مراجعه مستقیم متقاضی صدور حکم به دادگاه

وفق ماده 1223 قانون مدنی؛ «در مورد مجانین دادستان باید قبلاً رجوع به خبره کرده نظریات خبره را به دادگاه مدنی خاص ارسال دارد در صورت اثبات جنون، دادستان به دادگاه رجوع می‌کند تا نصب قیم شود در مورد اشخاص غیررشید نیز دادستان مکلف است که قبلاً به وسیله مطلعین اطلاعات کافیه در باب سفاهت او به دست آورده و در صورتی‌که سفاهت را مسلم دید در دادگاه مدنی خاص اقامه دعوی نماید و پس از صدور حکم عدم رشد برای نصب قیم به دادگاه رجوع نماید». آیا فرد مستدعی صدور حکم حجر می‌تواند رأساً به دادگاه جهت صدور حکم حجر مراجعه کند یا باید بدواً از طریق دادستان اقدام کند و سپس در دادگاه اصدار حکم گردد؟ نظر هیئت عالی نشست قضایی (4) مدنی: چون دادستان برای حفظ حقوق افراد جامعه عموماً و رعایت غبطه و مصلحت مجانین و افراد غیررشید قانوناً وظایفی دارد و در ماده 1223 قانون مدنی تصریح شده در صورتی‌که دادستان به هر نحو از وجود مجنون و غیررشیدی اطلاع حاصل کند، موظف است در خصوص اطلاع حاصله تحقیقات لازم را مبذول دارد و پس از جلب نظر خبره و کارشناس، در صورت اثبات جنون یا سفاهت غیررشید مراتب را به دادگاه اعلام و در صورت صدور حکم مبنی بر جنون یا سفاهت فرد موردنظر برای آنان به وسیله دادگاه نصب قیم نماید. با بیان وظیفه دادستان در موضوع مارالذکر اگر ذی‌نفعی؛ مثلاً زوج یا زوجه از جنون یا سفاهت همسر خود مطلع شدند، منع قانونی برای رجوع آن‌ها به دادگاه و درخواست صدور حکم حجر وجود ندارد و عمل و اقدام آن‌ها بلااشکال به نظر می‌رسد. رأی وحدت رویه مورخ آذرماه 1352 هیأت عمومی دیوان‌عالی کشور هم در جهت تأیید این نظر م. ب.. لیکن در هر حال دادگاه مراتب را به دادستان اطلاع و نظر او را کسب می‌نماید و اظهارنظر دادستان مسلماً در اخذ تصمیم دادگاه موثر است.