نشست قضایی
طرح دعوی تخلیه بدون فسخ اجاره (قسمت دوم سوال)
خلاصه
طرح دعوی تخلیه پیش از انقضای مدت اجاره، بدون فسخ قرارداد امکانپذیر نیست. حق فسخ یک حق بسیط است و برخی از وراث نمیتوانند بهتنهایی آن را اعمال کنند.
اصلِ حقوقی: تخلیه عین مستاجره پیش از انقضای مدت، منوط به فسخ قرارداد اجاره است.
مستند: ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
کلیدواژهها: تخلیه، فسخ اجاره، وراث، عین مستاجره، حق بسیط
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
طرح دعوی تخلیه بدون فسخ اجاره (قسمت دوم سوال)
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 22 شهریور 1397 در استان قم برگزار شد، موضوع دعوی تخلیه بدون فسخ اجاره مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا برخی از وراث موجر میتوانند بهتنهایی دعوی تخلیه را مطرح کنند و در صورتی که برخی از وراث دعوی فسخ را مطرح کنند، وضعیت دادگاه چه خواهد بود. هیات عالی به این نتیجه رسید که دعوی تخلیه در صورتی که مدت اجاره منقضی نشده باشد، قابلیت استماع ندارد و بر اساس ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356، تخلیه عین مستاجره منوط به تایید یا اعلام فسخ قرارداد اجاره است. نظر اکثریت بر این بود که حق فسخ یک حق بسیط است و برخی از وراث نمیتوانند بهتنهایی نسبت به اعمال آن اقدام کنند، زیرا این امر مستلزم تجزیه حق است و با حقوق دیگر وراث در تضاد قرار میگیرد. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که اعمال حق فسخ توسط برخی از وراث مانع قانونی ندارد و در مواردی ممکن است عدم همراهی سایر وراث موجب ضرر به آنها شود که بر اساس قاعده لا ضرر، اعمال حق توسط آنها تقویت میشود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/06/22
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قمموضوع
طرح دعوی تخلیه بدون فسخ اجاره (قسمت دوم سوال)پرسش
شخص A ملک تجاری خود را طی قرارداد اجاره به شخص B واگذار می کند؛ قرارداد اجاره مشمول قانون روابط موجر و مستأجر سال 56 است و در آن قید شده است مستأجر حق انتقال ب. غ. ندارد. B بدون اجازه A، ملک را طی قرارداد اجاره به C و نامبرده به D و به همین ترتیب منتقل می نمایند. عین مستأجره اکنون در تصرف H است. مدت اجاره منقضی نشده و موجر یعنی A نیز فوت نموده است.
1- آیا طرح دعوای تخلیه توسط برخی از ورثه (نه همه وراث) ممکن است یا خیر؟
2- چنانچه برخی از وراث، دعوی فسخ قرارداد اجاره و تخلیه را مطرح کرده باشند تکلیف دادگاه چه خواهد بود؟.
نظر هیئت عالی
در فرض سوال دعوی طرح شده قابلیت استماع و رسیدگی دارد، در صورتی که مدت اجاره منقضی نشده باشد، چون بنا به مستفاد از ماده 14 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال 1356 و طبق مقررات قانون مدنی تخلیه عین مستاجره فرع بر تائید یا اعلام فسخ قرارداد اجاره میباشد؛ لذا در صورت طرح دعوی تخلیه مورد اجارهای که هنوز مدت آن منقضی نشده، بدون اقامه دعوای فسخ قرارداد، دعوای تخلیه قابلیت استماع ندارد.نظر اکثریت
سوال دوم:
در این فرض اکثر همکاران محترم معتقد بودند دعوی وفق مقررات قانونی مطرح نشده و قابلیت استماع ندارد.
مبانی نظریه اکثریت:
حق فسخ، حق بسیط محسوب میگردد و معنای آن این است که قابل تجزیه نیست و در چنین مواردی چون قابل تجزیه نیست؛ برخی از وراث نمیتوانند به تنهایی نسبت به اعمال حق مذکور (حق فسخ)، اقدام نمایند چون اقدام آنها، مستلزم تجزیه حق م. ب. در حالی که قابل تجزیه نیست.
نکته1: غالب فقهای عظام از جمله حضرت امام خمینی (ره) نیز قائل هستند که حق فسخ، بسیط است و در نتیجه برخی از صاحبان حق، نمیتوانند به تنهایی نسبت به اعمال حق مذکور اقدام نمایند.
نکته 2: از بند 4 ماده 12 قانون روابط موجر و مستأجر سال 1356 نیز استفاده میشود که قانونگذار، حق فسخ را بسیط فرض کرده و اعمال حق مذکور را از سوی برخی از صاحبان حق، غیر ممکن دانسته است؛ با این تفاوت که قانونگذار این موضوع را در جانب وراث مستأجر مطرح کرده است ولی بنظر میرسد تفاوتی بین اعمال حق مذکور از جانب وراث مستأجر و یا موجر وجود نداشته باشد و موضوع قابل تسری به وراث موجر نیز م. ب..
نکته
3: اعمال حق فسخ از جانب برخی از وراث در تعارض با حق سایر وراث است که خواستار بقای قرارداد اجاره هستند و دلیلی بر ارجحیت اعمال حق فسخ از سوی برخی از وراث نسبت به حق سایر وراث وجود ندارد.
نکته
4: در موارد حق بسیط (عام مجموعی) حق هر یک از صاحبان حق، مقید است نه مطلق، یعنی حق هر یک مقید به اجتماع با حق دیگری است و چون مقید است نه مطلق، هر یک از صاحبان حق نمیتوانند به تنهایی اعمال حق نمایند، بلکه اعمال حق آنها، مقید و منوط به اجتماع با سایر صاحبان حق برای اعمال حق م. ب..نظر اقلیت
سوال دوم:
برخی از همکاران محترم معتقد بودند دعوی فسخ مطرح شده توسط برخی از وراث موجر فاقد هرگونه منع قانونی است و ایرادی بر آن وارد نیست.
مبانی نظریه اقلیت:
بسیط بودن حق فسخ، مانع اعمال حق مذکور، توسط برخی از ورثه که خواستار فسخ قرارداد اجاره هستند، نمیباشد، خصوصاً که در برخی از موارد ممکن است عدم همراهی سایر ورثه، موجب ورود ضرر به آنها گردد که در اینجا قاعده لا ضرر هم به کمک میآید و اعمال حق توسط آنها را تقویت میکند.موارد مرتبط 40
آرای مرتبط 36
-
رأی
هماستناد
تکلیف دادگاه بدوی پس از نقض قرار رد واخواهی
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 و با احراز مالکیت خواهان و ار
-
رأی
هماستناد
خواهان در دعوی تخلیه عین مستاجره در صورت تعدد مالکین(موجرین) - تعیین مبلغ حق کسب و پیشه و تجارت به تومان
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی ورود ثالث
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
درخواست تخلیه به علت اخداث بالکن
مواد 14 و 19 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
مصداق تغییر شغل در مورد قرارداد اجاره محل کسب
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای دعوا تخلیه به جهات متعدد
ماده 14 قانون موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
شرط درخواست تخلیه به علت انتقال منافع به غیر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 ندارد و روح قانون یاد شده مبن
-
رأی
هماستناد
شرایط وکالت نامه جهت اقدام در مرجع قضائی
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
تصمیم جداگانه نسبت به سرقفلی و حق کسب و پیشهرابطه سرقفلی و حق کسب و پیشه
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
تعدی و تفریط و تصرف لازمه استفاده بهینه مورد اجاره
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
نقض حکم تخلیه ملک به دلیل تغییر شغل مستاجر با اجازه مالک در دادگاه تجدیدنظر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
تخلیه به لحاظ تغییر شغل مستأجر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
انتقال حق تخلیه مورد اجاره به مالکین جدید به عللی که قبل از انتقال رخ داده
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
وضعیت مطالبه دین در فرض تبدیل تعهد
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
قائم مقامی خریدار در دعوای تخلیه مورد اجاره به علت انقال به غیر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر
-
رأی
هماستناد
قائم مقامی مالک جدید در تخلیه به دلیل تغییر شغل
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
انتقال منافع عین مستأجره با مجوز مرجع قضائی
ماده 14 قانون موجر و مستاجر مصوب 1356 صدور حکم به تخلیه مورد اجاره به انض
-
رأی
هماستناد
تخلیه به علت عدم پرداخت اجاره بها
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواس
-
رأی
هماستناد
دعوای تخلیه عین مستأجره به دلیل انتقال منافع به غیر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 واگذاری عین مستاجره به غیر تح
-
رأی
هماستناد
مهلت اعمال خیار فسخ به دلیل تاخیر در پرداخت اقساط اجاره
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
تأثیر از بین رفتن شغل مستأجر بر قرارداد اجاره
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
دعوی تایید فسخ قرارداد اجاره به دلیل انتقال به غیر
ماده 14 قانون موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
مصادیق تعدی و تفریط در عین مستأجره
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 مطرح و ادعا شد که مستاجر اقدا
-
رأی
هماستناد
نقض حکم تخلیه ملک اجارهای به دلیل تغییر شغل مستاجر با اجازه شفاهی مالک و عدم اعتراض مالکان
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
دعوای تخلیه مورد اجاره به دلیل انتقال به غیر از سوی برخی مالکین مشاعی
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
تغییر شغل در اجاره های مشمول قانون روابط موجر و مستأجر 1356
ماده 14 قانون موجر و مستاجر
-
رأی
هماستناد
قانون حاکم بر روابط استیجاری در فرض تمدید
مواد 14، 15 و 30 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
درخواست تخلیه به دلیل تغییر شغل توسط مستاجر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1359
-
رأی
هماستناد
نحوه اخطار پرداخت اجاره بها در اجاره نامه رسمی
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
اعتبار امر مختومه در دعوی تخلیه
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
دعوی تایید فسخ اجاره به دلیل انتقال منافع به غیر
مواد 14 و 19 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
درخواست تخلیه ملک اجارهای بهدلیل تغییر شغل مستاجر و بررسی حق انتقال در دادگاه تجدیدنظر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
درخواست تخلیه به دلیل تعدی و تفریطدرخواست تخلیه به دلیل احداث بالکن توسط مستاجر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
تاثیر دریافت اجاره بها بر تنفیذ تغییر شغل مستاجر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
-
رأی
هماستناد
تخلیه عین مستاجره بواسطه تغییر شغل
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 محقق بوده مع الوصف دادگاه با
-
رأی
هماستناد
رای شماره 99 مورخ 1398/03/28 هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری
قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1376 و ماده 14
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1722 مورخ 1392/09/04
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 استفاده شوند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/348 مورخ 1401/08/23
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
مواد مرتبط 1
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 14 — آییننامه اجرایی قانون روابط موجر و مستأجر (قانون مصوب 1376) مصوب 1378/02/19
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356
مقرراتِ مرتبط 1
-
دستورالعمل
هماستناد
دستورالعمل اجرایی تبصره 3 ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر
ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1362/07/19 شورای عالی قضایی ماده 1
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
