محاسبه اجاره‌بهای منزل تحت عنوان هزینه در اجرای احکام در صورت عدم تهیه منزل مناسب برای زوجه

زوج به موجب دادنامه قطعی به تهیه مسکن برای زوجه محکوم شده؛ با صدور اجراییه، زوج منزل تهیه شده را معرفی نموده که مورد تائید کارشناس قرار نگرفته است و علی‌رغم اعتراض زوج هزینه کارشناسی تودیع نگردیده و از ناحیه محکوم‌لها نیز منزل تهیه نشده؛ حال آیا در اجرای ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی می‌تواند اجاره‌بهای منزل را در اجرا محاسبه و تحت عنوان هزینه از م. ع. دریافت نمود؟ نظر هیات عالی ب. ت. ب. اینکه تهیه مسکن از ناحیه زوج، انجام عمل معینی بوده که توسط دیگران قابل انجام است؛ لذا راهکار ماده 47 ق.ا.ا.م قابل اعمال بوده و نظرات اداره حقوقی موید همین امر است. بنابراین با نظر اقلیت موافقت می‌گردد. نظر اکثریت الف) در ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی دو خصیصه در اجرای حکم دادگاه که به طور خاصی اجرای عمل معینی م. ب. مقدمتاً قید گردیده است؛ اول؛ امتناع م. ع. از اجرای حکم؛ یعنی اجرای عمل معین و دوم؛ امکان انجام آن عمل توسط شخص دیگری و سایر اقدامات و تکالیف مامور اجرا در این ماده ناشی از این دو خصیصه می‌باشد؛ لذا ن. ب. ا. دادنامه صادره از ناحیه م. ع. اجرا گردیده است و انجام عمل معینی محقق گردیده؛ استناد و استفاده از مدلول ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی از مورد سوال خروج موضوعی دارد. ب) حسب مستفاد از تعریف در ماده 1107 قانون مدنی به قرینه سایر نیازهای متعارف که به طور خاص پرداخت هزینه‌های آن مدنظر قانون‌گذار است و از فتاوای علمای اعظام نیز چنین برمی‌آید درنتیجه مسکن نیز می‌تواند شامل تهیه منزل متناسب با شئونات زوجه به عنوان انفاق به زوجه و یا در صورت استنکاف زوج ملزم نمودن زوج به پرداخت هزینه‌های تهیه آن شامل اجاره ماهانه و سایر هزینه‌های متعلق به آن باشد. (مسئله 8 از باب انفاق در تحریرالوسیله حضرت امام). پ) با تعریف فوق مستند به ماده 1111 و قسمت آخر ماده 1115 قانون مدنی، زوجه می‌تواند با مراجعه به محکمه این قسمت از نفقه یعنی هزینه‌های تهیه مسکن و اجاره را از محکمه مطالبه و درخواست نماید و لاجرم دادگاه پس از رسیدگی و انجام کارشناسی نسبت به میزان نفقه مورد مطالبه حکم صادر خواهد نمود. حکم محکمه برای زوجه دارای دو اثر قانونی است: اول؛ استفاده از مواد 1112 و 1129 قانون مدنی و تقاضای اعمال شق یک از شقوق دوازده‌گانه ذیل شرط ب در سند نکاحیه برای طلاق. دوم؛ تقاضای صدور اجراییه و معرفی اموال زوج و توقیف آن‌ها و ترتیباتی که در قانون اجرای احکام و نیز قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی که حتی بازداشت زوج پیش‌بینی شده است استفاده نماید. ت) در پرونده موضوع سوال و با احراز عدم اجرای حکم و لزوم دریافت هزینه‌های مربوطه از زوج می‌توان از مدلول ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی و تبصره ذیل آن ناظر به تبصره ذیل ماده 47 قانون اجرای احکام استفاده نموده، دادگاه بدوی بدون تقویم دادخواست نسبت به تعیین هزینه‌ها باید اقدام نماید.