Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

دعوای مطالبه مهریه به طرفیت ورثه

#مهریه #مطالبه #فوت #حمایت_خانواده #وراث #صلاحیت #اقلیت #علقه #زوجیت #قانون_مدنی #حقوق_مالی #اکثریت #اداره_کل #دین #عقد_نکاح #رابطه_زوجیت #صورتجلسه #آزادی #هیئت #مطالبات #مدیون #محل_سکونت_زوجه #ولایت_قهری #تأدیه #انحلال_نکاح #محل_اقامت #خسارت #ورثه #زوجه #احکام #صورت #قضایی #استان #نظریه‌مشورتی #قضاییه #محاکم #دلالت #مقنن

خلاصه

این نشست به بررسی این موضوع می‌پردازد که آیا مطالبه مهریه از وراث زوج متوفی جزء دعاوی خانوادگی محسوب می‌شود یا خیر. اختلاف وجود داشت که آیا زوجه می‌تواند در این دعوا از مزایای قانون حمایت خانواده استفاده کند. نظر هیات عالی و اقلیت بر این بود که با فوت زوج، رابطه زوجیت قطع شده و این دعوا از شمول دعاوی خانوادگی خارج است.

اصلِ حقوقی: با فوت زوج، دعوای مطالبه مهریه به طرفیت ورثه از زمره دعاوی خانوادگی خارج بوده و تابع اصول عمومی صلاحیت است.

مستند: ماده 4 قانون حمایت خانواده، ماده 12 قانون حمایت خانواده، ماده 5 قانون حمایت خانواده

کلیدواژه‌ها: مهریه، ورثه، دعاوی خانوادگی، فوت زوج، قانون حمایت خانواده

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
دعوای مطالبه مهریه به طرفیت ورثه خ. م.: در جلسه قضایی که در تاریخ 1397/02/27 در استان کردستان برگزار شد، موضوع اصلی دعوای مطالبه مهریه از وراث زوج متوفی بود. سوال کلیدی این بود که آیا طرح دعوی مطالبه مهریه در این شرایط جزء دعاوی خانوادگی محسوب می‌شود و آیا زوجه می‌تواند از مزایای مربوط به آن بهره‌مند گردد یا خیر. نظر هیات عالی این بود که این دعوی از دعاوی خانوادگی به حساب نمی‌آید و بنابراین زوجه نمی‌تواند از مزایای ماده 12 قانون حمایت خانواده استفاده کند. دلیل این نظر این است که حقوق مالی زوجه، از جمله مهریه، تحت اصول عمومی صلاحیت قرار می‌گیرد و رابطه زوجیت پس از فوت زوج قطع می‌شود. در مقابل، نظر اکثریت بر این باور بود که طرح دعوی مهریه حتی پس از فوت زوج همچنان در زمره دعاوی خانوادگی قرار دارد و زوجه می‌تواند از مزایای حمایت‌های قانونی بهره‌مند شود. آنها استدلال‌هایی از جمله احصاء دعاوی خانوادگی در ماده 4 قانون حمایت خانواده و فلسفه حمایت از زوجه را مطرح کردند. نظر اقلیت نیز بر این نکته تاکید داشت که با فوت زوج، علقه زوجیت قطع می‌شود و عنوان مهر زائل می‌گردد. بنابراین، احکام ماده 12 قانون حمایت خانواده در این مورد قابل اعمال نیست. همچنین، آنها به نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه اشاره کردند که موید دیدگاه آنها بود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/02/27 برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر قروه
موضوع
دعوای مطالبه مهریه به طرفیت ورثه
پرسش
زوج فوت مینماید زوجه متعاقبا دعوی مطالبه مهریه 300 قطعه سکه تمام بهار آزادی به طرفیت ورثه زوج تقدیم مینماید. در اینصورت آیا طرح دعوی به خواسته مطالبه مهریه به طرفیت ورثه، جزء دعاوی و امور خانوادگی محسوب می‌گردد تا زوجه از مزایای آن (از جمله ماده 5 و 12 قانون حمایت خانواده) استفاده نماید یا خیر؟
نظر هیئت عالی
ب. ت. ب. این که اصل بر صلاحیت محاکم عمومی است و دادگاه های خانواده از محاکم اختصاصی است و موارد صلاحیت آن در ماده ی 4 قانون حمایت خانواده احصاء گردیده، از سوی دیگر حقوق مالی و مطالبات زوجه از وراث زوج از جمله مهریه در زمره ی دین بر ذمه وراث مدیون م. ب. که از لحاظ صلاحیت از قواعد عمومی صلاحیت تبعیت نموده و در این فرض زوجه از امتیاز موضوع ماده ی 12 قانون حمایت خانواده مبنی بر اختیار دعوی در محل سکونت و اقامت خود نمی تواند استفاده نماید، به بیان دیگر چنین دعوایی از جمله دعاوی خانوادگی محسوب نمی شود؛ زیرا در ماده ی اخیر الذکر قانون گذار عبارت «... دعاوی و امور خانوادگی مربوط به زوجین...» بکار برده که ظهور در وجود رابطه ی زوجیت و در قید حیات بودن زوجین دارد.
نظر اکثریت
در صورت فوت زوج نیز، طرح دعوی مطالبه مهریه از عنوان دعاوی خانوادگی محسوب و زوجه از مزایای آن استفاده میکند زیرا: 1 - دعاوی و امور خانوادگی در ماده 4 قانون حمایت خانواده احصاء شده در بند 6 آن، دعوی مهریه از دعاوی خانوادگی قید شده مطالبه مهریه ولو به طرفیت ورثه زوج مشمول عنوان مهریه میباشد؛ به عبارتی عنوان مهریه اطلاق دارد اعم از مهریه به طرفیت زوج یا ورثه وی است با اندکی تامل در مواد 1087 و 1088 قانون مدنی نیز روشن میشود که قانونگذار صدق عنوان مهر را پس از فوت زوج نیز صحیح دانسته.در ماده 48 قانون حمایت خانواده نیز علیرغم فوت زوج و زوال علقه زوجیت، از عبارت زوجه دائم متوفی استفاده نموده است. لذا فوت زوج مانع از صحت اطلاق این عناوین نمیشود به عبارتی از نظر اصولی الفاظ مشتق مثل زوجه و مهریه پس از فوت زوج نیز بر اتصاف و تلبّس ذات بر مبدا خود دلالت دارند و در این معانی حقیقت محسوب میشوند و نه مجاز. 2 - فلسفه وضع قانون حمایت خانواده، حمایت از زوجین به طرق مختلف است فلسفه وضع ماده 12 نیز حمایت ویژه از زوجه در خصوص طرح دعوی در محل سکونت زوجه است آنچه که برای مقنن موضوعیت داشته حمایت از زوجه در ماده 12 است صرف فوت زوج موجب نمیشود که این چتر حمایتی قانونگذار برداشته شود از قضا نظر به فلسفه وضع ماده باید این چتر حمایتی نسبت به زوجه پس از فوت همسر وی بیشتر شود. 3 - بر خلاف نظر گروه اقلیت، ذکر عبارت « در دعاوی و امور خانوادگی مربوط به زوجین» در ماده 12 قانون حمایت خانواده دلالت بر این ندارد که احکام ماده 12 صرفا در جایی است که زوجین هر دو در قید حیات باشند بلکه عبارت مزبور قیدی بر کلیت مصادیق مندرج در ماده 4 همان قانون است که باذکر این عبارت، احکام ماده 12 را صرفا مربوط به امورات زوجین اختصاص داده است و سایر بندهای ماده 4 که مربوط به امور زوجین نمیباشند مثل نامزدی، ولایت قهری و غیره از شمول احکام ماده 12 خارج گردیده است.
نظر اقلیت
در صورت فوت زوج، طرح دعوی مطالبه مهریه از عنوان دعاوی خانوادگی خارج است زیرا: 1 - هر چند که در قانون مدنی تعریفی از مهر بعمل نیامده ولی مهریه مالی است که زوج به سبب عقد نکاح ملزم به تادیه آن به زوجه است، در صورت فوت زوج یا زوجه اساسا علقه زوجیت قطع و انحلال نکاح تحقق می یابد، بر این اساس عنوان مهر نیز که ناشی از عقد نکاح بوده زائل میگردد و مهریه زوجه صرفا به عنوان یک دین بر ذمه وراث زوج تلقی میگردد که مطابق شرایط ماده 868 قانون مدنی باید به زوجه پرداخت گردد. آنچه در برخی مواد قانونی طلب زوجه پس از فوت زوج را به عنوان مهریه تلقی کرده از روی مسامحه بوده است و مقنن برای تبیین مقصود خود چاره ای جز آوردن این عبارت نداشته است. 2 - احکام ماده 12 و سایر مواد حمایتی قانون حمایت خانواده نیز مشمول موضوع نخواهد شد زیرا در ماده 12مزبور عبارت « در دعاوی و امور خانوادگی مربوط به زوجین » درج شده و ذکر عبارت «زوجین» ظهور در این دارد که احکام این ماده در جایی جاری است که زوجین در قید حیات باشند بر این اساس با فوت زوج احکام این ماده جاری نخواهد بود. 3- حکم ماده 12 استثنائی بر اصل طرح دعوی در محل اقامت خوانده است؛ در موارد استثنا نیز باید به قدر متیقن اکتفا نمود و پذیرش طرح دعوی در محل سکونت ز. ن. ب. وراث زوج تحمیل خسارت و شرایط سخت بدون توجیه قانونی بر خواندگان است که خلاف ماده 11 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی است. 4 - نظریه مشورتی شماره 7/93/139 مورخ 1393/02/01 اداره کل حقوقی قوه قضائیه نیز دقیقا موید استدلال نظر گروه اقلیت است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 105

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 7

مواد مرتبط 5

دکترین 13

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین