نشست قضایی
واگذاری توافقی حضانت طفل از سوی مادر به پدر طفل و درخواست حق ملاقات فرزند از دادگاه با عنایت به فتاوی مشهور علمای مذهب شافعی
خلاصه
این نشست به بررسی اعتبار توافق والدین در خصوص واگذاری حضانت و درخواست بعدی حق ملاقات از سوی مادر میپردازد. هیئت عالی و اکثریت بر این عقیده بودند که حضانت حق و تکلیف قانونی و غیرقابل اسقاط است و توافقات مخالف مصلحت طفل قابل پذیرش نیست.
اصلِ حقوقی: حق حضانت و نگهداری طفل، حق و تکلیف قانونی والدین است و توافق برخلاف نظم عمومی و مصلحت طفل اعتبار ندارد.
مستند: ماده 1172 قانون مدنی، ماده 975 قانون مدنی
کلیدواژهها: حضانت، حق ملاقات، توافق والدین، مصلحت طفل، قانون مدنی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
واگذاری توافقی حضانت طفل از سوی مادر به پدر طفل و درخواست حق ملاقات فرزند از دادگاه با عنایت به فتاوی مشهور علمای مذهب شافعی
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1390/09/09 در استان کردستان برگزار شد، موضوع واگذاری توافقی حضانت طفل از سوی مادر به پدر و همچنین درخواست حق ملاقات از دادگاه مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا ب. ت. ب. فتاوی علمای مذهب شافعی و توافق والدین، میتوان حکم به ملاقات فرزند از سوی مادر صادر کرد، با وجود اینکه حضانت قانونی به مادر محول شده است؟ هیات عالی به این نتیجه رسید که حضانت و نگهداری اطفال، حق و تکلیف والدین است و قابل اسقاط نمیباشد، اما والدین میتوانند این حق را به توافق یکدیگر واگذار کنند. در صورت عدول از این توافق، والدین ملزم به مراجعه به دادگاه و ارائه دلایل خود هستند. نظر اکثریت بر این بود که حضانت از نظر قانون الزامآور است و توافق والدین نمیتواند بر خلاف نظم عمومی و مصلحت طفل باشد؛ بنابراین، درخواست ملاقات از سوی مادر در این شرایط قابلیت استماع ندارد. در مقابل، نظر اقلیت بر این بود که ب. ت. ب. توافق والدین، این دعوا باید به عنوان امور حسبی مورد رسیدگی قرار گیرد و حق حضانت از مادر سلب و حق ملاقات به او اعطا شود. این نظرات بر اساس مواد 1172 و 975 قانون مدنی تحلیل و استدلال شدهاند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1390/09/09
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر بانهموضوع
واگذاری توافقی حضانت طفل از سوی مادر به پدر طفل و درخواست حق ملاقات فرزند از دادگاه با عنایت به فتاوی مشهور علمای مذهب شافعیپرسش
زن و شوهری پس از تقدیم دادخواست طلاق توافقی نهایتاً با صدور گواهی عدم امکان سازش از طرف دادگاه از همدیگر جدا میشوند. مطابق دادنامه به دلیل اینکه فرزند مشترک آنها پنجساله بوده است، حضانت وی به مادرش محول میشود و بعد از گذشت مدتی، فرزند مذکور به منظور ملاقات به پدر تحویل داده میشود و از همان مدت، پدر و مادر فرزند تصمیم میگیرند که فرزند مذکور نزد پدر باشد. از آنجا که، شافعی مذهب هستند و مطابق فتاوی مشهور علمای مذهب شافعی، اشکال و ایرادی از لحاظ تغییر حضانت از پدر به مادر و بالعکس برحسب مورد وجود ندارد آیا در مواجهه با این موضوع میتوان در صورت درخواست مادر طفل مبنی بر ملاقات فرزند، حکم به ملاقات توسط مادر صادر کرد؟ یا مطابق مقررات باید معتقد بود که چون در حکم طلاق، حضانت فرزند به مادر محول شده است، نمیتوان حکم به ملاقات صادر کرد؟نظر هیئت عالی
همانگونه که نظریه شماره 1347/7 مورخه 1361/4/1 اداره حقوقی و نظریه اکثریت متضمن این معناست حضانت و نگهداری اطفال برای ابوین هم حق است و هم تکلیف و قابل اسقاط و مصالحه نیست و این موضوع جنبه امری داشته و اراده فردی نمی-تواند حکم مقنن را تغییر دهد؛ ولیکن هر یک از والدین میتوانند حق حضانت را با توافق طرفین به دیگری واگذار کند. با این حال چنانچه یکی از والدین از این توافق بخواهد یک طرفه عدول کند، باید به دادگاه مراجعه و مبانی و جهات استحقاق حق یا عدم صلاحیت پدر یا مادر نگهداریکننده را اثبات کند. در اینصورت دادگاه با احراز مصلحت طفل، تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد کرد. طرح تقاضای ملاقات از هر یک از والدین به طرفیت دیگری در دادگاهها، رسیدگی خواهد شد و تعیین وقت ملاقات بلااشکال است.نظر اکثریت
حضانت طفل هم حق است و هم تکلیف و از نظر قانونگذار به عنوان وظیفهای برای والدین محسوب شده و یک الزام است و هیچیک از پدر و مادر نمیتوانند آن را اسقاط و یا ب. غ. واگذار کنند؛ بلکه نظم عمومی و اجتماعی و مصلحت طفل ایجاب میکند که شخصاً آن را انجام دهند و این امر در ماده 1172 قانون مدنی به صراحت اعلام شده است و طبق ماده 975 قانون مذکور محکمه نمیتواند به قراردادهای خصوصی که خلاف اخلاق حسنه و نظم عمومی است ترتیب اثر بدهد. فلذا در فرض سوال با کیفیت مطروحه، قابلیت استماع را ندارد؛ بلکه باید طبق ماده 1173 قانون مدنی به جهت عدم مواظبت و نگاهداری مادر، دادگاه در خصوص سلب حضانت تصمیم بگیرد و در خصوص توافق بر نگاهداری و حضانت طفل با پدر، هر چند در مانحنفیه طبق قانون با مادر است به جهت توافق طرفین و قبول حضانت طفل توسط پدر گزارش اصلاحی صادر شود.نظر اقلیت
دادگاه حق حضانت طفل مشترک را در گواهی عدم امکان سازش صادره به عهده خواهان واگذار کرده است. ولیکن طرفین متعاقب آن طبق توافق، حضانت را به عهده پدر میسپارند؛ لذا دعوا مذکور از توافقی بودن خارج و درخواست مذکور از مصادیق بارز امور حسبی است که دادگاهها مکلف به رسیدگی به آن امور هستند؛ بدون آنکه رسیدگی به آنها متوقف به وقوع اختلاف و منازعه بین اشخاص و اقامه دعوا از طرف آنها باشد. لازم است از مادر حق حضانت سلب شود و حق ملاقات به او داده شود.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 73
آرای مرتبط 16
-
رأی
هماستناد
رای شماره 245 مورخ 1400/05/09 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 975 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اقامه دعوای تقابل خارج از جلسه اول دادرسی
ماده 975 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1475 مورخ 1400/06/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 975 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اقامه دعوای تقابل خارج از جلسه اول دادرسی
ماده 975 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی شماره 1475 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال مواد 2و 3 و بخشهای سوم، چهارم و پنجم از بخشنامه شماره 953400/53679 ـ 1395/8/11 مقررات اجرایی ـ انضباطی فعالیت دفاتر خدما
ماده 975 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره 794 هیأت عمومی دیوان عالی کشور در خصوص بطلان شرط مندرج در قراداد اعطای تسهیلات بانکی نسبت به سود مازاد بر مصوبات بانک مرکزی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 975 قانون مدنی که مقرر می دارد محکمه نمی تواند قراردادهای خصوصی را که
-
رأی
هماستناد
تاثیر توافق بر سلب حضانت
ماده 1172 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حضانت فرزند بالغ
ماده 1173 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست سلب حضانت به علت عدم انجام تکلیف قانونی
ماده 1173 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تقاضای کاهش ساعت ملاقات با طفل به دلیل فساد اخلاقی پدر و ضرب و جرح کودک توسط وی
مواد 1173 و 1174 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر احراز رابطه نامشروع بر حضانت
مواد 1173 و 1174 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ملاک تعیین حضانت طفل
ماده 1173 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
سلب حضانت از پدر به جهت اتهام انتقال مال غیر
قانون مدنی و مواد 1173
-
رأی
هماستناد
سلب حضانت از زوج به دلیل اعتیاد و محکومیت کیفری
مواد 1173 و 1169 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ملاک تعیین حضانت طفل
ماده 1173 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حضانت فرزند بالغ
ماده 1173 قانون مدنی
نظریات مشورتی 10
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/865 — 1400/12/28
ماده 975 قانون مدنی از مواردی که قابلیت اجرا ندارد تشخیص میدهد از طرفی به
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/2484 مورخ 1397/09/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی امکان استماع دعوای استرداد وجه پرداختی در معامله خرید شراب و خوک توسط خریدار مسلمان با اصلاحات و الحاقا
ماده 975 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/865 مورخ 1400/12/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص امکان بررسی و اظهار نظر بازپرس در مورد صحت یا بطلان قرارداد از حیث مدنی جهت احراز جرم خیانت در امانت با اصلا
ماده 975 قانون مدنی از مواردی که قابلیت اجرا ندارد تشخیص می دهد از طرفی به
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/2724 مورخ 1396/11/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص قرارداد مضاربه بانک و شرکت سهامی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 975 قانون مدنی و مفهوم مخالف ماده 10 و 219 قانون مدنی لزوما بایستی دا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1347 مورخ 1361/04/01 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص حضانت و نگهداری اطفال طبق مواد 1168 و 1172 قانون مدنی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1172 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7207 مورخ 1378/12/08 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص قوانین حضانت اطفال و نظارت بر آن بر اساس مقررات مدنی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1172 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/95/1197 مورخ 1395/05/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1172قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2041 مورخ 1376/04/07 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص تفاوتهای حضانت و ولایت و صلاحیت دادگاه در تعیین حضانت طفل با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 1172 و 1173 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1769 مورخ 1378/08/03 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص شرایط و تکالیف نگهداری اطفال بر اساس مواد 1169 و 1172 ق.م. با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1172 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/2339 مورخ 1392/12/07
ماده 1173 قانون مدنی مصوب 1376/08/11 نیز مورد اشاره قرار گرفته است
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
هماستناد
بطلان قراردادهای بانکی موسسات مالی غیرمجاز
ماده 975 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر در انجام تعهد بیش از مبلغ قرارداد پس از گذشت دو سال
ماده 975 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
مطالبه نفقه ایام گذشته فرزندان در صورت عدم ایفای تعهد مندرج در طلاق نامه در زمان وقوع تعهد
ماده 1172 قانون مدنی
مواد مرتبط 3
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 1173 — قانون مدنی
ماده 1173 قانون مدنی به جهت عدم مواظبت و نگاهداری مادر
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 975 — قانون مدنی
قانون مدنی به صراحت اعلام شده است و طبق ماده 975
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 1172 — قانون مدنی
بر اساس مواد 1172 و 975 قانون مدنی تحلیل و استدلال شده اند
مقرراتِ مرتبط 1
-
دستورالعمل
هماستناد
دستورالعمل نحوه مشارکت و تعامل نهادهای مردمی با قوه قضاییه
ماده 1173 قانون مدنی
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
گسست حکم ماده ۹۶ ق
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در پیوند با حکم ماده ۹۶ ق
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در پیوند با حکم ماده ۹۶ ق
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
موانع مطلق بازداشت — همینطور مال منقول و غیر منقولی که
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
موانع مطلق بازداشت — همچنین آن دسته از اموال که به
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
موانع مطلق بازداشت — همچنین آن دسته از اموال که به
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اموال و دارایی مغایر با نظم عمومی و اخلاق حسنه — اگر دارایی حاصل مبتنی بر روندی باشد
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اموال و دارایی مغایر با نظم عمومی و اخلاق حسنه — ماده ۹۷۵ ق
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اموال و دارایی مغایر با نظم عمومی و اخلاق حسنه — ماده ۹۷۵ ق
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
وصف و ماهیت رای داوری خارجی
مواد 971 - 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
وصف و ماهیت رای داوری خارجی — رای داوری خارجی در برخی نظامها و
مواد 971 - 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ابطال و از سرگیری
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ابطال و از سرگیری — پاره ای از اقدامات دادورز و گاه
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بنابراین وقتی حکمی از مرجع صالح کشور خارجی صادر شده و در
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۲ ماده ۱۶۹ ق
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۲ ماده ۱۶۹ ق
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شرایط مربوط به رای خارجی موضوع در خواست اجرا
مواد 972 و 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شرایط مربوط به رای خارجی موضوع در خواست اجرا — صدر ماده ۱۶۹ ق
مواد 972 و 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
به نظم عمومی و اخلاق حسنه
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
به نظم عمومی و اخلاق حسنه — بند ۲ ماده ۱۶۹ ق
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم شده در کشور خارجی — برای شناسایی و اجرای اسناد تنظیم شده
مواد 972 - 975 و 1295 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم شده در کشور خارجی — برابر بخشنامه ۱۳۴۹/۰۳/۲۰ وزیر وقت دادگستری
مواد 972 - 975 و 1295 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم شده در کشور خارجی — برابر بخشنامه ۱۳۴۹/۰۳/۲۰ وزیر وقت دادگستری
مواد 972 - 975 و 1295 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم شده در کشور خارجی — شرایط قانونی شناسایی و اجرای اسناد تنظیم
مواد 972، 974، 975، 1295 و 1296 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم شده در کشور خارجی — ب
مواد 972، 974، 975، 1295 و 1296 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم شده در کشور خارجی — ب
مواد 972، 974، 975، 1295 و 1296 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شناسایی و اجرای آرا و استاد خارجی ۵۱۵۵
مواد 971 - 975 و 1295 ق.م
-
مقاله
هماستناد
الف قوانین مربوط به احوال شخصیه محدود به مرزهای کشور نیست و
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
الف قوانین مربوط به احوال شخصیه محدود به مرزهای کشور نیست و
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
آیا بیمه عقد معین است یا نامعین؟ سؤال - آیا بیمه قرارداد
مواد 10 و 975 و 1010 ق.م
-
مقاله
هماستناد
آیا بیمه عقد معین است یا نامعین؟ سؤال - آیا بیمه قرارداد
مواد 10 و 975 و 1010 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نکات مهم در خصوص تعارض در اسناد رسمی — همچنین طبق ماده ۶۰ ق
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نکات مهم در خصوص تعارض در اسناد رسمی — چنانچه اعضای ثبت اسناد و املاک یا
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — قراردادهای خصوصی مغایر با نظم عمومی و
مواد 10، 975 و 1295 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا
مواد 10، 975 و 1295 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا
مواد 10، 975 و 1295 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — به هر روی خواستگاه اخلاق حسنه هر
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — کاتوزیان دکتر ناصر فلسفه حقوق شرکت سهامی
ماده 975 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم حضانت — موارد ذیل از مصادیق عدم مواظبت و
ماده 1172 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم حضانت — (۴) سوء استفاده از طفل یا اجبار
ماده 1172 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
