دستور ممنوع الخروجی

منظور قانونگذار از عبارت «تا هنگامی که به متهم دسترسی حاصل نشده باشد» در ماده‌ی 188 قانون آیین دادرسی کیفری چیست؟ آیا قبل از احضار و جلب متهم می‌توان دستور ممنوع الخروجی او را صادر کرد؟ نظر هیات عالی تشخیص عدم دسترسی به متهم وفق ماده 188 قانون آیین دادرسی کیفری با بازپرس است بنابراین با توجیه بازپرس مبنی بر عدم امکان دسترسی ممنوع الخروجی متهم به عنوان یک اقدام تامینی صائب است. نظر اکثریت فلسفه‌ی وضع ماده‌ی 188 قانون آیین دادرسی کیفری دسترسی به متهم است این موضوع یک اقدام تامینی بوده که نمی‌توان آن را با مواد 168 یا 179 قانون یاد شده مقایسه نموده و در طول آن‌ها دانست. بنابراین صدور دستور ممنوع الخروجی متهم در راستای این ماده منوط به احضار یا جلب متهم نبوده، بلکه بازپرس می‌تواند از زمان شروع به تحقیقات مقدماتی ب. ت. ب. اهمیت موضوع و اوضاع و احوال حاکم بر پرونده چنین دستوری را صادر و مراتب را به متهم ابلاغ نماید. ضمن این که از نظر اصولی اینها الفاظ غایت است و از مغیّا تا غایت عمل مجاز است. بنابراین مغیّا را باید از ابتدای شروع تحقیقات مقدماتی دانست و غایت آن هم دسترسی به متهم است. نظر اقلیت عدم دسترسی به متهم به این معنا است که قانونگذار دستور احضار و جلب متهم را داده باشد و نامبرده حاضر نشده باشد. به خصوص آن که این ماده بعد از مواد مربوط به احضار و جلب متهم آمده است. لذا حقوق متهم نیز ایجاب می‌کند ابتدا او را احضار کرده و در صورت عدم حضور جلب نموده و چنانچه توفیقی در جلب او حاصل نشده باشد، عدم دسترسی به متهم معنا می‌یابد و می‌توان دستور منع خروج او از کشور را صادر کرد.