Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

سود غیر مجاز بانکی

#سود #بانک_مرکزی #عملیات_بانکی #شورای_پول_و_اعتبار #قرارداد #ناظر #بانک #ربا #اکثریت #اقلیت #بطلان #مؤسسه_مالی #دستورالعمل_های #رسیدگی #تردید #سیاست‌های_کلی #اصل_۴۴_قانون_اساسی #تأسیس #پیش‌بینی #نظم_عمومی #ضمانت #صورتجلسه #کارشناس #هیئت #رای_وحدت_رویه #هیات_عمومی_دیوان_عالی_کشور #تنظیم_بازار #نظارت #سود_تسهیلات #بخشنامه_های #قانون_مدنی #آزادی #قوانین #فروش_اقساطی #حد #بطلان_قرارداد #جریمه #پولی #استرداد #قوانین_آمره #قضایی #استان #حسن #قابلیت‌ابطال #تسهیم #تسری

خلاصه

خواهان ادعا دارد سودهای مندرج در قرارداد دریافت تسهیلات بانکی بیش از نرخ‌های مصوب شورای پول و اعتبار است و خواستار استرداد مبالغ اضافی شده است. بر اساس نظر اکثریت، اعطای تسهیلات با نرخ بالاتر از مصوبات بانک مرکزی بر خلاف قوانین آمره بوده و قراردادهای مغایر غیرنافذ و قابل ابطال هستند. در نتیجه، بانک یا مؤسسه مالی مکلف به استرداد وجوه مازاد دریافتی به خواهان می‌باشد.

اصلِ حقوقی: قراردادهای تسهیلات بانکیِ مغایر با نرخ‌های مصوب شورای پول و اعتبار غیرنافذ بوده و وجوه دریافتیِ مازاد بر این مصوبات باید مسترد گردد.

مستند: مواد ۱، ۱۰، ۱۱ و ۳۷ قانون پولی و بانکی کشور و ماده ۲۰ قانون عملیات بانکی بدون ربا

کلیدواژه‌ها: سود غیر مجاز بانکی، شورای پول و اعتبار، استرداد وجوه، ابطال قرارداد، قوانین آمره، تسهیلات بانکی

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
سود غیر مجاز بانکی خ. م.: در نشست قضایی مورخ 8 دی‌ماه 1397 در استان خراسان جنوبی، موضوع مورد بحث به "سود غیرمجاز بانکی" اختصاص یافت. خواهان ادعا می‌کند که در فرآیند اخذ تسهیلات از خوانده (بانک یا موسسه مالی اعتباری)، سودهای ذکر شده در قرارداد و شیوه محاسبه آن، بر خلاف ضوابط شورای پول و اعتبار بوده و مبالغی بیشتر از آنچه باید، از وی دریافت شده است. به همین دلیل، وی تقاضای استرداد این مبالغ را دارد. نظر هیات عالی بر اساس مواد 1، 10، 11 و 37 قانون پولی و بانکی کشور و ماده 20 قانون عملیات بانکی بدون ربا این است که بانک مرکزی مسئول حسن اجرای نظام پولی و بانکی کشور م. ب. و تمامی بانک‌ها و موسسات مالی موظف به رعایت سیاست‌ها و دستورالعمل‌های آن هستند. همچنین، قراردادهایی که بر خلاف مصوبات بانک مرکزی تنظیم شده‌اند، غیرنافذ و قابلیت ابطال دارند. نظر اکثریت هیات نیز بر این مبناست که قراردادها باید مطابق با قوانین آمره تنظیم شوند و اعطای تسهیلات با نرخ بالاتر از مصوبات شورای پول و اعتبار، خلاف نص صریح قانون است و وجوه دریافتی باید مسترد گردد. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور است که قراردادهای مورد نظر از نوع مبادله‌ای بوده و ادعای خ. م. ب. غیرقانونی بودن قرارداد، بدون رسیدگی به بطلان یا لزوم قرارداد، قابل استماع نیست و استرداد وجوه با تردید مواجه است. در نهایت، نظر اکثریت بر لزوم استرداد وجوه اضافی تاکید دارد، در حالی که نظر اقلیت بر عدم پذیرش درخواست خواهان تاکید می‌کند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/10/08 برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند
موضوع
سود غیر مجاز بانکی
پرسش
خ. م. ا. نسبت به اخذ تسهیلات از خوانده (بانک یا موسسه مالی اعتباری) اقدام نموده و لکن سودهای مندرج در قرارداد و نحوه محاسبه بر خلاف ضوابط شورای پول و اعتبار بوده و بر این اساس مبالغی مازاد از وی اخذ شده است و تقاضای استرداد مبالغ مذکور را مطابق نظر کارشناس دارد آیا این خواسته موجه است ؟
نظر هیئت عالی
به موجب مواد 1، 10، 11 و 37 قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351/4/18 و ماده 20 قانون عملیات بانکی بدون ربا، تبصره 2 ماده 5 قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی و ماده 7 آئین نامه اجرایی قانون عملیات بانکی بدون ربا، مواد 2 و 66 آیین نامه نحوه تاسیس و اداره موسسات اعتباری غیر دولتی و رای وحدت رویه شماره 794 مورخ 1399/5/21 هیات عمومی دیوان عالی کشور ناظر بر مقررات حاکم بر عملیات بانکی بدون ربا، اولا- بانک مرکزی مسئول حسن اجرای نظام پولی و بانکی کشور و تعیین کننده حداقل و حداکثر سود بانکی م. ب.. لذا کلیه بانک‌ها (دولتی و خصوصی) و موسسات مالی و اعتباری غیردولتی ملزم به رعایت سیاست ها و دستورالعمل های پولی بانک مرکزی هستند و صرفا در چارچوب مقررات مبادرت به عملیات بانکی می نمایند. ثانیا- مطابق ماده 1 قانون تنظیم بازار غیر متشکل پولی مصوب 1383/10/22 نظارت بانک مرکزی جزء قوانین آمره بوده و عدم رعایت مصوبات و دستورالعمل ها تخلف محسوب می‌شود، در نتیجه قراردادهای تنظیمی راجع به سود تسهیلات بدون رعایت بخشنامه-های بانک مرکزی ناظر بر ضوابط قانونی اجرای قاعده تسهیم بالنسبه در اجزاء بدهی، قرارداد امهالی، محاسبات منتهی به سود مرکب و... (بدون رعایت مصوبات بانک مرکزی) آن بخش از قرار داد که مغایر مقررات است، غیر نافذ و قابلیت ابطال دارند و امتیازات پیش بینی شده در ماده 15 اصلاحی قانون عملیات بانکی بدون ربا صرفا در حدود مقررات ناظر بر فعالیت بانک ها و موسسات م. ب. و اقدام بانک ها و موسسات اعتباری در اعطاء تسهیلات با نرخ بیشتر از مصوبات شورای پول و اعتبار بر خلاف مقررات بوده و ایضا عدم رعایت قاعده تسهیم یا محاسبه سود مرکب که بر خلاف ضوابط و سیاست های نظام پولی کشور م. ب. و می بایست وجوه دریافتی اضافی و من غیر حق مسترد گردد.
نظر اکثریت
توجهاً به اینکه قراردادهای طرفین بنا به نص صریح ماده 10 قانون مدنی می‌بایست مطابق با قوانین آمره باشد و قراردادهای خلاف قوانین آمره قابلیت ترتیب اثر ندارد و با وجود اصل آزادی قراردادی ماده 975 قانون مذکور مرجع قضائی را از اجرای قراردادهایی که مخالف با نظم عمومی محسوب شود برحذر داشته و از جمله قواعد مربوط به نظم عمومی و قوانین آمره مقررات ناظر به ضوابط اعطای تسهیلات و کارمزد و نرخ جرائم م. ب. و مطابق مواد 10 و 14 قانون پولی و بانکی کشور حفظ نظم و تعیین سیاست‌های پولی کشور بر عهده بانک مرکزی است و مطابق تبصره 2 ماده 5 قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی و مواد 2 و 66 آئین نامه نحوه تاسیس و اداره موسسات اعتباری غیر دولتی، این موسسات صرفاً در چارچوب قانون پولی و بانکی کشور و قانون عملیات بانکی بدون ربا و سایر قوانین و مقررات مربوطه از جمله مصوبات شورای پول و اعتبار امکان فعالیت دارند و طبق ماده واحده قانون تسری امتیازات خاص بانک‌ها به موسسات اعتباری غیر بانکی مجاز، امتیازات پیش بینی شده در ماده 15 قانون اصلاحیه عملیات بانکی بدون ربا صرفاً در حدود مقررات ناظر بر فعالیت این موسسات به آنها تسری داده می‌شود. لذا اقدام خوانده در اعطاء تسهیلات با نرخ بیشتر از مصوبات شورای پول و اعتبار بر خلاف نص صریح قانون و مخالف نظام پولی کشور بوده و می بایست وجوه دریافتی را مسترد دارد.
نظر اقلیت
توجهاً به اینکه قراردادهای فی مابین غالبا مبادله ای و از نوع فروش اقساطی می‌باشند بدین معنا که کالایی به خواهان فروخته و مقرر می‌گردد ثمن آن به اقساط پرداخت شود حال ادعای اینکه در این قرارداد، ثمن بیش از حد مجاز اعلامی از سوی بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار تعیین شده، به مفهوم آنست که قرارداد غیر قانونی و نامشروع بوده است با این وصف استرداد بخشی از ثمن مقرر، بدون رسیدگی به بطلان یا لزوم قرارداد، مسموع نمی‌باشد. بنابراین طرح اینگونه بلحاظ شکلی پذیرفته نیست. در ماهیت نیز استرداد وجوه با تردید مواجه است زیرا ضمانت اجرای عدم رعایت مقررات بانک مرکزی بطلان قرارداد نیست زیرا علی الاصول نهی قانونگذار به معنای بطلان نیست در مقررات موضوعه نیز ضمانت اجرای دریافت وجوه، استرداد آن از سوی بانک مرکزی بعنوان جریمه م. ب. و دریافت کنندگان تسهیلات بر مبنای توافق و قرارداد محق در دریافت این وجوه نیستند.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3

موارد مرتبط 74

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 11

نشست‌های قضایی 6

مواد مرتبط 10

دکترین 3

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین