضات وکیل ف. خ. ب. شرح لایحه پیوست دادخواست فرجامی بوده و از وکیل ف. خ. ن. لایحه جوابیه‌ای رسیده که ضمیمه سابقه است. سپس پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و تحت کلاسه بالا در دستور کار این شعبه قرار گرفته است. مشروح لوایح طرفین به هنگام شور قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می‌ دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور دادنامه شماره --- - 1394/06/30 شعبه دهم دادگاه عمومی حقوقی یزد، مطابق دلایل موجود در پرونده و نظریات کارشناسی صادر گردیده و از حیث رعایت مقررات قانونی و اصول دادرسی ایراد و اشکال موثری در آن ملاحظه نمی شود. و چون اعتراض ف. خ. نیز به کیفیتی نیست که موجبات نقض رای معترضٌ عنه را ایجاب نماید. بنا به مراتب با استناد به مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی، فرجام خواهی به عمل آمده مردود اعلام و دادنامه فرجام خواسته نتیجتا ابرام می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار