نظر مشورتی 7/97/528 مورخ 1397/03/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه استیفای حقوق محکوم له در صورت تعدد مال مورد وثیقه با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : ب. ت. ب. مفاد ماده 236 قانون آئين دادرسي كيفري چنانچه در پرونده امر وثيقه گذاران متعدد اقدام به توديع وثيقه براي يك نفر متهم نمايند و در مرحله اجراي احكام پس از احضار و جلب و دستگيري نهايتاً دستور اعمال ماده 230 مبني بر ضبط وجه الوثاقه هر يك از وثيقه گذاران (به صورت جداگانه) صادر گردد آيا پس از طي تشريفات قانوني مربوط به فروش مال مورد وثيقه و يا ضبط وجه الوثاقه به صورت موردي مبلغ وثيقه ضبط شده هر وثيقه گذار به محكومٌ له پرداخت مي گردد؟ يا اينكه اجراي احكام منتظر اعمال و اجراي تشريفات قانوني و ضبط وجه الوثاقه همه وثيقه گذاران و پرداخت به صورت يك جا به محكومٌ عليه مي ماند؟ چنانچه در اين مرحله احد از وثيقه گذاران موفق به معرفي محكومٌ عليه متواري گردد آيا اعمال تخفيفات موضوع ماده 236 قانون آئين دادرسي كيفري شامل حال كليه وثيقه گذاران مي گردد و يا صرفاً شامل حال وثيقه گذار معرفي كننده است. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- در صورت تعدد مال مورد وثيقه اعم از اينكه وثيقه گذار واحد يا متعدد باشد با فرض تحقق شرايط مقرر در مواد 232، 233 و 538 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 استيفاي حقوق محكوم له منوط به فروش تمامي اموال مورد وثيقه نخواهد بود و با فروش برخي از اين اموال نيز امكان استيفاي حقوق شاكي يا مدعي خصوصي فراهم مي گردد. 2- ب. ت. ب. مفاد ماده 236 و قسمت اخير بند ب ماده 235 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 حضور متهم (يا محكوم عليه) در مرجع قضايي تا پيش از اتمام عمليات اجرايي اعم از اينكه شخصاً حاضر شده و يا در اثر معرفي احد از وثيقه گذاران صورت پذيرفته باشد، موجب اعمال تخفيف مقرر قانوني مذكور در اين ماده به تمامي وثيقه گذاران خواهد بود نظریه مشورتی شماره 7/97/528 مورخ 1397/03/22 موضوع استعلام حاضر، بررسی وضعیت وثیقه‌گذاران متعدد در پرونده‌های کیفری و نحوه پرداخت وجوه وثیقه ضبط شده به محکومٌ له و اعمال تخفیفات قانونی است. بر اساس ماده 236 و بند ب ماده 235 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، در صورتی که چند وثیقه‌گذار وثیقه‌گذاری کرده باشند، برای استیفای حقوق محکوم‌له نیازی به فروش تمامی اموال وثیقه‌گذاران نیست و می‌توان با فروش برخی از این اموال، حقوق شاکی را پرداخت کرد. همچنین، اگر متهم یا م. ع. پیش از اتمام عملیات اجرایی معرفی شود، تخفیفات قانونی به تمامی وثیقه‌گذاران تعلق می‌گیرد. بنابراین، وجوه وثیقه ضبط شده به‌صورت جداگانه از هر وثیقه‌گذار به محکومٌ له پرداخت می‌شود و اجرای احکام نیازی به انتظار برای ضبط وجه وثیقه همه وثیقه‌گذاران ندارد. تاریخ نظریه: 1397/03/22 شماره نظریه: 7/97/528 شماره پرونده: 96-168/1-1004 ب. ت. ب. مفاد ماده 236 قانون آئین دادرسی کیفری چنانچه در پرونده امر وثیقه گذاران متعدد اقدام به تودیع وثیقه برای یک نفر متهم نمایند و در مرحله اجرای احکام پس از احضار و جلب و دستگیری نهایتاً دستور اعمال ماده 230 مبنی بر ضبط وجه الوثاقه هر یک از وثیقه گذاران (به صورت جداگانه) صادر گردد آیا پس از طی تشریفات قانونی مربوط به فروش مال مورد وثیقه و یا ضبط وجه الوثاقه به صورت موردی مبلغ وثیقه ضبط شده هر وثیقه گذار به محکومٌ له پرداخت می‌گردد؟ یا اینکه اجرای احکام منتظر اعمال و اجرای تشریفات قانونی و ضبط وجه الوثاقه همه وثیقه گذاران و پرداخت به صورت یک جا به محکومٌ علیه می ماند؟ چنانچه د. ا. م. احد از وثیقه گذاران موفق به معرفی محکومٌ علیه متواری گردد آیا اعمال تخفیفات موضوع ماده 236 قانون آئین دادرسی کیفری شامل حال کلیه وثیقه گذاران می‌گردد و یا صرفاً شامل حال وثیقه گذار معرفی کننده است. 2- ب. ت. ب. مفاد ماده 236 و قسمت اخیر بند ب ماده 235 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 حضور متهم (یا م. ع.) در مرجع قضایی تا پیش از اتمام عملیات اجرایی اعم از اینکه شخصاً حاضر شده و یا در اثر معرفی احد از وثیقه گذاران صورت پذیرفته باشد، موجب اعمال تخفیف مقرر قانونی مذکور در این ماده به تمامی وثیقه گذاران خواهد بود.