نظر مشورتی 7/97/3085 مورخ 1398/08/01 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

اولا بر اساس ماده 189 قانون مجازات اسلامي 1392، شهادت بر شهادت به عنوان يك حكم استثنايي فقط در خصوص حقالناس يعني در جرايم مستوجب قصاص و ديه و ضمان مالي پذيرفته شده است. لذا در اعمال آن بايد به قدر متيقن اكتفا كرد. ثانيا فرض اعمال ماده 188 قانون يادشده در جايي است كه استماع شهادت شاهد اصلي توسط قاضي، متعذر گردد و مقصود از بيماري در ماده 188 يادشده ابتلا به بيماري است كه فرد قادر به اداي شهادت نباشد. بنابراين در فرضي كه شاهد اصلي به عللي از قبيل بيماري يا كهولت سن فقط قادر به حضور در دادگاه نيست اما توان اداي شهادت دارد، مقررات مواد 216 و 321 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 اعمال ميگردد و فرض اجراي ماده 188 قانون مجازات اسلامي 1392 در اينگونه موارد سالبه به انتفاء موضوع است. نظریه مشورتی شماره 7/97/3085 مورخ 1398/08/01 موضوع این استعلام، بررسی شرایط پذیرش شهادت بر شهادت و استماع شهادت شاهد اصلی در قانون مجازات اسلامی و آیین دادرسی کیفری است. در نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه آمده است که بر اساس ماده 189 قانون مجازات اسلامی 1392، شهادت بر شهادت تنها در جرایم مستوجب قصاص و دیه پذیرفته می‌شود و باید به موارد قطعی اکتفا شود. همچنین، ماده 188 این قانون تنها زمانی قابل اجرا است که استماع شهادت شاهد اصلی به دلیل بیماری که مانع ادای شهادت باشد، غیرممکن گردد. در صورتی که شاهد اصلی به علت بیماری یا کهولت سن قادر به حضور در دادگاه باشد اما توانایی ادای شهادت را داشته باشد، باید مقررات مواد 216 و 321 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 اعمال شود و در این موارد فرض اجرای ماده 188 منتفی است. تاریخ نظریه: 1398/08/01 شماره نظریه: 7/97/3085 شماره پرونده: 98-168-3085 نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: