نظر مشورتی 7/95/2499 مورخ 1395/10/04 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص قابلیت تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی نسبت به قرار رد درخواست اعاده دادرسی با توجه به ماده 480 قانون آیین دادرسی

استعلام : 1-با عنايت به ذيل ماده 480 قانون آئين دادرسي كيفري آيا قابليت تجدي نظر يا فرجامخواهي كه پس از تجويز اعاده دادرسي صادر مي شود صرفا ناظر به مواردي است كه حكم مورد اعاده دادرسي نقض و حكم جديد صادر مي شود؟ و در مواردي كه رأي قبلي ابقاء شود رأي اخير مبني بر ابقاء رأي قبلي قطعي است؟ 2- نظر به اينكه برابر ماده 25 قانون مجازات اسلامي در جرايم تعزيري محكوميت به حبس تا درجه پنج داراي آثار تبعي مي باشد حال آيا با عنايت به ماده 137 قانون مجازات اسلامي در موارد تكرار جرم چنانچه محكوميت اوليه از مجازاتهاي تعزيري درجه يك تا پنج غير از حبس باشد مثل جزاي نقدي درجه يك يا دو يا محكوميت به جبس تعزيري درجه شش باشد آيا در صورت ارتكاب جرم تعزيري درجه يك تا شش ديگري با عنايت به اينكه سابقه محكوميتهاي قبلي فاقد آثار تبعي است موضوع مشمول مقررات تكرار جرم است يا خير؟/ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- مستنبط از مواد 476، 479 و 480 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1394 و اصلاحات و الحاقات بعدي اين است كه تجويز اعاده دادرسي از سوي ديوان عالي كشور، دلالت بر نقض حكم قطعي اوليه موضوع اعاده دادرسي نمي¬نمايد، بنابراين، در صورتي كه پس از تجويز اعاده دادرسي مراتب در دادگاه هم عرض مطرح گردد و لكن دادگاه مزبور، درخواست اعاده دادرسي را از مصاديق ماده 474 قانون فوق الذكر نداند و لذا درخواست مزبور را وارد تشخيص ندهد، قرار رد درخواست اعاده دادرسي را صادر مي¬نمايد و قرار مزبور قطعي است؛ زيرا پذيرش قابليت تجديد نظر نسبت به قرار مزبور نيازمند دليل صريح است كه نه تنها وجود ندارد بلكه به قرينه تبصره 2 ماده 427 قانون يادشده از شمول ماده مزبور نيز خارج بوده و علاوه بر آن، تصريح به قابليت تجديدنظرخواهي يا فرجام¬خواهي نسبت به احكامي كه پس از اعاده دادرسي در موارد مذكور در ماده 480 قانون فوق-الذكر صادر مي¬شود، دلالت بر خروج قرار رد درخواست اعاده دادرسي از حكم مزبور (قابليت تجديدنظرخواهي و فرجام) دارد و مضافاً به اينكه پذيرش قابليت تجديدنظر يا فرجام نسبت به قرار رد درخواست اعاده دادرسي با وجود بقاء اعتبار و عدم نقض حكم قطعي، موجه به نظر نمي¬رسد. 2- ملاك اعمال مقررات تكرار جرم طبق ماده 137 قانون مجازات اسلامي 1392، داشتن سابقه محكوميت قطعي به يكي از مجازات¬هاي تعزيري درجه يك تا شش و ارتكاب جرم تعزيري درجه يك تا شش ديگر، از تاريخ قطعيت حكم تا "حصول اعاده حيثيت" يا "شمول مرور زمان اجراي مجازات" است؛ لذا در فرض سؤال كه محكوميت قطعي سابق از درجه يك تا شش است، ب. ت. ب. صراحت ماده مذكور، به ويژه عبارت"يا شمول مرور زمان اجراي مجازات"، ارتكاب جرم تعزيري از درجه يك تا شش ديگر قبل از اجراي محكوميت سابق يا در حين اجراي آن، موجب شمول مقررات تكرار جرم است و مجازات جرم اخير بايد بر اساس ماده 137 قانون مزبور تعيين گردد. هرچند كه محكوميت قطعي سابق فاقد آثار تبعي است، ولي چنانچه بعد از خاتمه اجراي محكوميت سابق، مرتكب جرم تعزيري درجه يك تا شش ديگر شود، چون محكوميت سابق اجراشده، فاقد مجازات تبعي (ب. ت. ب. ماده 25 قانون مورد بحث) است، لذا موضوع مشمول مقررات تكرار نخواهد بود./ نظریه مشورتی شماره 7/95/2499 مورخ 1395/10/04 موضوع استعلام شامل دو پرسش درباره قابلیت تجدیدنظر و آثار محکومیت‌های تعزیری است. در پاسخ به پرسش اول، بر اساس مواد 476، 479 و 480 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1394، اعاده دادرسی از سوی دیوان عالی کشور به معنای نقض حکم قطعی اولیه نیست. اگر دادگاه درخواست اعاده دادرسی را نپذیرد و قرار رد صادر کند، این قرار قطعی است و امکان تجدیدنظر یا فرجام‌خواهی ندارد. در پاسخ به پرسش دوم، بر اساس ماده 137 قانون مجازات اسلامی 1392، اگر فردی پس از محکومیت قطعی به مجازات‌های تعزیری درجه یک تا شش، مرتکب جرم تعزیری از همان درجات شود، مقررات تکرار جرم اعمال می‌شود، حتی اگر محکومیت قبلی آثار تبعی نداشته باشد. اما اگر جرم جدید پس از اجرای محکومیت قبلی رخ دهد، مقررات تکرار جرم اعمال نمی‌شود. تاریخ نظریه: 1395/10/04 شماره نظریه: 7/95/2499 شماره پرونده: 1567-1/168-95 2- ن. ب. ا. برابر ماده 25 قانون مجازات اسلامی در جرایم تعزیری محکومیت به حبس تا درجه پنج دارای آثار تبعی م. ب. حال آیا با عنایت به ماده 137 قانون مجازات اسلامی در موارد تکرار جرم چنانچه محکومیت اولیه از مجازاتهای تعزیری درجه یک تا پنج غیر از حبس باشد مثل جزای نقدی درجه یک یا دو یا محکومیت به جبس تعزیری درجه شش باشد آیا در صورت ارتکاب جرم تعزیری درجه یک تا شش دیگری با عنایت به اینکه سابقه محکومیتهای قبلی فاقد آثار تبعی است موضوع مشمول مقررات تکرار جرم است یا خیر؟/ 2- ملاک اعمال مقررات تکرار جرم طبق ماده 137 قانون مجازات اسلامی 1392، داشتن سابقه محکومیت قطعی به یکی از مجازات‌های تعزیری درجه یک تا شش و ارتکاب جرم تعزیری درجه یک تا شش دیگر، از تاریخ قطعیت حکم تا حصول اعاده حیثیت یا شمول مرور زمان اجرای مجازات است؛ لذا در فرض سوال که محکومیت قطعی سابق از درجه یک تا شش است، ب. ت. ب. صراحت ماده مذکور، به ویژه عبارتیا شمول مرور زمان اجرای مجازات، ارتکاب جرم تعزیری از درجه یک تا شش دیگر قبل از اجرای محکومیت سابق یا در حین اجرای آن، موجب شمول مقررات تکرار جرم است و مجازات جرم اخیر باید بر اساس ماده 137 قانون مزبور تعیین گردد. هرچند که محکومیت قطعی سابق فاقد آثار تبعی است، ولی چنانچه بعد از خاتمه اجرای محکومیت سابق، مرتکب جرم تعزیری درجه یک تا شش دیگر شود، چون محکومیت سابق اجراشده، فاقد مجازات تبعی (ب. ت. ب. ماده 25 قانون مورد بحث) است، لذا موضوع مشمول مقررات تکرار نخواهد بود./