Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/98/1337 مورخ 1398/12/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- حق طرح دعاوی مربوط به عین در قبال ثالث از سوی زوجه به عنوان وارث (2)- ارتباط عدم اقدام مورث و رضای باطنی

سبدِ من

#اداره_کل #مورث #وارث #اراضی #مرور_زمان #تفکیک #افراز #قانون_مدنی #فوت #مطالبه #وراث #مبیع #اراضی_کشاورزی #اجرت‌المثل #فروش #ذی‌نفع #قیمت #اموال_غیرمنقول #عرصه_و_اعیان #پیش‌بینی #تشخیص #رسیدگی #سند_مشاعی #اسقاط_حق #دادخواست #معاینه_محل #سند #تصرف #قوانین #اجرت #حقوق #تفکیک_اراضی #اشخاص_ثالث #منبع #رضای_باطنی #زوجه #ثالث #قضاییه #صورت #ورثه #دانسته #نظریه #اموال #آیین_دادرسی #انقلاب #زمان #اعراض #بلامانع #الزام‌به‌تحویل

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا زوجه به عنوان وارث متوفی حق طرح دعاوی مربوط به عین در قبال ثالث را دارد؟

پاسخ: بله، زوجه به عنوان وارث متوفی ذی‌نفع محسوب شده و می‌تواند دعاوی راجع به عین را در قبال ثالث مطرح و پیگیری کند.

به زبانِ ساده

وقتی شخصی فوت می‌کند، تمام حقوق مالی او (مثل حق شکایت برای تحویل ملک یا راه عبور) به وراثش می‌رسد. بنابراین، همسر متوفی می‌تواند به عنوان وارث، همان دعاوی را که متوفی می‌توانست علیه دیگران مطرح کند، پیگیری نماید و سکوت متوفی در زمان حیاتش، حق وراث را از بین نمی‌برد.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (پاسخ‌دهنده)؛ زوجه (پرسش‌کننده).

چگونه: با استناد به ذی‌نفع بودن وراث در اموال متوفی، اداره حقوقی اعلام کرد که حق طرح دعوای مربوط به عین مال به وراث منتقل می‌شود.

چرا مهم است: این متن برای وراثی که قصد پیگیری حقوق مالی متوفی را دارند و با مقاومت طرف مقابل مواجه شده‌اند، راهگشاست.

قوانینِ مرتبط: قانون مدنی (مبحث ارث)، قانون آیین دادرسی مدنی.

مفاهیمِ حقوقی: ذی‌نفع، مورث، وراث، عین، اسقاط حق، توارث، دعوای قائم به شخص.

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا زوجه به عنوان وارث می‌تواند دعاوی مربوط به عین مال مورث را علیه ثالث مطرح کند؟

بله، زوجه به عنوان وارث ذی‌نفع است و می‌تواند این دعاوی را پیگیری کند.

آیا عدم اقدام مورث در طول ۱۵ سال نسبت به اقدامات خوانده، به معنای اسقاط حق و عدم توارث حق دعوا برای وراث است؟

خیر، صرف عدم اقدام مورث به معنای اسقاط حق یا رضایت باطنی نیست و حق طرح دعوا به وراث منتقل می‌شود.

برای محاسبه اجرت‌المثل پارکینگی که به فروشگاه تبدیل شده، ملاک سند است یا نوع استفاده فعلی؟

(در متن استعلام آمده اما در بخش پاسخ نظریه مشورتی به این مورد پرداخته نشده است).

کلیدواژه‌ها: وراثت، دعوای عین، ذی‌نفع، زوجه، متوفی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : 2- آيا زوجه به عنوان وراث متوفي، حق طرح دعوي كه مربوط به عين است را در قبال ثالث دارد؟ به عنوان مثال مورث قراردادي را با خوانده مبني بر تحويل مبيع يا ايجاد راه عبوري منعقد نموده است و حال مورث فوت نموده است آيا امكان طرح دعوي الزام به تحويل مبيع يا الزام به احداث راه عبوري از سوي زوجه ممكن است؟ 3- چنانچه مورث در طول حيات خويش و بعد از اطلاع از اقدامات خوانده در مدت 15 سال نسبت به اقدامات وي متعرض نشده باشد آيا عدم اقدام مورث به منزله رضاي باطني وي و اسقاط حق و نتيجتا عدم توارث حق طرح دعوا به وراث است؟ و اصولاً چه دعاويي قائم به شخص بوده و آيا مي توان حق طرح دعوي را قائم به شخص دانست؟ 4- خواهان، دادخواست مطالبه اجرت المثل مطرح نموده است بر اساس معاينه محل صورت گرفته ،خوانده پاركينگ مشاعي را به فروشگاه تبديل كرده است حالبراي احتساب اجرت المثل، آنچه در سند خواهان (به عنوان پاركينگ) درج شده ملاك است يا نوع استفاده و تصرف و تغييري كه خوانده بايجاد كرده است؟ 6- آيا تقسيم يا فروش املاك في مابين، برخلاف قانون جلوگيري از خرد شدن اراضي و ساير مقررات در باب تفكيك، بر اساس ماده 10 قانون مدني صحيح است يا اينكه با توجه قوانين موضوعه، باطل و بلااثر است./ع نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 2- زوجه به عنوان وارث زوج متوفي نيز مي¬تواند دعاوي راجع به مورث خود را كه مربوط به عين است، در قبال ثالث مطرح يا پيگيري كند؛ زيرا وي در هر حال ذي¬نفع تلقي مي¬شود؛ به ويژه آن¬كه قانونگذار در مواد 946 و 948 قانون مدني اصلاحي 6/11/1387 براي زوجه حق بر قيمت اموال غيرمنقول اعم از عرصه و اعيان و در صورت امتناع ورثه از اداي قيمت، حق استيفاي از عين اموال را به رسميت شناخته است. 3- اولا، در قانون آيين دادرسي دادگاه¬هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 مرور زمان پيش¬بيني نشده است؛ شوراي نگهبان نيز به موجب نظريه شماره 7357 مورخ 27/11/1361 مرور زمان در دعاوي مدني را منتفي دانسته است؛ لذا صرف عدم طرح دعوا از سوي ذي¬حق هرچند مدت زمان طولاني از تاريخ ايجاد حق در طرح دعوا گذشته باشد، موجب سقوط اين حق نمي¬شود؛ هم¬چنان كه اين امر نمي¬تواند رضايت باطني ذي¬حق نسبت به موضوع و موجب سقوط حق تلقي شود؛ مگر آن¬كه قراين و اماراتي داير بر انصراف و اعراض ذي¬حق و اسقاط بعدي اين حق وجود داشته باشد؛ ثانيا، غير از دعاوي شخصي كه قائم به شخص و مرتبط با حقوقي است كه تنها صاحب حق امكان مطالبه آن را دارد و در نتيجه فوت قابل انتقال به ورثه نيست، ديگر دعاوي اعم از مالي و غيرمالي قابل انتقال هستند؛ مگر آن¬كه با مانعي مانند منتفي شدن موضوع دعوا مواجه شود. در هر صورت تشخيص موضوع با عنايت به محتويات پرونده و نوع دعواي مطرح شده و آثار مترتب بر آن، بر عهده قاضي رسيدگي كننده است. 4- ب. ت. ب. ابهام سؤال از نظر منشأ تصرفات و روابط فيمابين طرفين، سؤال مطرح شده قابل پاسخ¬گويي نيست. 6- ب. ت. ب. حكم مقرر در ماده 2 «قانون جلوگيري از خرد شدن اراضي كشاورزي و ايجاد قطعات مناسب فني و اقتصادي مصوب 1385» كه تفكيك و افراز اراضي به قطعات كمتر از نصاب مذكور را ممنوع و صدور سند مشاعي و نقل و انتقال مشاعي اين اراضي را بلامانع دانسته است و با عنايت به بند «ت» ماده يك آيين¬نامه اجرايي ماده 6 اين قانون مصوب 1395، تفكيك و افراز اراضي موضوع اين قانون بايد با لحاظ مقررات مذكور به عمل آيد والا قاعدتاً از درجه اعتبار ساقط است. نظریه مشورتی شماره 7/98/1337 مورخ 1398/12/07 در این استعلام، سوالاتی درباره حقوق زوجه به عنوان وارث متوفی، مرور زمان در دعاوی، و مسائل مربوط به اجرت‌المثل و تفکیک اراضی مطرح شده است. در پاسخ به سوال اول، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که زوجه به عنوان وارث می‌تواند دعاوی مربوط به عین اموال متوفی را علیه اشخاص ثالث مطرح کند، بر اساس مواد 946 و 948 قانون مدنی که در تاریخ 1387/11/06 اصلاح شده است. همچنین، درباره مرور زمان، تصریح شده که در قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، مرور زمان در نظر گرفته نشده و عدم طرح دعوا از سوی ذی‌حق به معنای از دست دادن حق نیست، مگر اینکه شواهدی مبنی بر انصراف ذی‌حق وجود داشته باشد. در خصوص اجرت‌المثل، به دلیل ابهام در منبع تصرفات، پاسخ مشخصی ارائه نشده است. در نهایت، در مورد تفکیک یا فروش املاک، با استناد به ماده 2 «قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی و اقتصادی مصوب 1385» و آیین‌نامه اجرایی آن، تاکید شده که تفکیک و افراز اراضی باید ب. ر. م. مربوطه انجام شود، در غیر این صورت از اعتبار ساقط خواهد بود. تاریخ نظریه: 1398/12/07 شماره نظریه: 7/98/1337 شماره پرونده: ح 7331-67-89 2- آیا زوجه به عنوان وراث متوفی، حق طرح دعوی که مربوط به عین است را در قبال ثالث دارد؟ به عنوان مثال مورث قراردادی را با خ. م. ب. تحویل مبیع یا ایجاد راه عبوری منعقد نموده است و حال مورث فوت نموده است آیا امکان طرح دعوی الزام به تحویل مبیع یا الزام به احداث راه عبوری از سوی زوجه ممکن است؟ 3- چنانچه مورث در طول حیات خویش و بعد از اطلاع از اقدامات خوانده در مدت 15 سال نسبت به اقدامات وی متعرض نشده باشد آیا عدم اقدام مورث به منزله رضای باطنی وی و اسقاط حق و نتیجتا عدم توارث حق طرح دعوا به وراث است؟ و اصولاً چه دعاویی قائم به شخص بوده و آیا می‌توان حق طرح دعوی را قائم به شخص دانست؟ 4- خواهان، دادخواست مطالبه اجرت‌المثل مطرح نموده است بر اساس معاینه محل صورت گرفته ،خوانده پارکینگ مشاعی را به فروشگاه تبدیل کرده است حال برای احتساب اجرت‌المثل، آنچه در سند خواهان (به عنوان پارکینگ) درج شده ملاک است یا نوع استفاده و تصرف و تغییری که خوانده بایجاد کرده است؟ 6- آیا تقسیم یا فروش املاک فی‌مابین، برخلاف قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی و سایر مقررات در باب تفکیک، بر اساس ماده 10 قانون مدنی صحیح است یا اینکه با توجه قوانین موضوعه، باطل و بلااثر است./ع 2- زوجه به عنوان وارث زوج متوفی نیز می‌تواند دعاوی راجع به مورث خود را که مربوط به عین است، در قبال ثالث مطرح یا پیگیری کند؛ زیرا وی در هر حال ذی نفع تلقی می‌شود؛ به ویژه آن که قانونگذار در مواد 946 و 948 قانون مدنی اصلاحی 1387/11/6 برای زوجه حق بر قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان و در صورت امتناع ورثه از ادای قیمت، حق استیفای از عین اموال را به رسمیت شناخته است. 3- اولا، در قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 مرور زمان پیش بینی نشده است؛ شورای نگهبان نیز به موجب نظریه شماره 7357 مورخ 1361/11/27 مرور زمان در دعاوی مدنی را منتفی دانسته است؛ لذا صرف عدم طرح دعوا از سوی ذی حق هرچند مدت زمان طولانی از تاریخ ایجاد حق در طرح دعوا گذشته باشد، موجب سقوط این حق نمی شود؛ هم چنان که این امر نمی تواند رضایت باطنی ذی حق نسبت به موضوع و موجب سقوط حق تلقی شود؛ مگر آن که قراین و اماراتی دایر بر انصراف و اعراض ذی حق و اسقاط بعدی این حق وجود داشته باشد؛ ثانیا، غیر از دعاوی شخصی که قائم به شخص و مرتبط با حقوقی است که تنها صاحب حق امکان مطالبه آن را دارد و در نتیجه فوت قابل انتقال به ورثه نیست، دیگر دعاوی اعم از مالی و غیرمالی قابل انتقال هستند؛ مگر آن که با مانعی مانند منتفی شدن موضوع دعوا مواجه شود. در هر صورت تشخیص موضوع با عنایت به محتویات پرونده و نوع دعوای مطرح شده و آثار مترتب بر آن، بر عهده قاضی رسیدگی کننده است. 4- ب. ت. ب. ابهام سوال از نظر منشأ تصرفات و روابط فیمابین طرفین، سوال مطرح شده قابل پاسخ گویی نیست. 6- ب. ت. ب. حکم مقرر در ماده 2 «قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی و اقتصادی مصوب 1385» که تفکیک و افراز اراضی به قطعات کمتر از نصاب مذکور را ممنوع و صدور سند مشاعی و نقل و انتقال مشاعی این اراضی را بلامانع دانسته است و با عنایت به بند «ت» ماده یک آیین نامه اجرایی ماده 6 این قانون مصوب 1395، تفکیک و افراز اراضی موضوع این قانون باید با لحاظ مقررات مذکور به عمل آید والا قاعدتاً از درجه اعتبار ساقط است. شماره پرونده: 98-76-1337ح -2 زوجه به عنوان وارث زوج متوفی نیز می¬تواند دعاوی راجع به مورث خود را که مربوط به عین است، در قبال ثالث مطرح یا پیگیری کند؛ زیرا وی در هر حال ذی¬نفع تلقی می¬شود؛ به ویژه آن¬که قانونگذار در مواد 946 و 948 قانون مدنی اصلاحی 6/11/1387 برای زوجه حق بر قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان و در صورت امتناع ورثه از ادای قیمت، حق استیفای از عین اموال را به رسمیت شناخته است. -3 اولا، در قانون آیین دادرسی دادگاه¬های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 مرور زمان پیش¬بینی نشده است؛ شورای نگهبان نیز به موجب نظریه شماره 7357 مورخ 27/11/1361 مرور زمان در دعاوی مدنی را منتفی دانسته است؛ لذا صرف عدم طرح دعوا از سوی ذی¬حق هرچند مدت زمان طولانی از تاریخ ایجاد حق در طرح دعوا گذشته باشد، موجب سقوط این حق نمی¬شود؛ هم¬چنان که این امر نمی¬تواند رضایت باطنی ذی¬حق نسبت به موضوع و موجب سقوط حق تلقی شود؛ مگر آن¬که قراین و اماراتی دایر بر انصراف و اعراض ذی¬حق و اسقاط بعدی این حق وجود داشته باشد؛ ثانیا، غیر از دعاوی شخصی که قائم به شخص و مرتبط با حقوقی است که تنها صاحب حق امکان مطالبه آن را دارد و در نتیجه فوت قابل انتقال به ورثه نیست، دیگر دعاوی اعم از مالی و غیرمالی قابل انتقال هستند؛ مگر آن¬که با مانعی مانند منتفی شدن موضوع دعوا مواجه شود. در هر صورت تشخیص موضوع با عنایت به محتویات پرونده و نوع دعوای مطرح شده و آثار مترتب بر آن، بر عهده قاضی رسیدگی کننده است. -4 ب. ت. ب. ابهام سؤال از نظر منشأ تصرفات و روابط فیمابین طرفین، سؤال مطرح شده قابل پاسخ¬گویی نیست. -6 ب. ت. ب. حکم مقرر در ماده » 2 قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی و اقتصادی مصوب «1385 که تفکیک و افراز اراضی به قطعات کمتر از نصاب مذکور را ممنوع و صدور سند مشاعی و نقل و انتقال مشاعی این اراضی را بلامانع دانسته است و با عنایت به بند »ت« ماده یک آیین¬نامه اجرایی ماده 6 این قانون مصوب ، 1395 تفکیک و افراز اراضی موضوع این قانون باید با لحاظ مقررات مذکور به عمل آید والا قاعدتاً از درجه اعتبار ساقط است. دکتر …

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 42

مواد مرتبط 2

  • تفسیر از این صفحه ماده 946 — قانون مدنی مواد 946 و 948 قانون مدنی اصلاحی 6/11/1387 برای زوجه حق بر قیمت اموال غیرمنقول ا
  • استناد از این صفحه ماده 10 — قانون مدنی ماده 10 قانون مدنی صحیح است یا اینکه با توجه قوانین موضوعه

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین