Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

ماهیت حقوقی شرط انفساخ در بیع

#انفساخ #بیع #عقد #قانون_مدنی #شرط_نتیجه #قرارداد #بطلان #فسخ #عمل_حقوقی #صورتجلسه #چک_وعده‌دار #چک #هیئت #مالک #مشتری #اکثریت #شرط_فعل #تراضی #ماهیت_حقوقی #صحت #زمان #قضایی #استان #انحلال‌قرارداد #باطل #نظریه

خلاصه

در قرارداد بیع ملکی، شرطی مبنی بر انفساخ معامله در صورت عدم پرداخت ثمن (چک) درج شده است. هیئت عالی معتقد است این شرط از نوع شرط نتیجه معلق و منفی است که صحیح بوده و نیازی به اراده انشایی برای انحلال ندارد. بنابراین، با تحقق شرط، عقد به طور خودکار منفسخ می‌شود.

اصلِ حقوقی: شرط انفساخ به عنوان شرط نتیجه معلق و منفی، صحیح بوده و با تحقق آن، عقد بدون نیاز به اراده انشایی منفسخ می‌گردد.

مستند: مواد ۱۰ و ۲۳۴ قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: شرط انفساخ، بیع، شرط نتیجه، انحلال قرارداد، قانون مدنی

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
ماهیت حقوقی شرط انفساخ در بیع خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1397/04/07 در استان قم برگزار شد، موضوع بررسی ماهیت حقوقی شرط انفساخ در قرارداد بیع ملکی مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این نشست شامل دو بخش بود: نخست، ماهیت حقوقی شرط انفساخ و دوم، صحت یا بطلان آن. هیات عالی به این نتیجه رسید که شرط مذکور از نوع شرط نتیجه معلق و منفی است و ب. ت. ب. مواد 10 و 234 قانون مدنی، این شرط صحیح است و نیازی به اعمال اراده انشایی برای انحلال قرارداد ندارد. همچنین، نظر اتفاقی بیان کرد که شرط انفساخ با شرط فسخ تفاوت دارد و به محض تحقق شرط، عقد به طور خود به خود منفسخ می‌شود. این نظر بر صحت شرط مذکور تاکید کرد و با استناد به نظرات برخی فقها، بر این نکته تاکید نمود که شرط انفساخ به عنوان شرط ذکری و نتیجه معلق منفی، بر اساس مقررات قانون مدنی معتبر است. علاوه بر این، ایرادات احتمالی به نظریه‌ای که به تاثیر شرط انفساخ بر عقد و پذیرش انفساخ قهری در قانون مدنی (مواد 387 و 683) اشاره دارد، نیز مورد بررسی قرار گرفت. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/04/07 برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم
موضوع
ماهیت حقوقی شرط انفساخ در بیع
پرسش
در قرارداد بیع ملکی، مقرر می‌شود بخشی از ثمن معامله به صورت چک وعده دار پرداخت شود و در قرارداد قید می‌شود اگر چک پاس نشد معامله منفسخ است. سوال این است: اولاً ماهیت حقوقی شرط مذکور (شرط انفساخ)، چیست؟ ثانیاً: آیا شرط مذکور، صحیح است یا باطل؟ نظر هیئت عالی شرط ذکر شده در پرسش از نوع شرط نتیجه ی معلق و منفی است و با هیچ یک از شروط باطل و مبطل تطبیق ندارد و ب. ت. ب. مفاد مواد 10 و 234 قانون مدنی چنین شرطی صحیح است و برای انحلال قرارداد نیاز به اعمال اراده ی انشایی وجود ندارد؛ به علاوه تعلیق شرط انفساخ نیز ضرری به صحت عقد وارد نمی کند زیرا شرط عرفا التزام جداگانه ای است و آثار و توابع خاص خود را دارد؛ به همین جهت قائلین به بطلان عقد معلق، شرط معلق را صحیح دانسته اند. نظر اتفاقی اولاً شرط انفساخ از حیث حقوقی، متفاوت با شرط فسخ م. ب. و به محض تحقق شرط، عقد خود به خود، منفسخ می‌شود و وقوع انفساخ، احتیاج به انشای بعدی و یا حتی اعلام ندارد؛ البته انحلال عقد از زمان حصول شرط انفساخ م. ب. نه از زمان وقوع عقد و طبیعتاً منافع و نماءات حاصله، از زمان انفساخ، متعلق به مالک م. ب. نه مشتری. ثانیاً شرط مذکور، صحیح است.. مبانی استدلال نظریه اکثریت: 1- برخی از فقها و مراجع عظام همانند آیات عظام آقایان، محمدتقی بهجت، ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی، قائل به صحت شرط مذکور بوده و نظر مبارکشان بر این است که با تحقق شرط، عقد از زمان تحقق شرط، خود به خود منفسخ می‌شود. 2- شرط یا ارتکازی است، یا بنائی و یا ذکری، و شرط ذکری نیز یا شرط وصف است، یا شرط فعل و یا شرط نتیجه و شرط نتیجه هم یا منجز است و یا معلق و هر یک از این دو (معلق یا منجز) نیز یا مثبت است (ایجاد آثار یک عمل حقوقی) و یا منفی (انتفای آثار یک عمل حقوقی). و در فرض سوال، شرط انفساخ، شرط ذکری (در عقد ذکر شده) از نوع نتیجه آن هم از نوع نتیجه معلق منفی م. ب. و بر اساس مقررات قانون مدنی به ویژه ماده 234 آن، هیچ دلیلی بر باطل بودن، شرط مذکور وجود ندارد. نکته 1: شاید به نظریه مذکور، ایراد شود که سبب موخر (شرط انفساخ) نمی تواند موثر در سبب مقدم (عقد) باشد که در پاسخ گفته می‌شود؛ مطلب مذکور در امور واقعی، صحیح است اما در امور اعتباری منعی ندارد. نکته 2: انفساخ یا قهری (قانونی) است و یا ارادی (بر اساس توافق و تراضی طرفین) و قانونگذار، انفساخ قهری را در مواد متعددی از قانون مدنی از جمله مواد 387 و 683 پذیرفته است و همانطور که قانونگذار صحت انفساخ قهری را پذیرفته است می توان گفت انفساخ ارادی نیز صحیح است.

موارد مرتبط 66

آرای مرتبط 6

نظریات مشورتی 17

مواد مرتبط 3

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین