نشست قضایی
مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی پس از ادای دین
خلاصه
شخصی مدعی است که خواهان در زمان حیات پدر، سهمالارث خود را اسقاط کرده است. هیات عالی معتقد است ارث از اسباب تملک است که با فوت محقق میشود و مالکیت ورثه پس از ادای دیون استقرار مییابد. لذا اسقاط حقی که هنوز محقق نشده، فاقد اعتبار قانونی است.
اصلِ حقوقی: مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی تنها پس از ادای دیون مربوطه برقرار میشود و اسقاط حق ارث پیش از فوت مورث معتبر نیست.
مستند: مواد ۱۴۰، ۸۶۷ و ۸۶۸ قانون مدنی
کلیدواژهها: ارث، ترکه، اسقاط حق، تملک، دیون متوفی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی پس از ادای دین
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1392/07/06 در استان گلستان برگزار شد، موضوع مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی پس از ادای دیون مورد بررسی قرار گرفت. در این جلسه، پرسش مطرح شده این بود که آیا دفاع خواندگان مبنی بر اسقاط سهمالارث توسط خواهان در زمان حیات متوفی موجه است یا خیر. نظر هیات عالی بر این مبنا استوار بود که طبق ماده 140 قانون مدنی، ارث و توارث از اسباب تملک محسوب میشود که با فوت حقیقی یا فرضی مورث تحقق مییابد و بر اساس ماده 868 قانون مدنی، مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی تنها پس از ادای دیون مربوطه برقرار میشود. بنابراین، اسقاط حقی که هنوز محقق نشده است، فاقد اعتبار خواهد بود. همچنین، نظر اتفاقی بیان کرد که حق ارث پس از فوت مورث تجلی مییابد و اقدام خواهان در اسقاط سهمالارث از نظر قانونی معتبر نخواهد بود؛ زیرا مالکیت ورثه ب. ت. ب. مواد 867 و 868 قانون مدنی مشروط به ادای دیون ترکه استقرار مییابد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1392/07/06
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر مینودشتموضوع
مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی پس از ادای دینپرسش
شخص (الف) از دادگاه به طرفیت آقایان (ب) و (ج) و (د) تقاضای تقسیم ماترک مطرح میکند در جلسه دادگاه احدی از خواندگان با ارائه رسید و مدرک بیان میکند که خواهان در زمان حیات پدر مرحوممان کلیه حق و حقوق قانونی خویش را در قبال سهمالارث گرفته و سهمالارث خود را بعد از فوت مرحوم پدرمان اسقاط کرده است و اعلام داشت اعتراض ندارد حال آیا دفاع خواندگان موجه است؟
نظر هیئت عالی
ارث و توارث مطابق ماده 140 قانون مدنی از جمله اسباب تملک محسوب میشود که به موت حقیقی یا موت فرضی مورث تحقق پیدا میکند، مطابق ماده 868 قانون مدنی، مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفیٰ مستقر نمیشود، مگر پس از ادای دین حقوق و دیونی که به ماترک متوفیٰ تعلق دارد. بنابراین، در فرض سوال، اسقاط حقی که به وجود نیامده و محقق نگردیده است، فاقد اعتبار بوده و قابل ترتیب اثر نمیباشد.
نظر اتفاقی
آنچه به عنوان مبنای حق ارث تجلی و ظهور مییابد بعد از فوت مورث است فلذا اقدام شخص (الف) به نوعی در چارچوب اسقاط مالمیجب ارزش و اعتبار قانونی نخواهد داشت. مالکیت ورثه که استقرار آن منوط به ادای حقوق و دیونی است که بر ترکه دلالت دارد به محض وقوع فوت استقرار مییابد مضافاً اینکه مستنداً بر مواد 867 و 668 قانون مدنی دلالت بر نحوه تحقق و استقرار ارث و چگونگی استقرار مالکیت ورثه نسبت به اموال سهمالارث م. ب..موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 94
آرای مرتبط 18
-
رأی
هماستناد
دعوای اعلام بطلان وصیت رسمی به علت محروم نمودن برخی از وراث از ارث
ماده 140 ق.م
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی در دعوای اعتراض به تشخیص موات بودن زمین
ماده 140 و 141 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط مطالبه قیمت زمین تملک شده توسط اداره برق
ماده 140 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 253 مورخ 1397/08/20 هیات تخصصی اراضی، شهرسازی دیوان عدالت اداری
ماده 140 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
انحصار واخواهی به احکام غیابی
ماده 140 ، 219 ، 223 ، 339 ، 362 ، 365 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تمایز صلاحیت دادگاه اصل 49 و دادگاه حقوقی
ماده 140 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ماهیت حقوقی وکالتنامه فروش خودرو
ماده 140 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تمایز صلاحیت دادگاه اصل 49 و دادگاه حقوقی
ماده 140 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ماهیت حقوقی وکالتنامه فروش خودرو
ماده 140 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
انحصار واخواهی به احکام غیابی
ماده 140، 219 ،223 ،339 ،362 ،365 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای اعلام بطلان وصیت رسمی به علت محروم نمودن برخی از وراث از ارث
ماده 140 ق.م
-
رأی
هماستناد
رأی شماره 247 ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال مصوبه شورای اسلامی شھر بندرعباس در قسمت اخذ عوارض تغییرکاربری از انبارھا به تجاری با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 140 قانون مدنی است در صلاحیت عام محاکم عمومی دادگستری و این امر در با
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۴ مورخ ۱۳۹۲/۰۷/۰۱ هیأت تخصصی اراضی، محیط زیست وصنایع دیوان عدالت اداری بند ۲ ماده ۱ آیین نامه اصلاحی آیین نامه اجرای قانون تعیین تکلیف اراضی در خصوص موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون حفاظت وبهره برداری از جنگلها ومراتع کشور مصوب ۲۶/۲/۹۰ در خصوص احصاء مواردی که موجب مالکیت است، مغایرتی با ماده ۱۴۰
ماده 140 قانون مدنی که اسباب ملک را بیان می دارد خلاف مقررات قانونی نیز اع
-
رأی
هماستناد
تقسیم ترکه پیش از پرداخت دیون
مواد 867، 869 و 273 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت حقوقی بیع توسط ورثه نسبت به ترکه قبل از تقسیم
ماده 868 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 136 مورخ 1396/02/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 868 و 869 قانون مدنی مصوب 1307 در خصوص بدهی مورث است لذا استناد به ماده 868
-
رأی
هماستناد
تقسیم ترکه پیش از پرداخت دیون
مواد 868 و 869 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت حقوقی بیع توسط ورثه نسبت به ترکه قبل از تقسیم
ماده 868 قانون مدنی
نظریات مشورتی 23
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/144 مورخ 1401/03/25
ماده 140 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/587 مورخ 1398/08/19
ماده 140 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/897 — 1401/12/06
ماده 140 قانون مدنی احصاء شده است و ظاهر سیاق آن ماده حصر این اسباب در موا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1401/897 مورخ 1401/12/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم تلقی اعراض از مالکیت وسیله نقلیه توقیفی در صورت عدم مراجعه مالک آن جهت رفع توقیف با اصلاحات و الحاقات بع
ماده 140 قانون مدنی احصاء شده است و ظاهر سیاق آن ماده حصر این اسباب در موا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/9412 مورخ 1384/12/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 140 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/8705 مورخ 1381/09/30 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 140 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4246 مورخ 1373/07/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 140 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1534 مورخ 1401/04/15
مواد 867، 868 و 870 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 1840/95/7 مورخ 1395/08/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص دایره شمول هزینههای کفن و دفن میت با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 867 از قانون مدنی منظور از هزینه های کفن و دفن میت چه می باشد و چه ملاکی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1435 مورخ 1373/03/23 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 867 و 878 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/78 مورخ 1383/02/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 867 و 868 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6640 مورخ 1384/09/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد867 و 913 و 947 و 948 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/1534 مورخ 1401/04/15 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص مواد 867، 868 و 870 قانون مدنی و ماده 225 قانون امور حسبی مصوب 1319 با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 867، 868 و 870 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1534 — 1401/04/15
مواد 867، 868 و 870 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1639 مورخ 1401/01/17
ماده 868 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/627 مورخ 1395/03/18
ماده 868 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1958 مورخ 1395/08/15
مواد 868، 869، 870 و 871 قانون مدنی مصوب 1307
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/842 مورخ 1403/01/20
مواد 868 و 869 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1479 مورخ 1401/01/20
مواد 868، 869 و 870 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1239 — 1398/10/22
ماده 868 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/84 — 1400/06/27
مواد 868 و 869 قانون مدنی است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/968 — 1401/09/27
مواد 868 و 871 قانون مدنی بلامانع است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/1256 — 1402/03/02
ماده 868 قانون مدنی که مقرر میدارد »مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی مستقر ن
نشستهای قضایی 9
-
نشست قضایی
هماستناد
شیوه مطالبه بهای عرصه از سوی زوجه
ماده 140 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
تقسیم ماترک بین وراث پس از پرداخت دیون
مواد 867 و 868 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
حق گذشت اولیای دم با وجود مطالبه مهر توسط زوجه
ماده 868 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
جلب وراث در مورد دین مورث - نشست قضایی (1)
ماده 868 از قانون مدنی مصوب 1311 با اصلاحات و الحاقات بعدی نیز موید این استدل
-
نشست قضایی
هماستناد
فروش ماترک و پرداخت دیون قبل از تعیین سرپرست از سوی دادگاه
ماده 868 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
قابلیت وصول هزینه های متعارف عزاداری متوفی
ماده 868 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
امکان توقیف و فروش مال متعلق به دیگری در صورت اقرار مالک نسبت به تعلق مال به متوفی با وجود سند رسمی
ماده 868 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
استیفای مهر زوجه با توقیف تنها ماترک متوفی و خروج آن از مستثنیات دین
ماده 868 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
توقیف ملک به عنوان مهریه
ماده 868 قانون مدنی
مواد مرتبط 3
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 140 — قانون مدنی
ماده 140 قانون مدنی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 867 — قانون مدنی
مواد 867 و 868 قانون مدنی مشروط به ادای دیون ترکه استقرار می یابد
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 868 — قانون مدنی
ماده 868 قانون مدنی
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
قبول مال مورد مزایده به قیمت پایه
ماده 140 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قبول مال مورد مزایده به قیمت پایه — گزینه دوم پیش روی داد برده در
ماده 140 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم صورت مجلس فروش — برابر ماده ۱۴۱ ق
ماده 140 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم صورت مجلس فروش — برابر ماده ۱۴۱ ق
ماده 140 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فروش تمام ملک یا بخش مشاع آن — برای آنکه حکم ماده ۱۴۴ ق
ماده 140 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فروش تمام ملک یا بخش مشاع آن — در صورت فروش سهم مشاع شرکا
ماده 140 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فروش تمام ملک یا بخش مشاع آن — در صورت فروش سهم مشاع شرکا
ماده 140 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مالکیت وراث بر ترکه
ماده 867 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مالکیت وراث بر ترکه — اموال به جای مانده از متوفی ب
ماده 867 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در ترکه پیش از ادای دین — مقصود از معاملات منع شده به موجب
مواد 868 - 871 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در ترکه پیش از ادای دین — وضعیت حقوقی پذیرفته شده نسبت به معاملات
مواد 868 - 871 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تبیین ابعاد مفهومی نظریه تحول عمل حقوقی در دکترین های حقوقی معاصر (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 140 قانون مدنی آلمان که بیانگر نظریه تحول است
-
مقاله
هماستناد
اسباب تملک و کاربرد آن در حوزه آفرینش های فکری (مقاله علمی وزارت علوم)
قانون مدنی ایران، ماده 140
-
مقاله
هماستناد
بازشناخت اسباب تملک؛ مطالعه تطبیقی با حقوق ایران و مصر، فقه امامیه و اهل سنت (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 140 قانون مدنی در بیان اسباب تملک
-
مقاله
هماستناد
حجب در قانون مدنی
ماده 140ق.م مقرر داشته است
-
مقاله
هماستناد
بررسی تطبیقی حیازت و احیای اراضی موات با قاعده تصرف در نظام حقوقی عرفی ایالات متحده آمریکا (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 140 قانون مدنی آمده است
-
مقاله
هماستناد
ماهیت توصیف حقوقی خواسته — برخی از فرانسویان مانند ریلی و ساواتیه
ماده 140 قانون مدنی نظیر ارث یا موضوع الزامات خارج از قرارداد مانند تسبیب
-
مقاله
هماستناد
ماهیت توصیف حقوقی خواسته — در حقوق دادرسی مدنی ایران نیز استاد
ماده 140 قانون مدنی نظیر ارث یا موضوع الزامات خارج از قرارداد مانند تسبیب
-
مقاله
هماستناد
ماهیت توصیف حقوقی خواسته — در حقوق دادرسی مدنی ایران نیز استاد
ماده 140 قانون مدنی نظیر ارث یا موضوع الزامات خارج از قرارداد مانند تسبیب
-
مقاله
هماستناد
مفروز یا مشاع بودن ملک
ماده 140 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مفروز یا مشاع بودن ملک — نکته دیگر در آگهی مزایده مال غیر
ماده 140 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اراضی موات — قانون اراضی شهری ماده ۶ کسانی که
ماده 140 قانون مدنی که احیای اراضی موات را از اسباب تملک اعلام نموده است د
-
مقاله
هماستناد
اراضی موات — قانون اراضی شهری ماده ۸ مالکان اراضی
ماده 140 قانون مدنی که احیای اراضی موات را از اسباب تملک اعلام نموده است د
-
مقاله
هماستناد
اراضی موات — قانون اراضی شهری ماده ۸ مالکان اراضی
ماده 140 قانون مدنی که احیای اراضی موات را از اسباب تملک اعلام نموده است د
-
مقاله
هماستناد
موضوع ثبت املاک — (۳) مال حتی در صورت غیر منقول
ماده 140 قانون مدنی فراهم می گردد
-
مقاله
هماستناد
موضوع ثبت املاک — (۴) قابلیت تملک در حقوق ثبت نیز
ماده 140 قانون مدنی فراهم می گردد
-
مقاله
هماستناد
موضوع ثبت املاک — (۴) قابلیت تملک در حقوق ثبت نیز
ماده 140 قانون مدنی فراهم می گردد
-
مقاله
هماستناد
قانون مدنی ماده ۱۴۰ تملک حاصل می شود — به باور همان استادان
ماده 140 قانون مدنی احصاء شده است و ظاهر آن حکایت از عدم اسباب دیگر تملک م
-
مقاله
هماستناد
قانون مدنی ماده ۱۴۰ تملک حاصل می شود — بنابراین به نظر می رسد قانونگذار مدنی
ماده 140 قانون مدنی احصاء شده است و ظاهر آن حکایت از عدم اسباب دیگر تملک م
-
مقاله
هماستناد
قانون مدنی ماده ۱۴۰ تملک حاصل می شود — بنابراین به نظر می رسد قانونگذار مدنی
ماده 140 قانون مدنی احصاء شده است و ظاهر آن حکایت از عدم اسباب دیگر تملک م
-
مقاله
هماستناد
قانون مدنی ماده ۱۴۰ تملک حاصل می شود — ثانیاً
ماده 140 قانون مدنی در تعریفی ساده که بیشتر به تقسیم بندی شبیه است اشیای م
-
مقاله
هماستناد
قانون مدنی ماده ۱۴۰ تملک حاصل می شود — برخی دیگر از استادان ب
ماده 140 قانون مدنی در تعریفی ساده که بیشتر به تقسیم بندی شبیه است اشیای م
-
مقاله
هماستناد
قانون مدنی ماده ۱۴۰ تملک حاصل می شود — برخی دیگر از استادان ب
ماده 140 قانون مدنی در تعریفی ساده که بیشتر به تقسیم بندی شبیه است اشیای م
-
مقاله
هماستناد
شیخ مفید - مقنعه صفحه ۳۱، سطر ۵۱ — پس بر اساس حقوق ثبت املاک پذیرفته
ماده 140 قانون مدنی ویژه املاکی است که مالک خاص ندارند و به وسیله احیاء و
-
مقاله
هماستناد
شیخ مفید - مقنعه صفحه ۳۱، سطر ۵۱ — پس بر اساس حقوق ثبت املاک پذیرفته
ماده 140 قانون مدنی ویژه املاکی است که مالک خاص ندارند و به وسیله احیاء و
-
مقاله
هماستناد
شیخ مفید - مقنعه صفحه ۳۱، سطر ۵۱ — نکته دیگر که بسیار محل اعتناء است
ماده 140 قانون مدنی که احیای اراضی موات را از اسباب تملک اعلام نموده است
-
مقاله
هماستناد
شیخ مفید - مقنعه صفحه ۳۱، سطر ۵۱ — پس می توان نتیجه گرفت که احیای
ماده 140 قانون مدنی که احیای اراضی موات را از اسباب تملک اعلام نموده است
-
مقاله
هماستناد
شیخ مفید - مقنعه صفحه ۳۱، سطر ۵۱ — پس می توان نتیجه گرفت که احیای
ماده 140 قانون مدنی که احیای اراضی موات را از اسباب تملک اعلام نموده است
-
مقاله
هماستناد
درخواست ثبت و ماهیت آن — درخواست ثبت در گروه وقایع حقوقی به
ماده 140 قانون مدنی یعنی عقد است
-
مقاله
هماستناد
درخواست ثبت و ماهیت آن — پس ماهیت تقاضای ثبت را باید در
ماده 140 قانون مدنی یعنی عقد است
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر بندرعباس در قسمت اخذ عوارض تغییرکاربری از انبارها به تجاری با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 140 قانون مدنی است در صلاحیت عام محاکم عمومی دادگستری و این امر در با
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
