Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

نحوه محاسبه مهر در صورت مطالبه آن توسط وراث زوجه

سبدِ من

#مطالبه #وراث #فوت #ترکه #عقد #نرخ_روز #قانون_مدنی #نکاح #اکثریت #مابه‌التفاوت #اقلیت #بانک_مرکزی #دین #زمان_فوت #تفسیر #صورتجلسه #ازدواج #سهم‌الارث #الحاق #شرایط_مندرج #هیئت #مالک #شاخص_قیمت #زمان_تأدیه #جمهوری #تراضی #قوانین #ناظر #دیون #طلبکار #ماترک #قیمت #دادخواست #زوجه #صورت #ورثه #زمان #قضایی #استان #صحت #آیین_دادرسی #قدرالسهم

خلاصه

در این نشست نحوه محاسبه و مطالبه مهریه به نرخ روز توسط وراث زوجه متوفی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. اختلاف نظر میان اقلیت و اکثریت بر سر تاریخ شروع محاسبه و نحوه تعلق حق مهریه به وراث بود. نتیجه اینکه مهریه حق زوجه بوده و پس از فوت وی به وراث منتقل می‌شود و محاسبه آن تابع قوانین مربوط به شاخص تورم است.

اصلِ حقوقی: مهریه دین ممتاز است که پس از فوت زوجه به وراث منتقل شده و محاسبه آن بر اساس شاخص تورم انجام می‌گیرد.

مستند: ماده 1082 قانون مدنی و تبصره الحاقی آن

کلیدواژه‌ها: مهریه، وراث زوجه، محاسبه به نرخ روز، قانون مدنی، شاخص قیمت‌ها

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
نحوه محاسبه مهر در صورت مطالبه آن توسط وراث زوجه خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 5 آذرماه 1380 در استان خراسان شمالی برگزار شد، موضوع نحوه محاسبه مهر در صورت درخواست آن از سوی وراث زوجه مورد بررسی قرار گرفت. پرسش مطرح شده به صحت طرح دعوا توسط وراث زوجه بر اساس ماده 1082 قانون مدنی و تبصره الحاقی آن، و همچنین تاریخ محاسبه مهر ب. ت. ب. آیین‌نامه اجرایی مربوطه مربوط بود. هیات عالی اظهار داشت که مهر حق قانونی زوجه است و پس از فوت وی به وراث تعلق می‌گیرد. تاریخ محاسبه مهر باید از زمان وقوع نکاح تا زمان مطالبه آن محاسبه شود. نظر اکثریت همچنین بر این نکته تاکید داشت که حق ورثه بر مهر از تاریخ فوت زوجه آغاز می‌شود و در صورت تغییر فاحش ارزش، دادگاه می‌تواند به مابه‌التفاوت نیز حکم دهد. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که وراث می‌توانند مهر را به نرخ روز از تاریخ وقوع عقد تا زمان فوت مطالبه کنند، زیرا حق زوجه در زمان حیات به وراث منتقل می‌شود. این نظرات به وضوح اختلاف نظرها در تفسیر مواد قانونی و نحوه محاسبه مهر در شرایط مختلف را نشان می‌دهد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1380/09/05 برگزار شده توسط: استان خراسان شمالی/ شهر بجنورد
موضوع
نحوه محاسبه مهر در صورت مطالبه آن توسط وراث زوجه
پرسش
آقای (الف) با خانم (ب) ازدواج کرده‌اند و سال وقوع عقد 1364 هجری شمسی بوده است. زوجه در سال 1378 فوت شده و والدین وی به‌ عنوان بعضی از ورثه سهم‌الارث خویش را از مَهر زوجه به نرخ روز خواستار شده‌اند: اولاً: ب. ت. ب. ماده 1082 قانون مدنی و قانون الحاق یک تبصره به ماده مذکور، مصوب 76، که بیشتر در خصوص مطالبه مَهر از ناحیه زوجه ملاک م. ب. و رویه قضایی حاکم، آیا طرح دعوا به نحو مذکور صحیح است و باید بر اساس شاخص قیمت‌ها حکم صادر کرد؟ ثانیاً: بر فرض صحت دعوا به نحو مذکور تاریخ محاسبه مَهر بر اساس شاخص قیمت‌ها، چه تاریخی است، توجه شود که طبق ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون موصوف تصریح شده: «در مواردی‌که مَهر زوجه باید از ترکه زوج متوفیٰ پرداخت شود، تاریخ فوت مبنای محاسبه مَهر خواهد بود.» با عنایت به این مطلب که حق ورثه بر ترکه من جمله مَهر از تاریخ فوق ثابت می‌شود برای تعیین اضافه ارزش مبلغ مورد خواسته، ملاک از تاریخ وقوع نکاح تا تاریخ مطالبه است یا از تاریخ استقرار طلب (سال فوت) تا زمان مطالبه، به تعبیر دیگر باید بر اساس فرمول پیشنهادی بانک مرکزی در آیین‌نامه اجرایی و تبصره الحاقی به ماده 1082 قانون مدنی، طلب والدین به نرخ روز محاسبه ‌شود یا بر اساس شرایط مندرج در ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی؟ نظر هیئت عالی در خصوص سوال مطروحه حسب مقررات ماده 1082 قانون مدنی به مجرد عقد زن مالک مَهر می‌شود و ب. ت. ب. شرط عند‌المطالبه هر وقت می‌خواسته می‌توانسته آن را مطالبه کند و به ‌موجب تبصره الحاقی به ماده مذکور (الحاقی 29/4/76) چنان‌چه مَهر وجه رایج باشد با عنایت به تغییر شاخص قیمت سالانه زمان تأدیه نسبت به سال اجرای عقد که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌گردد، محاسبه و پرداخت خواهد شد، مگر این‌که زوجین در حین اجرای عقد به نحو دیگری تراضی کرده باشند؛ لذا بنا به مقررات ماده 1082 قانون مدنی و تبصره الحاقی، مَهر و تمام وجوهی که به آن تعلق می‌گیرد حق قانونی زوجه است و بعد از فوت زوجه طبق قانون ارث، به ورثه متوفیٰ تعلق می‌گیرد و هر یک از ورثه از جمله پدر و مادر زوجه می‌توانند قدرالسهم خود را از مَهر زوجه که جزو ترکه مشارٌالیها محسوب می‌شود در حدود مقررات ماده 1082 و تبصره الحاقی آن و سایر قوانین ذی‌ربط مطالبه کنند. ثانیاً تاریخ محاسبه مَهر بر اساس شاخص قیمت‌ها برای تعیین اضافه ارزش مبلغ مورد خواسته از تاریخ وقوع نکاح تا تاریخ مطالبه است نه تاریخ فوت تا زمان مطالبه زیرا ماده 3 آیین‌نامه اجرایی مذکور در متن سوال که مقرر داشته: «در مواردی‌که مَهر زوجه باید از ترکه زوج متوفیٰ پرداخت شود تاریخ فوت مبنای محاسبه مَهر خواهد بود» و همان‌طور که از ماده 3 مرقوم مستفاد می‌شود، ناظر به موردی است که زوج فوت کرده و مَهر زوجه که از دیون زوج است باید از ترکه وی پرداخت شود که باید از تاریخ فوت زوج محاسبه شود و در مورد فوت زوجه، مقررات ماده 3 مرقوم قابل تجری نیست زیرا زوجه وجه مَهر را از زوج طلبکار بوده و با فوت زوجه ورثه او می‌توانند طبق مقررات مارالذکر قدرالسهم خود را از مَهر وی که جزو ترکه مشارٌالیهاست استیفای حق کنند.
نظر اکثریت
مَهر حق خاص زوجه است و بعد از فوت وی به‌ عنوان طلب (حق مالی) و جزیی از ماترک زوجه به ورثه او منتقل می‌شود و چون تاریخ استقرار حق ورثه بر آن، تاریخ فوت زوجه است و قبل از آن ورثه حقی نداشته‌اند، چنان‌چه ورثه مطالبه تفاوت قیمت و ارزش را نمایند، با حصول شرایط ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی، از تاریخ فوت تا زمان دادخواست (چنان‌چه سابقه مطالبه از سوی ورثه موجود باشد) محاسبه شده و چنان‌چه تغییر فاحش در ارزش طلب ایجاد شده باشد دادگاه به مابه‌التفاوت نیز بر اساس جدول شاخص قیمت‌ها حکم خواهد داد و در غیر این‌صورت تنها حصه ورثه از طلب به همان مبلغی که منتقل شده (اصل مبلغ مَهر) مورد حکم قرار خواهد گرفت.
نظر اقلیت
چون مَهر در زمان حیات زوجه نیز برعهده شوهر دین بوده است و بعد از فوت زوجه باز هم به‌ عنوان دین (منتها با عنوان دیگر) به ورثه وی منتقل می‌شود؛ پس همان حقی که زوجه در زمان حیات خود برای مطالبه مَهر خود به نرخ روز و عندالمطالبه از زوج داشته است به همان صورت و با همان امتیازات (به ‌دلیل این‌که قبلاً برای زوجه به همین ترتیب مستقر شده بوده است و به همین صورت وارد ترکه او شده است.) به ورثه منتقل شده و ورثه می‌توانند به نرخ روز مطالبه کنند و از تاریخ وقوع عقد تا زمان فوت، تغییر ارزش محاسبه شده و مورد حکم قرار خواهد گرفت.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 64

آرای مرتبط 16

نظریات مشورتی 34

مواد مرتبط 2

دکترین 12

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین