Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
← بازگشت به صفحهٔ قبل

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نظریهٔ مشورتی

حق قصاص معاون در جنایات عمدی

#قصاص #جنایت #مرتکب #دیه #معاونت #جنایت_عمدی #شریک #مجازات #اقلیت #اداره_کل #قضات #اکثریت #قانون_مدنی #مستند #ولی_دم #ارث #تسبیب #وراث #صورتجلسه #هیئت #اکراه #قتل #جرم #حقوق #تردید #موانع_ارث #قاتل #مقرره #تشخیص #اثبات #حق‌قصاص #تأیید #قضاییه #شهرستان #نظریه‌مشورتی #قضایی #نظریه #صورت #ورثه #مقنن

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا معاون در جنایت عمدی که از ورثه است، حق قصاص و دیه دارد؟

پاسخ: بله، بر اساس نظریه اکثریت، معاون مباشر محسوب نمی‌شود و حق قصاص و دیه خواهد داشت.

به زبانِ ساده

اگر کسی در قتل یا جنایت عمدی فقط «معاونت» کرده باشد (مثلاً فقط راه را نشان داده باشد) و از وارثان مقتول هم باشد، آیا می‌تواند قاتل را قصاص کند؟ هیات عالی می‌گوید چون او در جنایت دست داشته، حق قصاص یا گرفتن دیه را ندارد.

چه کسی: هیات عالی قضایی، قضات شهرستان اردستان، ورثه مقتول.

چگونه: هیات عالی با تفسیر موسع از واژه «شریک» در ماده ۳۵۷ قانون مجازات اسلامی، معاونت را نیز مشمول محرومیت از قصاص و دیه دانست.

چرا مهم است: این متن برای تعیین تکلیف حقوق قانونیِ معاونینِ جنایت که از بستگان مقتول هستند، بسیار حیاتی است.

قوانینِ مرتبط: ماده ۳۵۷ قانون مجازات اسلامی (مصوب ۱۳۹۲)، ماده ۸۸۰ قانون مدنی.

مفاهیمِ حقوقی: معاونت در جرم، قصاص، دیه، ولی دم، جنایت عمدی، ارث.

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا معاون در جنایت عمدی که از ورثه مقتول است، حق قصاص یا دیه دارد؟

طبق نظر هیات عالی، خیر؛ مفهوم «شریک» در ماده ۳۵۷ قانون مجازات اسلامی شامل معاون نیز می‌شود و او حق قصاص یا دیه ندارد.

نظر اکثریت قضات در مورد حق قصاص معاون چیست؟

اکثریت معتقدند «مرتکب» فقط به معنای مباشر است و معاونت از شمول ماده ۳۵۷ خارج است، بنابراین معاون حق قصاص دارد.

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
حق قصاص معاون در جنایات عمدی خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1397/10/24 در شهرستان اردستان برگزار شد، موضوع بررسی حق قصاص معاون در جنایات عمدی بر اساس ماده 357 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مورد بحث قرار گرفت. سوال اصلی این بود که آیا معاونت در جنایت عمدی توسط وراث نیز شامل عدم حق قصاص و دیه می‌شود یا خیر. نظر هیات عالی، که منجر به تایید نظریه اقلیت قضات شهرستان اردستان گردید، بر این اساس است که مفهوم "شریک" در ماده مذکور شامل افرادی است که به هر نحوی در جنایت مداخله دارند، از جمله معاونت، و به همین دلیل حق قصاص و دیه نخواهند داشت. در مقابل، نظر اکثریت بر این باور است که "مرتکب" به معنای مباشر است و معاونت از شمول این ماده خارج می‌باشد، بنابراین معاون حق قصاص و دیه خواهد داشت. این نظر با استناد به ماده 880 قانون مدنی و نظریه مشورتی شماره 944/7 اداره کل حقوقی قوه قضائیه تقویت شده است. نظر اقلیت نیز به این نکته اشاره می‌کند که معیار شمول مقرره، مستند بودن جنایت به مرتکب است و دخالت در جنایت، چه به صورت مباشرت و چه به صورت معاونت، ممنوعیت ایجاد می‌کند و این نظر نیز توسط نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه تایید شده است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/10/24 برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اردستان
موضوع
حق قصاص معاون در جنایات عمدی
پرسش
برابر ماده 357 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 اگر «مرتکب» یا «شریک» در جنایت عمدی از ورثه باشد، ولی‌دم به شمار نمی‌آید و حق قصاص و دیه ندارد حال اگر شخصی از وراث، نقش معاونت در جنایت عمدی را داشته باشد باز هم مشمول این ماده خواهد بود؟ بعباره‌ الاخری در چنین فرضی، معاون در جنایت عمدی نیز حق قصاص و دیه نخواهد داشت؟
نظر هیئت عالی
نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان اردستان موجه و مورد تایید است. ضمنا تصویر نظریه مشورتی شماره 7/93/217 مورخ 93/9/15 اداره کل حقوقی بشرح زیر موید این استنتاج است. مطابق ماده 357 قانون مجازات اسلامی 1392 اگر مرتکب یا شریک در جنایت عمدی از ورثه باشد، ولی‌دم به شمار نمی‌آید و حق قصاص و دیه ندارد و حق قصاص را نیز به ارث نمی‌برد و منظور از «شریک» در ماده مزبور معنای اعم آن است؛ یعنی شخصی که در جنایت تحت هر عنوان اعم از مباشر یا معاون مداخله داشته باشد و نه اینکه لزوما مباشرت در جنایت داشته باشد. زیرا مقنن منظور خود را در اینجا بدین نحو بیان کرده است که مباشر «مرتکب» جنایت است و کلمه «مرتکب» در کنار کلمه «شریک» و با حرف منفصل «یا» آمده است. بنابراین شریک در اینجا به معنای فردی است که مرتکب جنایت نشده، بلکه تحت عناوین مختلف در جنایت به نحو غیرمباشرتی مداخله دارد که از مصادیق بارز آن «اکراه یا معاونت در قتل» است و ضمنا باید توجه داشت که آنچه در جنایت عمدی در فرض فوق موضوعیت دارد، استناد جنایت به افراد است و نه مباشرت یا تسبیب آنها در جنایت.
نظر اکثریت
مقنن در این ماده در مقام بیان، صرفاً «مرتکب» و « شریک در جرم» را ذکر نموده است. در عالم حقوق مرتکب به «مباشر» منصرف است. اکتفاء به قدر متیقن در موارد استثناء دلالت بر خروج معاون از حکم استثنایی فوق دارد. زوال حق منصوص در قانون، مستلزم تصریح است و در موارد تردید اصل عدم (زوال) است. بنابراین معاون حق قصاص و دیه خواهد داشت. در تایید این نظر ماده 880 قانون مدنی (در بحث از موانع ارث) صرفاً قاتل عمد بالمباشر، یا بالتسبیب را ممنوع از ارث دانسته است. نظریه مشورتی شماره944/7 مورخ 1380/10/15اداره کل حقوقی قوه قضائیه نیز موید این نظر است.
نظر اقلیت
هر چند از ظاهر ماده 357 قانون مجازات اسلامی 92 چنین استنباط می‌شود که معاون در زمره اشخاص معنون در ماده نمی‌باشد لکن فی‌الواقع باید گفت معیار شمول مقرره مزبور مباشرت یا معاونت در ارتکاب جنایت عمدی نیست، بلکه مستند بودن جنایت ارتکاب یافته به مرتکب یا مرتکبان باید به عنوان معیار تشخیص لحاظ گردد. به این ترتیب، دخالت در جنایت و اثبات آن ممنوعیت موضوع ایجاد می‌نماید اعم از اینکه مباشرت یا شراکت یا معاونت یا تسبیب باشد. نظر مخالف این نظر، از نگاه عرف ناپسند است. اداره حقوقی قوه قضائیه نیز طی نظرات مشورتی به شماره های 2985/7 مورخ 94/10/8و 4426/7 مورخ 81/5/15 به این ترتیب موضوع شمول معاونت در زمره اشخاص ممنوع از حق قصاص و دیه را تأیید کرده است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 57

آرای مرتبط 11

نظریات مشورتی 19

نشست‌های قضایی 12

مواد مرتبط 2

دکترین 13

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین