Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

عدم شناسایی اولیای دم در تصادف منجر به فوت

#تصادف_منجر_به_فوت #اولیای_دم #فوت #دیه #جرم #دادستان #کیفرخواست #اقلیت #مطالبه #مجازات #حقوق #اکثریت #ولی_دم #بیمه #تعقیب_کیفری #شاکی #دادخواست #بی‌احتیاطی #خودرو #جزای_نقدی #تفهیم_اتهام #مقتول #جنایت #محکومیت_های_مالی #اعسار #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #بیمه‌نامه #اعتبار_امر_مختومه #رسیدگی #صلاحیت #صورتجلسه #هیئت #اداره_کل #خطای_محض #بیمه_اجباری #خسارات_وارده #اشخاص_ثالث #پرداخت_محکوم‌به #بازداشت #نمایندگی #صورت #نظریه #ولی #قضایی #استان #احقاق #مقصر #وحدت‌ملاک #آیین_دادرسی

خلاصه

موضوع این نشست بررسی تکالیف دادستان در تصادفات منجر به فوت به دلیل عدم شناسایی اولیای دم یا عدم پیگیری آن‌ها است. اختلاف نظر وجود داشت که آیا دادستان می‌تواند مطالبه دیه را مطرح کند یا خیر. نظر اکثریت بر این است که دادستان می‌تواند از جنبه عمومی و خصوصی اقدام به تعقیب کرده و پرونده را با کیفرخواست ارسال کند.

اصلِ حقوقی: دادستان به عنوان مدعی‌العموم می‌تواند در صورت عدم شناسایی اولیای دم، برای احقاق حقوق آن‌ها در جرایم دارای جنبه عمومی و خصوصی اقدام نماید.

مستند: ماده 351 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، ماده 356 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

کلیدواژه‌ها: اولیای دم، تصادف منجر به فوت، دیه، دادستان، مدعی‌العموم

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
عدم شناسایی اولیای دم در تصادف منجر به فوت خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 11 بهمن 1396 در استان اصفهان برگزار شد، موضوع عدم شناسایی اولیای دم در تصادف منجر به فوت مورد بررسی قرار گرفت. پرسش مطرح‌شده شامل دو بخش بود: نخست، آیا دادستان به عنوان مدعی‌العموم می‌تواند تقاضای مطالبه دیه و ارسال پرونده به دادگاه را داشته باشد؟ و دوم، در صورت شناسایی اولیای دم پس از صدور حکم، چه اقداماتی باید انجام شود؟ نظر هیات عالی بر اساس نظریه شماره 2405/96/07 این است که دادستان می‌تواند طبق مواد 351 و 356 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، اقدامات لازم را برای احقاق حقوق اولیای دم انجام دهد. اکثریت اعضای هیات بر این باور بودند که دادستان می‌تواند از حیث جنبه خصوصی و عمومی جرم، تعقیب کیفری را آغاز کند و پرونده را با کیفرخواست واحد به دادگاه ارسال نماید. در مقابل، اقلیت معتقد بود که دادستان تنها در جنبه عمومی جرم می‌تواند ورود کند و پرداخت دیه وابسته به درخواست ولی دم است. در نهایت، اقلیت بر این نکته تاکید داشت که ب. ت. ب. اعتبار امر مختومه، شاکی باید برای دریافت دیه، دادخواست تنظیم کند. به طور کلی، در این موضوع، اختلاف نظرهایی در خصوص صلاحیت دادستان و نحوه پیگیری حقوق اولیای دم وجود داشت. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1396/11/11 برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر نائین
موضوع
عدم شناسایی اولیای دم در تصادف منجر به فوت
پرسش
تصادف منجر به فوت حادث گردیده است. اقدامات لازم در جهت شناسایی اولیاء دم صورت گرفته است و با گذشت مدت مدیدی اولیاء دم پیگیری موضوع را نکرده‌اند: الف) با عنایت به عدم شناسایی اولیاء دم دادستان می‌تواند به‌عنوان مدعی‌العموم تقاضای مطالبه دیه و ارسال پرونده به دادگاه از حیث جنبه عمومی و خصوصی (توأم باهم) را نماید؟ ب) در صورتی‌که پرونده جهت جنبه عمومی جرم با کیفرخواست به دادگاه ارسال‌ شده باشد، حکم به جزای نقدی صادر گردیده و از حیث جنبه عمومی اجرا شده است. پس از مدتی اولیاء‌دم متوفی شناسایی و پیگیری پرونده را نموده‌اند آن‌ها می‌بایست پرونده کیفری جداگانه تشکیل، با عنایت به این‌که یک جرم واقع‌شده است و قبلاً تفهیم اتهام شده است چه اتهامی می‌بایست تفهیم و چه قراری صادر گردد؟ نحوه اخذ دیه چگونه است؟ آیا اولیاء دم می‌باید دادخواست مطالبه دیه مطرح نمایند؟
نظر هیئت عالی
نظریه شماره 7/96/2405 مورخ 96/10/12 اداره کل حقوقی، بندهای دوم نظریه یاد شده به شرح زیر موجه و مورد تایید است. در فرض سوال با عنایت به مواد 351 و 450 قانون مجازات اسلامی 1392 باید وفق مقررات مذکور در ماده 356 قانون موصوف رفتار گردد. توضیح اینکه مطابق ماده 351 قانون یاد شده، ولی‌دم همان ورثه مقتول هستند و نیز وفق ماده 356 همین قانون که شامل مطلق جنایات اعم از عمدی و شبه عمدی و خطای محض است، چنانچه مقتول ولی نداشته باشد یا شناخته نشود و یا به او دسترسی نباشد، ولی او مقام رهبری است که در صورت اذن معظم‌له، رییس قوه قضاییه اختیارات ولی‌دم را به دادستان‌ها تفویض می‌نماید و دادستان‌ها باید جهت احقاق حقوق مربوط اقدام نمایند و در خصوص فرض سوال که مطالبه دیه در جنایت شبه‌عمدی است، اقدام لازم را معمول دارند و پس از صدور و قطعیت حکم نسبت به وصول آن و واریز به حساب مخصوص مبادرت نمایند و در این خصوص تفاوتی بین مسئولین پرداخت دیه اعم از مقصر یا صندوق تامین خسارت‌های بدنی موضوع ماده 21 قانون بیمه اجباری خسارات وارده به اشخاص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه نمی‌باشد، و در فرض امتناع م. ع. از پرداخت دیه و عدم دسترسی به اموال وی، م. ع. ب. درخواست دادستان در اجرای ماده 356 قانون صدرالذکر، پس از موافقت دادگاه با تقاضای دادستان مبنی بر اعمال ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394، تا پرداخت محکوم‌به یا صدور حکم بر اعسار و تقسیط بازداشت می‌گردد. با عنایت به مراتب مذکور در پاسخ به سوال‌های 1 و 2 به نظر می‌رسد که در فرض سوال، دعوای اعسار باید به طرفیت دادستان به عنوان مقام درخواست کننده اعمال ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی به نمایندگی اولیا دم غایب مطرح گردد.
نظر اکثریت
در بند الف سوال مطروحه اکثریت معتقد بودند: دادستان می‌تواند هم از حیث جنبه خصوصی جرم (پرداخت دیه) و هم از حیث جنبه عمومی جرم (بی‌احتیاطی در امر رانندگی منجر به فوت) تعقیب کیفری را صورت دهد و ارسال پرونده به دادگاه از دو حیث و با کیفرخواست واحد امکان‌پذیر است با این استدلال که دادستان مدعی‌العموم م. ب. و از باب فقط حقوق اشخاص عامه می‌تواند تعقیب امر کیفری را صورت دهد و نیز با وحدت ملاک از ماده 70 قانون آیین دادرسی کیفری زمانی که بزه دیده محجور باشد و دسترسی به ولی نباشد دادستان حق تعقیب کیفری دارد و به‌ طریق‌ اولی درجایی که مجنی علیه فوت کرده باشد و اولیاء دم ایشان شناسایی نشده باشند و در جهت حفظ خون مسلمان و ب. ت. ب. این‌که نرخ دیه پرداختی از سوی متهم با گذشت زمان و سال‌ به‌ سال افزایش می‌یابد و غالب پرونده‌های تصادف و خودروهای حادث در آن دارای بیمه‌نامه شخص ثالث م. ب.. در فرض سوال از هر دو جهت با کیفرخواست پرونده به دادگاه ارسال و دادگاه حکم به پرداخت دیه بنماید. اما در مرحله اجرا پرداخت آن منوط به شناسایی اولیاء دم متوفی گردد. یعنی در صورت شناسایی اولیاء دم، آنان به اجرای احکام معرفی، تا دیه به ایشان پرداخت گردد. قسمت ب سوال: اکثریت اعتقاد دارند نظر به این‌ که پیرامون جنبه عمومی جرم پرونده با کیفرخواست به دادگاه ارسال گردیده است و اصل ابتدایی پذیرش شکایت شاکی م. ب. و در پرونده قبلی شکایتی مطرح نگردیده تا اعتبار امر مختومه مطرح باشد و ب. ت. ب. این‌که حضور شرکت بیمه جهت پرداخت مبلغ (در پرونده‌هایی که خودرو دارای بیمه‌نامه م. ب.) لازم است لذا شکایت مطرح، اتهام بی‌احتیاطی در امر رانندگی منجر به جرح از حیث جنبه خصوصی (دیه) تفهیم، قرار تأمین کیفری متناسب صادر و با کیفرخواست به دادگاه ارسال و در متن قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست درج که از حیث جنبه عمومی جرم با چه شماره‌ای ارسال گردیده است.
نظر اقلیت
اقلیت در باب بند الف سوال نظر دارند: امکان ورود دادستان در بحث جنبه خصوصی جرم (پرداخت دیه) وجود ندارد. زیرا با استناد به ماده 450 قانون مجازات در جنایت شبه عمدی که از آن جمله می‌توان تصادفات را لحاظ نمود، در صورت درخواست ولی دم دیه پرداخت می‌شود. در فرض سوال متهم باید از جهت جنبه عمومی جرم، تفهیم اتهام صورت گیرد و با کیفرخواست به دادگاه جهت صدور حکم ارسال و برخی عقیده دارند که از حیث جنبه خصوصی جرم (پرداخت دیه) پرونده مفتوح و برخی دیگر بر این عقیده‌اند که ب. ت. ب. عدم مطالبه دیه لزومی بر مفتوح ماندن پرونده در خصوص جنبه خصوصی نمی‌باشد و البته ارسال پرونده به دادگاه زمانی صورت می‌گیرد که اقدامات کافی جهت شناسایی اولیاء دم متوفی صورت گرفته و نتیجه‌ای حادث نگردیده باشد. اقلیت در باب قسمت ب سوال نظر بر این دارند ب. ت. ب. این‌که یک جرم واحد و بسیط به وقوع پیوسته است و آن جرم بی‌احتیاطی در امر رانندگی منجر به فوت م. ب. که دارای مجازات از جهت عمومی (حبس یا جزای نقدی) و از حیث جنبه خصوصی، دیه م. ب. لذا نمی‌توان جرم را تفکیک کرد. در فرض سوال باید شکایت اولیاء دم را پذیرفت و اتخاذ تصمیم نمود که دو نظر مطرح شد: نظر اول: چون اصل پرونده به دادگاه ارسال‌ شده است و ب. ت. ب. ماده 218 قانون آیین دادرسی یک جرم بیشتر واقع نشده که رسیدگی شده است لذا شکایت اولیاء دم اخذ و فتوکپی پرونده اصلی نیز ضمیمه شکایت گردیده و با وحدت ملاک از تبصره 1 ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری جهت تعیین تکلیف نسبت به پرداخت دیه و به دستور دادستانی به دادگاه مربوطه ارسال می‌شود. نظر دوم: اقلیت این بود که با عنایت به این‌که به استناد ماده 218 قانون آیین دادرسی یک جرم بسیط م. ب. که سابقاً رسیدگی شده است و حکم صادر گردیده است لذا موضوع اعتبار امر مختومه دارد قرار موقوفی تعقیب صادر و شاکی جهت دریافت دیه ارشاد به تنظیم دادخواست می‌گردد. درمجموع در عمل بهتر است فتوکپی اوراق پرونده سابق به‌ضمیمه شکایت ایشان و گواهی انحصار وراثت در فرضی که خودرو بیمه دارد به بیمه خودرو مقصر ارسال چنان چه بیمه از پرداخت وجه امتناع نموده است هر یک از نظرات فوق را اعمال نمود.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 102

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 2

نشست‌های قضایی 15

مواد مرتبط 5

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین