شماره پرونده: 1404-68-200ك
استعلام:
به استحضار میرساند در دستورالعمل نحوه محاسبه خسارت کسر قیمت وسیله نقلیه مصوب 2/8/1402 شورای عالی بیمه، مقررات خاصی برای محاسبه خسارت کسر قیمت وسایل نقلیه تعیین شده که غالباً بر خلاف عرف حاکم بر بازار معاملات وسایل نقلیه است و در عمل موجب تحمیل ضرر بر مالک وسیله نقلیه خسارتدیده میشود؛ از جمله آنکه وفق دستورالعمل یادشده، خودروهایی که سن آنها ده سال یا بیشتر باشد، مشمول دریافت خسارت کسر قیمت نمیشود؛ در حالی که در عرف حاکم بر بازار معاملات وسایل نقلیه، برای وسایل نقلیه با سن بیش از ده سال که در اثر تصادف دچار خسارت شده باشند نیز کسر قیمت در نظر گرفته میشود و این وسایل نقلیه با قیمت پایینتری نسبت به وسایل نقلیه سالم معامله میشود؛ همچنین در دستورالعمل یادشده برای محاسبه کسر قیمت، ضریبهایی تعیین شده است و خسارتی که با این ضریبها به دست میآید، با آنچه در عرف حاکم بر بازار معاملات، از قیمت وسایل نقلیه کسر میشود، بسیار متفاوت است؛ افزون بر این، در دستورالعمل مذکور برای وسایل نقلیهای مانند موتورسیکلت خسارت کسر قیمت پیشبینی نشده است؛ در حالی که در بازار معاملات، موتورسیکلت نیز تحت شرایطی مشمول کسر قیمت میشود.
ب. ت. ب. مطالب پیشگفته، خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید: -1 ب. ت. ب. اینکه مقررات دستورالعمل صدرالذکر، با مقررات قانون مسؤولیت مدنی مصوب 1339 و قواعد و اصول حقوقی از جمله قاعده لاضرر سازگاری ندارد و در مواردی مالک خودروی خسارتدیده واقعاً خسارتی بیش از آنچه در دستورالعمل پیشبینی شده است، متحمل میشود، آیا عمل بر طبق دستورالعمل مذکور برای دادگاهها الزامی است و یا آنکه می توان به استناد اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بر خلاف آن و ب.
ت. ب. خسارت واقعی که در عرف حاکم بر بازار معاملات تعیین میشود، رأی صادر کرد؟ -2 در صورتی که عمل بر طبق دستورالعمل مذکور الزامی باشد و تاریخ وقوع تصادف، پیش از لازمالاجرا شدن دستور العمل باشد، آیا محاسبه کسر قیمت باید بر اساس دستورالعمل صورت گیرد و یا آنکه این موارد مشمول دستورالعمل نبوده و باید وفق عرف حاکم بر بازار اقدام شود؟ به عبارت دیگر، آیا این دستورالعمل به تصادفاتی که پیش از لازمالاجرا شدن آن واقع شده است نیز تسری دارد؟ توضیح آنکه، در حال حاضر شرکتهای بیمه با این استدلال که تاریخ وقوع تصادف پیش از تاریخ لازمالاجرا شدن دستورالعمل است و مشمول آن نمیشود، خسارت کسر قیمت خودرو را پرداخت نمیکنند؛ حتی اگر سن خودرو کمتر از ده سال باشد.
پاسخ:
-1 اولاً، حدود تعهدات )شرکت( بیمهگر در قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 تعیین شده است و بیمهگر بیش از تعهدات قانونی تعهدی ندارد؛ بدیهی است مطالبه خسارت مازاد بر تعهد بیمهگر از مسؤول حادثه فاقد منع قانونی است. ثانیاً، چنانچه به تشخیص قاضی رسیدگیکننده، مقررات دولتی؛ از جمله دستورالعملها و بخشنامههای اداری مخالف با قوانین باشد، وفق اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای قضات لازمالاجرا نخواهد بود و به جهت رعایت اصل حاکمیت قانون باید از اجرای آن خودداری شود؛ بدیهی است تشخیص دستورالعملهای مغایر با قوانین حسب مورد در صلاحیت قاضی مربوط یا دیگر مراجع ذیربط مانند دیوان عدالت اداری خواهد بود. -2 اولاً، با عنایت به ماده 13 دستورالعمل نحوه محاسبه خسارت کسر قیمت وسیله نقلیه مصوب 1403/8/2 شورای عالی بیمه، این دستورالعمل از تاریخ 1403/10/1 لازمالاجرا است؛ بدیهی است مطالبه خسارت مربوط به پیش از لازمالاجرا شدن دستورالعمل، مطابق قوانین و مقررات حاکم بر موضوع خواهد بود.
ثانیاً، در خصوص تصادفات رخ داده پیش از لازمالاجرا شدن دستورالعمل یادشده، همچنان خسارت ناشی از کاهش قیمت خودرو قابل مطالبه است؛ زیرا، به موجب بند »ب« ماده یک قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ، 1395 خسارت مالی زیانهایی است که به سبب حوادث مشمول بیمه موضوع این قانون به اموال شخص ثالث وارد شود؛ بنابراین، خسارت مربوط به کاهش قیمت خودرو نیز نوعی خسارت مالی محسوب میشود؛ بویژه آنکه، ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز کاردانهای فنی راهنمایی و رانندگی و پلیس راه را به تعیین میزان خسارات وارده به وسیله نقلیه؛ اعم از هزینه تعمیر و کسر قیمتی که در نتیجه تصادف حاصل میشود، مکلف نموده است.
همچنین ماده 2 قانون صدرالذکر تمامی دارندگان وسایل نقلیه موضوع این قانون را مکلف کرده است وسایل نقلیه خود را در قبال خسارات بدنی و مالی که در اثر حوادث وسایل نقلیه به اشخاص ثالث وارد میشود، حداقل به میزان مندرج در ماده 8 این قانون نزد شرکت بیمهای بیمه کنند؛ لذا چنانچه خودروی شخص زیاندیده علاوه بر خسارات وارده به بدنه آن، بر اساس تأیید کارشناس متحمل افت قیمت عرفی ناشی از تصادف باشد، از باب تسبیب، کاهش قیمت خودرو قابل مطالبه است.
همچنین اطلاق عبارت »خسارت مالی« مذکور در تبصره 3 ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 با لحاظ بند »ب« ماده یک این قانون، شامل »افت قیمت خودرو« نیز میشود و بر این اساس، محدودیت پرداخت خسارت مقرر در این تبصره شامل »افت قیمت خودرو« نیز میشود و با عنایت به تصریح حکم مقنن، محدودیت مذکور در این تبصره، شرکت بیمه که بیمهنامه شخص ثالث را صادر کرده و همچنین راننده مسبب حادثه را شامل میشود. فریده شکری
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 27
آرای مرتبط 5
-
رأی
هماستناد
رای شماره 3106 مورخ 1398/11/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات مصوب 1345
-
رأی
هماستناد
مبنای محاسبه شروع خسارت تاخیر تادیه
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅تبصره ماده ۶ دستورالعمل نحوه محاسبه (۱ ۴ ۰ ۵/۳/۱ ۲)
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1 3 4 5
-
رأی
هماستناد
رای شماره 3106 دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند 2 / 4 بخشنامه 468 /444 /5 /13 - 24 /6 /1394 معاون عملیات ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران با اصل
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات مصوب 1345
-
رأی
هماستناد
رأی شماره 3106 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال بند 4/2 بخشنامه شماره 13/5/444/468 - 1394/06/24 معاون عملیات ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات مصوب 1345
نظریات مشورتی 18
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/595 — 1399/05/13
ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1996 — 1400/02/29
ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/388 — 1401/05/05
ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/595 مورخ 1399/05/13
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/83 مورخ 1403/05/05
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/406 مورخ 1402/07/04
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1951 مورخ 1400/02/07
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/406 مورخ 1402/07/04 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/99/595 مورخ 1399/05/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص پرداخت خسارت توسط شرکت بیمه با در نظر گرفتن تبصره 3 و 4 ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث مص
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/392 مورخ 1398/05/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1403/83 مورخ 1403/05/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/99/595 مورخ 1399/05/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/455 مورخ 1403/07/08
ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1996 مورخ 1400/02/29
ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/392 مورخ 1398/05/06
ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/99/1996 مورخ 1400/02/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه محاسبه خسارت مالی در حوادث ناشی از وسایل نقلیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1951 — 1400/02/07
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 و ا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/99/1951 مورخ 1400/02/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه تعیین خسارات در تصادف رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 و ا
نشستهای قضایی 1
-
نشست قضایی
هماستناد
مسئولیت شرکت بیمه در خصوص جبران خسارتهای غیر مستقیم وارده به خودرو
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 8 — قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395/02/20
ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 2 — قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی به وسیله نقلیه موتوری مصوب 1345/09/13
ماده 2 قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشی از تصادفات رانندگی مصوب 1345 نیز
دکترین 1
-
مقاله
هماستناد
تحلیل جلوه های اقتصادیِ تعهدات غیرقراردادی در فقه امامیه و حقوق ایران
ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
