نشست قضایی
مطالبه خسارت مدت سپری شده از زمان وقوع عقد تا زمان ابطال آن
خلاصه
موضوع این نشست، امکان مطالبه خسارت برای مدت سپری شده از زمان عقد تا ابطال معامله بود. نظر اکثریت بر این است که مشتری تنها مستحق دریافت ثمن پرداخت شده است و تفاوتی بین عین و وجه رایج وجود ندارد.
اصلِ حقوقی: در صورت بطلان معامله، مشتری تنها مستحق استرداد ثمن پرداخت شده است.
مستند: مواد ۳۰۷، ۳۲۵، ۳۵۲ و ۳۶۶ قانون مدنی.
کلیدواژهها: بطلان معامله، استرداد ثمن، خسارت، بیع فاسد، مستحقللغیر.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
مطالبه خسارت مدت سپری شده از زمان وقوع عقد تا زمان ابطال آن
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1386/12/09 در استان قم برگزار شد، موضوع مورد بررسی، مطالبه خسارت ناشی از مدت زمان سپری شده از وقوع عقد تا زمان ابطال آن بود. پرسش اصلی این بود که در صورت بطلان معامله، آیا تنها ثمن پرداخت شده قابل مطالبه است یا اینکه خسارت خریدار نیز باید جبران شود و روش این جبران چگونه خواهد بود. هیات عالی به این نتیجه رسید که در صورتی که مبیع مستحقٌللغیر باشد، بایع موظف است که ثمن را مسترد کرده و خسارات وارده به مشتری را جبران کند. نظر اکثریت بر این نکته تاکید داشت که مشتری حق دارد برای دریافت ثمن به بایع مراجعه کند، بدون اینکه تفاوتی بین عین و وجه رایج قائل شود و فقط مستحق دریافت همان مبلغ است. از سوی دیگر، نظر اقلیت با استناد به مواد 307 و 325 قانون مدنی بیان کرد که مسئولیت بایع در استرداد ثمن تابع قواعد کلی بوده و در صورت وقوع خسارت، مشتری میتواند خسارت وارده را مطالبه کند، زیرا کاهش قدرت خرید پول به معنای خسارت به مشتری است. همچنین، در صورتی که مبیع در مالکیت شخص دیگری باشد و بایع اجازه فروش آن را نداشته باشد، بر اساس مواد 352 و 366 قانون مدنی، بیع فاسد تلقی شده و مشتری تنها مستحق دریافت ثمن پرداخت شده خواهد بود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1386/12/09
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قمموضوع
مطالبه خسارت مدت سپری شده از زمان وقوع عقد تا زمان ابطال آنپرسش
اگر معاملهای به هر دلیل باطل شود و از زمان وقوع عقد تا زمان ابطال مدت زمانی فاصله بیفتد، آیا صرفاً ثمن پرداخت شده قابل مطالبه است یا باید از خریدار جبران خسارت شود؟ در صورت اخیر نحوه جبران خسارت چگونه است؟نظر هیئت عالی
در صورت مستحقٌللغیر برآمدن کل یا بعض از مبیع، بایع باید ثمن مبیع را مسترد دارد و در صورت جهل مشتری به وجود فساد، بایع باید از عهده غرامات وارده به مشتری نیز برآید.
راجع به زیادتی که از عمل خریدار در مبیع حاصل شده باشد مقررات ماده 314 قانون مدنی مجری خواهد بود (ماده 393 قانون مدنی)؛ یعنی اگر افزودهای که در نتیجه کار او به وجود آمده است عین مستقل و جدای از مبیع باشد، به او تعلق دارد.نظر اکثریت
برهم خوردن معامله به مشتری حق میدهد که برای دریافت آنچه به عنوان ثمن به بایع داده است به او رجوع کند، اعم از اینکه ثمن عین باشد یا وجه رایج. ماهیت پول، ارزش اسمی آن است. بنابراین، اگر مشتری در مقام تأدیه ثمن، وجه رایج را به بایع داده باشد فقط مستحق دریافت همان مبلغ است، مگر اینکه قانون خاصی مانند مهر به نرخ روز وضع و مدیون را مکلف کند دین را متناسب با ارزش قدرت خرید آن بپردازد.نظر اقلیت
مسئولیت بایع در استرداد ثمنی که معامله آن به لحاظ مستحقٌللغیر درآمدن یا به هر دلیل دیگری باطل شده است، تابع قواعد کلی راجع به ماهیت پول است. ماده 307 قانون مدنی موجبات ضمان قهری را احصا کرده است و ماده 325 به مشتری حق داده که برای ثمن و خسارات به بایع رجوع کند. وقوع خسارت تشخیص عرفی دارد. بنابراین، اگر عرفاً گفته شود که در اثر بطلان معامله، مشتری متضرر شده است او میتواند خسارت آن را یعنی ارزش مالیت چیزی را که در زمان بطلان از ملکیت او خارج شده از طرف قرارداد مطالبه کند زیرا قوام ماهیت پول، به قدرت خرید آن است و با کاهش آن، قسمتی از ماهیت پول هم از بین میرود و پرداخت ارزش اسمی ثمن موجب خسارت مشتری است و از لحاظ فقهی باید خسارت وارده به او جبران شود.
گروه دوم: چون مبیع در مالکیت غیر بوده و بایع اجازه فروش آن را نداشته است و مستفاد از مواد 352 و 366 قانون مدنی، بیع مذکور فاسد بوده و بیع فاسد اثری در تملک ندارد و خریدار فقط مستحق دریافت ثمنی است که پرداخت کرده است و بر مازاد آن استحقاق ندارد.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3
موارد مرتبط 100
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت عدم کسب درآمد
مواد 307 و 308 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثرعدم تقویم خواسته بر قابلیت تجدیدنظرخواهی
ماده 307 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای الزام به انتقال و تغییر نام پروانه چاه آب
ماده 307 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوی خلع ید از املاک مشاع
مواد 307، 308 و 311 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ملاک محاسبه اجرت المثل در صورت تغییر مالک در اثناء مدت
مواد 307، 308 و 320 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 321 مورخ 1397/02/31 هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری
مواد 307 و 331 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه همزمان بهای روز ملک تملک شده توسط دولت و اجرت المثل ایام تصرف
مواد 307 ، 308 ، 311 و 320 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود اختیار دادگاه تجدیدنظر در اصلاح دادنامه بدوی
مواد 307، 331 و 321 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتراض به نظریه کارشناس در مرحله تجدیدنظرخواهی
قانون مدنی وماده 307
-
رأی
هماستناد
نسبت میان مالکیت منفعت و حق سرقفلی
مواد 307 و 313 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تاثیر اعلام آمادگی فروشنده به تنظیم سند بر مطالبه خسارت قراردادی
قانون مدنی و مواد 307
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تاخیر تادیه در فرض تعیین خسارت توسط کارشناس
مواد 307 و 328 و 331 و1257 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مسئولیت شهرداری نسبت به خسارات ناشی از سقوط درخت های واقع در معابر
ماده 307 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت مازاد بر دیه
مواد 307 و 331 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت عدم کسب درآمد
مواد 307 و 308 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتراض به نظریه کارشناس در مرحله تجدیدنظرخواهی
قانون مدنی وماده 307
-
رأی
هماستناد
مطالبه همزمان بهای روز ملک تملک شده توسط دولت و اجرت المثل ایام تصرف
مواد 307 ، 308 ، 311 و320 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تاثیر اعلام آمادگی فروشنده به تنظیم سند بر مطالبه خسارت قراردادی
قانون مدنی و مواد 307
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای الزام به انتقال و تغییر نام پروانه چاه آب
ماده 307 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تاخیر تادیه در فرض تعیین خسارت توسط کارشناس
مواد 307 و 328 و 331 و1257 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مسئولیت شهرداری نسبت به خسارات ناشی از سقوط درختهای واقع در معابر
ماده 307 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002634469 مورخ 1403/11/02 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
قانون مدنی و ماده 352
-
رأی
هماستناد
تاثیر موات اعلام شدن مبیع بر عقد بیع واقع شده
مواد 352 و 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حقوق مالک ملک تملک شده توسط شهرداری
مواد 307 و 308 و 310 و 311 قانون مدنی و 519 و 520 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوان
-
رأی
هماستناد
نحوه مسئولیت کیفری دولت و شهرداری
قانون مدنی: قانون مدنی ایران در باب ضمان قهری فصل دوم ازماده 307
-
رأی
هماستناد
نسبت میان مالکیت منفعت و حق سرقفلی
مواد 307 و 313 قانون مدنی و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به رفع تصرف از پلاک ث
-
رأی
هماستناد
اثرعدم تقویم خواسته بر قابلیت تجدیدنظرخواهی
ماده 307 قانون مدنی حکم بر بی حقی خواهان صادر واعلام می دارد رای صادره ظرف
-
رأی
هماستناد
حقوق مالک ملک تملک شده توسط شهرداری
مواد 307 و308 و 310 و 311 قانون مدنی و 519و520 قانون آئین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده
-
رأی
هماستناد
ملاک محاسبه اجرتالمثل در صورت تغییر مالک در اثناء مدت
مواد 307 و 308 و 320 قانون مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته رای به محکومیت تجدیدنظ
-
رأی
هماستناد
رای شماره 204 و 205 مورخ 1400/01/24 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 314 قانون مدنی می گوید: اگر در نتیجه عمل غاصب قیمت مال مغصوب زیاد شود
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002283649 مورخ 1403/09/20 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
ماده 314 قانون مدنی می گوید: اگر در نتیجه عمل غاصب قیمت مال مغصوب زیاد شود
-
رأی
هماستناد
1- غصب منفعت2- مطالبه هزینه های صرف شده در ملک مشاعی بدون اذن سایرین
قانون مدنی در زمینه غصب خصوصا ماده 314
-
رأی
هماستناد
1- غصب منفعت2- مطالبه هزینه های صرف شده در ملک مشاعی بدون اذن سایرین
قانون مدنی در زمینه غصب خصوصا ماده 314
-
رأی
هماستناد
تاریخ دادنامه: 1403/9/20
ماده 314 قانون مدنی می گوید: اگر در نتیجه عمل غاصب قیمت مال مغصوب زیاد شود
-
رأی
هماستناد
نقش عسروحرج در واگذاری املاک تحت تملک ستاد اجرائی به متصرف
ماده 325 قانون مدنی اگر مشتری جاهل به غصب بوده و مالک به او رجوع کند او نی
-
رأی
هماستناد
نقش عسروحرج در واگذاری املاک تحت تملک ستاد اجرائی به متصرف
ماده 325 قانون مدنی اگر مشتری جاهل به غصب بوده و مالک به او رجوع کند او نی
-
رأی
هماستناد
تاثیر موات اعلام شدن مبیع بر عقد بیع واقع شده
ماده 352 و365 قانون مدنی حکم به اعلام بطلان و به اعتباری معامله وبیع نامه ی 21/
-
رأی
هماستناد
ضمان درک و مسئولیت خسارات مشتری بیع فاسد
قانون مدنی و همچنین لحاظ ماده 393
-
رأی
هماستناد
ضمان درک و مسئولیت خسارات مشتری بیع فاسد
قانون مدنی و همچنین لحاظ ماده 393
-
رأی
هماستناد
خوانده در دعاوی علیه شرکت مشمول قانون حمایت صنعتی و جلوگیری از تعطیلی کارخانه های کشور
قانون مدنی و مواد 307
نظریات مشورتی 8
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2672 مورخ 1383/05/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 307 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3832 مورخ 1382/08/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 307 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/94/453 مورخ 1394/02/21
ماده 314 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1204 — 1399/09/29
ماده 314 قانون مدنی است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/99/1204 مورخ 1399/09/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه در صورت احراز شرایط مقرر در ماده 2 لایحه قانونی راجع به منع مداخله وزراء و نمایندگان مجلسین و کارمندان
ماده 314 قانون مدنی است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/8952 مورخ 1385/11/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 325 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
بررسی توقیف حق قصاص در قبال مهریه و سهمالارث همسر مقتول در ماده 352 ق.م.ا
ماده 352 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1204 مورخ 1399/09/29
ماده 314 قانون مدنی است
نشستهای قضایی 7
-
نشست قضایی
هماستناد
امکان پرداخت دیه به نظامی که بر اثر مسلوب الاراده بودن خودکشی می نماید
ماده 307 ق.م
-
نشست قضایی
هماستناد
تعاقب ایادی در ضمان درک (مستحقللغیر درآمدن مبیع)
ماده 314 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
نحوه محاسبه غرامات وارده در صورت مستحقٌللغیر بودن مبیع با گذشت مدت مدید از انجام معامله
مواد 352 و 366 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
اجرای حکم خلع ید با وجود مستحدثات
ماده 314 قانون مدنی هم بنای احداثی در ملک غیر را متعلق به مالک عینی می دان
-
نشست قضایی
هماستناد
رجوع مشتری به بایع فضول
قانون مدنی سازگار نیست اما چون مبنای ماده 325
-
نشست قضایی
هماستناد
مطالبه قیمت روز مبیع و خسارت از فروشنده در صورت بطلان عقد به جهت مستحقللغیر بودن مبیع
مواد 393 و 314 قانون مدنی به وضوح بیانگر این موضوع هستند که ارزش افزوده تنها در
-
نشست قضایی
هماستناد
خلع ید بدون طرح دعوای قلع و قمع مستحدثات
ماده 314 قانون مدنی
مواد مرتبط 5
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 307 — قانون مدنی
مواد 307 و 325 قانون مدنی بیان کرد که مسئولیت بایع در استرداد ثمن تابع قواعد کلی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 314 — قانون مدنی
ماده 314 قانون مدنی مجری خواهد بود (ماده 393 قانون مدنی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 393 — قانون مدنی
قانون مدنی مجری خواهد بود (ماده 393
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 325 — قانون مدنی
قانون مدنی موجبات ضمان قهری را احصا کرده است و ماده 325
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 352 — قانون مدنی
مواد 352 و 366 قانون مدنی
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
متدولوژی تفسیر قوانین و قرار دادها حاکم در موارد ۲۷۷ ق
ماده 307 و 308 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در حکم در حکم این موضوع ماده ۵۵۶ ۵۸۴ ق
ماده 307 و 308 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در حکم در حکم این موضوع ماده ۵۵۶ ۵۸۴ ق
ماده 307 و 308 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اقسام دلالت وضعی — دلالت تضمن و التزام همیشه مستلزم وجود
ماده 307 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اقسام دلالت وضعی — د دلالت نصی (signification par texte) دلالتی
ماده 307 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اقسام دلالت وضعی — د دلالت نصی (signification par texte) دلالتی
ماده 307 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم خلع ید با وجود زراعت در محل — ماده ۴۸ ق
مواد 33 و 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم خلع ید با وجود زراعت در محل — تبصره - در صورت تقاضای محکوم له
مواد 33 و 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
درخت غرس شده و زراعت در حکم دادگاه — در صورتی که در حکم دادگاه تکلیف
ماده 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
درخت غرس شده و زراعت در حکم دادگاه — عدم تعیین تکلیف بنا
ماده 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عین معین با نقص فاحش — بین احکام مربوط به غصب و تکالیف
مواد 311، 312، 314، 317، 318 و 319 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عین معین با نقص فاحش — احکام مقرر در مواد ۳۱۱
مواد 311، 312، 314، 317، 318 و 319 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عین معین با نقص فاحش — احکام مقرر در مواد ۳۱۱
مواد 311، 312، 314، 317، 318 و 319 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۱ ماده ۲۹۲ ق
ماده 325 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در برخی از کشورها از جمله مصر به این معنا تصریح شده
ماده 325 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در برخی از کشورها از جمله مصر به این معنا تصریح شده
ماده 325 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بررسی ارکان تحقق مسئولیت مدنی در فضای سایبر (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
ماده 307 قانون مدنی قابلیت تحقق دارند
-
مقاله
هماستناد
اجرت قبلاً تعیین نشده باشد زیرا اگر اجرت تعیین شده باشد
قانون مدنی صراحتا استیفاء از کار یا مال دیگری را در ماده 307
-
مقاله
هماستناد
استیفاء از عمل غیر طلب کار از دیگری و استیفاء از مال
قانون مدنی صراحتا استیفاء از کار یا مال دیگری را در ماده 307
-
مقاله
هماستناد
استیفاء از عمل غیر طلب کار از دیگری و استیفاء از مال
قانون مدنی صراحتا استیفاء از کار یا مال دیگری را در ماده 307
-
مقاله
هماستناد
الزامات خارج از قرارداد (حقوق): اسباب
ماده 307 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
غصب
ماده 307 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
رسیدن موقع برداشت محصول - اگر در ملکی که باید از آن
ماده 314 ق م
-
مقاله
هماستناد
نرسیدن موقع برداشت محصول - به موجب ماده ۴۸ ق
ماده 314 ق م
-
مقاله
هماستناد
نرسیدن موقع برداشت محصول - به موجب ماده ۴۸ ق
ماده 314 ق م
-
مقاله
هماستناد
حالت دوم - نرسیدن موقع برداشت محصول — حالت دوم - تعلق بنا و یا
ماده 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
حالت دوم - نرسیدن موقع برداشت محصول — مورد حکم قرار گرفتن تکلیف قلع بنا
ماده 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
حالت دوم - نرسیدن موقع برداشت محصول — مورد حکم قرار گرفتن تکلیف قلع بنا
ماده 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
حالت دوم - نرسیدن موقع برداشت محصول — حالت دوم - تعلق بنا و یا
ماده 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
حالت دوم - نرسیدن موقع برداشت محصول — مورد حکم قرار گرفتن تکلیف بنا و
ماده 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
حالت دوم - نرسیدن موقع برداشت محصول — مورد حکم قرار گرفتن تکلیف بنا و
ماده 314 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نسبت به مورد دعوا قابل اجرا است — اولاً اصل پذیرش دعوا است
ماده 314 قانون مدنی اعیانی احداثی توسط غاصب در عرصه ملک غاصب محسوب می گردد
-
مقاله
هماستناد
نسبت به مورد دعوا قابل اجرا است — ثانیاً
ماده 314 قانون مدنی اعیانی احداثی توسط غاصب در عرصه ملک غاصب محسوب می گردد
-
مقاله
هماستناد
نسبت به مورد دعوا قابل اجرا است — ثانیاً
ماده 314 قانون مدنی اعیانی احداثی توسط غاصب در عرصه ملک غاصب محسوب می گردد
-
مقاله
هماستناد
غصب: در قانون
ماده 314 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
ضمان قهری: افزایش قیمت مال مغصوب
ماده 314 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
اثبات ضمان خاصب — (۲) نامشروع بودن استیلاء به دلیل انکار
ماده 325 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اثبات ضمان خاصب — ولی در هر حال اثبات تقصیر دیگر
ماده 325 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اثبات ضمان خاصب — ولی در هر حال اثبات تقصیر دیگر
ماده 325 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعمال قاعده در اثبات کسب 17 — زیرا در این موارد امکان تهیه سند
ماده 325 قانون مدنی فرانسه است و در نظام حقوقی ما در این باره تردید نباید
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
