Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

جنبه عمومی قتل با اعتقاد به مهدور الدم بودن

#قتل #مجازات #جرم #قاتل #اکثریت #جنایت #احاله #قوانین #اقلیت #تفسیر #جنایت_شبه‌عمد #بی‌مبالاتی #کلاهبرداری #صورتجلسه #مرتکب #دیه #قتل_عمد #ناظر #بی‌احتیاطی #عدم_مهارت #قصاص #امر_کیفری #محاربه #افساد_فی‌الارض #پیش‌بینی #جرم‌انگاری #ثبت_ملک_غیر #ثبت_ملک #شبه‌عمد #تعزیرات #تقنینی #مقنن #استدلال #تفسیر‌موسع #قضایی #استان #تأیید

خلاصه

این نشست به بررسی اعمال ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی در خصوص قتل شبه‌عمد با اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتول می‌پردازد. اختلاف نظر میان اقلیت و اکثریت بر سر امکان ارجاع جنایات شبه‌عمد به کتاب تعزیرات بود. اکثریت و هیات عالی بر این باورند که ماده ۶۱۲ در این موارد قابل اعمال است.

اصلِ حقوقی: ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی ناظر بر جنبه عمومی قتل‌های مرتبط با اعتقاد به مهدورالدم بودن است.

مستند: بند ب ماده ۲۹۱ قانون مجازات اسلامی، ماده ۳۰۳ قانون مجازات اسلامی، ماده ۴۴۷ قانون مجازات اسلامی، ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی، ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی

کلیدواژه‌ها: جنبه عمومی قتل، مهدورالدم، قتل شبه‌عمد، مجازات تعزیری، قانون مجازات اسلامی

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
جنبه عمومی قتل با اعتقاد به مهدور الدم بودن خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1400/06/08 در استان کرمان برگزار شد، موضوع بررسی جنبه عمومی قتل با اعتقاد به مهدور الدم بودن مطرح گردید. پرسش اصلی این بود که مصادیق مندرج در ماده 303 قانون مجازات اسلامی به کدام یک از مواد کتاب پنجم مربوط می‌شود. هیات عالی با تایید نظر اکثریت، اعلام کرد که ماده 612 قانون مجازات اسلامی در مورد قاتل در قتل مهدور الدم و مصادیق مختلف آن، قابل اعمال است. نظر اکثریت بر این اساس استوار است که قانون‌گذار به عمد بودن برخی مصادیق ماده 291 آگاه بوده و به همین دلیل، به شبه عمد اشاره کرده است. همچنین، تاکید بر سیاست تقنینی و سابقه آن در قوانین مختلف، به عنوان دلیلی برای اعمال ماده 612 ارائه شده است. در مقابل، نظر اقلیت بر عدم امکان تعیین مجازات بر اساس اصول فقهی و حقوقی تاکید دارد و معتقد است که ارجاع به کتاب پنجم نمی‌تواند مجازات مناسبی برای جنایت شبه عمد تعیین کند، زیرا در این کتاب مجازات مشخصی برای این نوع جنایت وجود ندارد. بنابراین، اختلاف نظر بین اکثریت و اقلیت در تفسیر مواد قانونی و اصول فقهی به وضوح مشهود است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1400/06/08 برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر کرمان
موضوع
جنبه عمومی قتل با اعتقاد به مهدور الدم بودن
پرسش
به موجب بند ب ماده ی 291 کتاب سوم قانون مجازات اسلامی مصادیق ذیل ماده ی 303 شبه عمد محسوب می گردند، قانونگذار ذیل ماده ی 303 مقرر داشته مرتکب علاوه بر پرداخت دیه به مجازات مقرر در کتاب پنجم (تعزیرات) محکوم می‌شود، همچنین ماده ی 447 کتاب سوم نیز مقرر می‌دارد در کلیه مواردی که در این بخش به کتاب پنجم تعزیرات ارجاع داده شده است در خصوص قتل عمد مطابق ماده ی 612 و در سایر جنایات عمدی مطابق ماده ی 614 و تبصره آن عمل می‌شود و متعرض جنایات شبه عمد نگردیده است. از طرفی ماده ی 616 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی ناظر بر مواردی است که فرد متصدی امری بوده و ناشی از قصور یا تقصیر وی جنایت واقع شده باشد و به نظر منصرف از بندهای الف و ب ماده ی 291 م. ب.. با این فرض در خصوص مصادیق ذیل ماده ی303 قابل انطباق بر کدام یک از مواد کتاب پنجم می‌باشد؟ نظر هیات عالی اعمال ماده 612 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات در مورد قاتل در قتل مهدورالدم و مصادیق مختلف آن موضوع 302 و 303 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قابل اعمال می‌باشد، نتیجتاً نظریه اکثریت مورد تایید اعضای هیات عالی است.
نظر اکثریت
تردیدی در اعمال ماده 612 قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات و مجازات های بازدارنده مصوب سال 1375 نسبت به موارد مذکور در سوال وجود ندارد. دلائلی که برای این نظر می توان اقامه کرد: اول اینکه مقنن خود می دانسته برخی مصادیق ماده 291 فی الواقع عمدی هستند، و از این روی تعمدا نگفته شبه عمد یا غیر عمد هستند و از عبارت شبه عمد محسوب می‌شوند، استفاده کرده است. دوم اینکه بند ب ماده جزء مواردی است که در فعل و نتیجه عمد وجود داشته، و محرز است و عناصر بی احتیاطی و بی مبالاتی و عدم مهارت در آن نیست، و به تعبیر بسیاری از حقوقدانان عمد محض است، فقط بخاطر اینکه شرایط قصاص فراهم نیست چون ماهیتا عمد است، لیکن بواسطه جهل در ردیف شبه عمد محسوب شده است. سوم اینکه باید گفت به نظر مقنن از سیاست تقنینی احاله یا ارجاع امر کیفری استفاده نموده، که سابقه تقنینی از سال 1285 در کشور داشته، و نمونه های فراوانی قبل و بعد از انقلاب در قوانین و مقررات وجود دارد. در محاربه حدود 70 مورد و افساد فی الارض 9 مورد، کلاهبرداری حدود 15 مورد مقنن از این سیاست تقنینی استفاده نموده است. بنابراین دلیلی بر کشف مماثلت و مشابهت در جرم جدید با جرم قبل وجود ندارد. چهارم اینکه در قانون مجازات سال 1370 قتل مهدور الدم فاقد مجازات برای قاتل بود. اما مقنن در سال 1392 مجازات ماده ی 612 کتاب تعزیرات را برای آن پیش بینی نموده است. به اصطلاح به این نوع عنصر قانونی، عنصر قانونی مرکب گفته می‌شود، در یک ماده قانونی جرم انگاری و در ماده قانونی دیگر برای آن جرم مجازات تعیین می‌شود. پنجم اینکه در تفسیر نصوص قانونی هم سلسله مراتب تفسیر باید رعایت شود. با این استدلال ها مجازات جرایم مندرج در مواد 302 و303 قانون مجازات اسلامی 1392 در مورد قاتل در قتل مهدور الدم و مصادیق متعدد آن، ماده ی612 قانون تعزیرات 1375 خواهد بود و لذا استدلال شعب دیوان بر موازین قانونی وحقوقی منطبق م. ب..
نظر اقلیت
عدم امکان تعیین مجازات منطبق با اصول و قواعد فقهی و حقوقی من جمله منع تفسیر موسع قوانین جزایی می‌باشد، چرا که قانونگذار ضمن تصریح به شبه عمد بودن جنایت ذیل ماده 303. تعیین مجازات جنبه عمومی آن را به کتاب پنجم احاله نموده است و حال آنکه در کتاب پنجم مجازات منطبق و متناسب با جنایت شبه عمد موضوع ماده مبحوث عنه موجود نیست و تعیین مجازات با ماده 612 با این استدلال که قانونگذار همانند جرم ثبت ملک غیر از روش استعاره مجازات استفاده کرده با منع تفسیر موسع مواجه است. چرا که در جرم ثبت ملک غیر، قانونگذار به صراحت مجازات را احاله به ماده مربوط به جرم کلاهبرداری داده. لکن در ماده 303 به صورت کلی به کتاب پنجم ارجاع داده است. اگر قائل به این شویم که احاله به ماده 616 شده باز هم قابل توجیه نخواهد بود، زیرا مقررات ماده مورد اشاره مربوط به مواردی است که بر اثر بی احتیاطی، بی مبالاتی و.... صاحبان حرف و متصدیان امور جنایت واقع شود و تسری آن به مصادیق بندهای الف و ب ماده 291 با منع تفسیر موسع مواجه خواهد بود. با این وصف در شرایط کنونی تعیین مجازات جنبه عمومی برای جنایات شبه عمد موضوع بندهای الف و ب ماده 291 علیرغم تاکید بعضی از شعب دیوان فاقد مبنا و توجیه قانونی م. ب..

موارد مرتبط 99

آرای مرتبط 39

نظریات مشورتی 34

نشست‌های قضایی 7

مواد مرتبط 3

دکترین 15

نکته‌های مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین