Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1402/14 مورخ 1402/09/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #ترکه #ارث #قیمت #قانون_مدنی #وقف #فوت #عرصه_و_اعیان #سهم‌الارث #اموال_غیر_منقول #مالک_عین #کشاورزی #وراث #ماترک #زمین_باغی #ماترک_متوفی #اموال_غیرمنقول #قضاییه #زوجه #اموال #صورت #ورثه #استیفا #منافع #نظریه‌مشورتی #ولی #لازم‌الاجرا #حصه #کنند_و #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا زوجه از ترکه شوهر متوفی پیش از سال ۱۳۸۷ که هنوز تقسیم نشده است، از اموال غیرمنقول ارث می‌برد؟

پاسخ: بله، با توجه به تبصره الحاقی به ماده ۹۴۶ قانون مدنی، اگر ترکه تقسیم نشده باشد، زن از قیمت کلیه اموال غیرمنقول نیز ارث می‌برد.

به زبانِ ساده

این نظر درباره سهم ارث زن از زمین‌های غیرمنقول در فرضی است که شوهر پیش از اصلاح قانون فوت کرده، اما ترکه هنوز تقسیم نشده است. متن می‌گوید زن در این وضعیت از قیمت همه اموال غیرمنقول ارث می‌برد و اگر ورثه قیمت را نپردازند، می‌تواند حقش را از خود اموال بگیرد. پاسخ کامل به پرسش‌های وقف و انتقال زمین در متن موجود نیست.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش‌کننده در متن مشخص نشده است. در فرض مطرح‌شده، زوجه و خواهر متوفی از اشخاص یادشده‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به تبصره الحاقی ماده ۹۴۶ و ماده ۹۴۸، پاسخ پرسش نخست را درباره ترکه تقسیم‌نشده بیان کرده است؛ ادامه پاسخ به پرسش‌های دوم و سوم در متن ارائه‌شده ناقص است.

چرا مهم است: این نظر برای زوجه و دیگر ورثه در تعیین سهم ارث از اموال غیرمنقولِ ترکه تقسیم‌نشده کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، مواد ۹۴۶ و ۹۴۸؛ تبصره الحاقی به ماده ۹۴۶ مورخ ۲۶/۵/۱۳۸۹.

مفاهیمِ حقوقی: ارث زوجه، ترکه، تقسیم ترکه، اموال غیرمنقول، استیفای حق از عین مال، وقف، سهم‌الارث

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

اگر زوج پیش از اصلاح مواد ۹۴۶ و ۹۴۷ قانون مدنی فوت کرده و ترکه هنوز تقسیم نشده باشد، آیا زوجه از قیمت زمین‌های غیرمنقول ارث می‌برد؟

بله؛ اگر ترکه تا زمان لازم‌الاجراشدن حکم تقسیم نشده باشد، زوجه از قیمت همه اموال غیرمنقول ارث می‌برد.

اگر ورثه از پرداخت قیمت سهم زوجه خودداری کنند، او چه حقی دارد؟

می‌تواند حق خود را از عین اموال استیفا کند.

آیا زوجه می‌تواند سهم خود را وقف کند و آیا خواهر متوفی می‌تواند با پرداخت وجه منافع درختان زمین را انتقال دهد؟

نامطمئن؛ متن موجود در بخش پاسخ به پرسش‌های دوم و سوم ناقص است.

کلیدواژه‌ها: ارث، زوجه، اموال غیرمنقول، ترکه، قانون مدنی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : با فرض حاكم بودن مواد 947 و 946 قانون مدني پيش از اصلاح اين مواد در سال 1387 كه مقرر مي‌داشت «ليكن زوجه از اموال منقوله از هر قبيل كه باشد ارث مي‌برد و از اموال غير منقول فقط از قيمت ساختمان و درختان ارث مي‌برد»، خواهشمند است به پرسش‌هاي زير پاسخ دهيد: 1- با فوت زوج و نبود فرزند مشترك، آيا زوجه از ماترك كه قطعاتي از زمين باغي و كشاورزي و فاقد بنا است، ارث مي‌برد؟ 2- آيا زوجه مي‌تواند سهم خود از زمين‌ها كه شامل درختان است را وقف كند؟ 3 در صورت مثبت بودن پاسخ به سؤال دوم، آيا خواهر متوفي، به عنوان ديگر وارث، مي‌تواند با پرداخت وجه منافع درختان به اوقاف، زمين‌ها را انتقال دهد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- وفق تبصره الحاقي (26/5/1389) به ماده 946 (اصلاحي 6/11/1387) قانون مدني: «مفاد اين ماده در خصوص وراث متوفايي كه قبل از تصويب آن فوت كرده ولي هنوز تركه وي تقسيم نشده است نيز لازم‌الاجرا است»؛ بنابراين، در فرض سؤال كه زوج پيش از تاريخ اصلاح اين ماده فوت كرده است، چنانچه تركه وي تا اين تاريخ تقسيم نشده باشد، زن از قيمت كليه اموال غير منقول متوفي نيز ارث مي‌برد و در صورت امتناع ورثه از اداي قيمت، زن مي‌تواند حق خود را از عين اموال استيفا كند. (ماده 948 اصلاحي 6/11/1387 قانون مدني) 2 و 3- ب. ت. ب. حكم مقرر در مواد 55، 57 و 58 قانون مدني و از آنجا كه وفق مواد 946 و 948 اصلاحي (6/11/1387) همين قانون، زوجه زماني مي‌تواند يك هشتم يا يك چهارم حصه خود از قيمت عرصه و اعيان تركه را از عين اموال استيفا كند كه ورثه از اداي قيمت امتناع كنند و تا زماني كه زوجه در اجراي ماده 948 يادشده مالك عين عرصه و اعيان نشود، نمي‌تواند سهم‌الارث خود از تركه را وقف كند. بر اين اساس، پاسخ به پرسش سوم هم منتفي است. نظریه مشورتی شماره 7/1402/14 مورخ 1402/09/22 موضوع استعلام درباره ارث زوجه از ماترک متوفی و امکان وقف سهم الارث او است. پرسش‌ها شامل این موارد است: 1- آیا زوجه از زمین‌های باغی و کشاورزی که بنا ندارند، ارث می‌برد؟ 2- آیا زوجه می‌تواند سهم خود از زمین‌ها که شامل درختان است، وقف کند؟ 3- آیا خواهر متوفی می‌تواند با پرداخت وجه منافع درختان به اوقاف، زمین‌ها را انتقال دهد؟ در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که ب. ت. ب. تبصره الحاقی (1389/05/26) به ماده 946 اصلاحی (1387/11/06) قانون مدنی، اگر ترکه متوفی تا تاریخ اصلاح ماده تقسیم نشده باشد، زوجه از قیمت کلیه اموال غیرمنقول ارث می‌برد و در صورت امتناع ورثه از پرداخت قیمت، می‌تواند حق خود را از عین اموال دریافت کند (ماده 948 اصلاحی 1387/11/06). همچنین، زوجه تا زمانی که مالک عین عرصه و اعیان نشود، نمی‌تواند سهم الارث خود را وقف کند و بنابراین پاسخ به سوال سوم نیز منتفی است. تاریخ نظریه: 1402/09/22 شماره نظریه: 7/1402/14 شماره پرونده: 1402-76-14ح 3 در صورت مثبت بودن پاسخ به سوال دوم، آیا خواهر متوفی، به عنوان دیگر وارث، می‌تواند با پرداخت وجه منافع درختان به اوقاف، زمین‌ها را انتقال دهد؟ 1- وفق تبصره الحاقی (1389/05/26) به ماده 946 (اصلاحی 1387/11/06) قانون مدنی: «مفاد این ماده در خصوص وراث متوفایی که قبل از تصویب آن فوت کرده ولی هنوز ترکه وی تقسیم نشده است نیز لازم‌الاجرا است»؛ بنابراین، در فرض سوال که زوج پیش از تاریخ اصلاح این ماده فوت کرده است، چنانچه ترکه وی تا این تاریخ تقسیم نشده باشد، زن از قیمت کلیه اموال غیر منقول متوفی نیز ارث می‌برد و در صورت امتناع ورثه از ادای قیمت، زن می‌تواند حق خود را از عین اموال استیفا کند. (ماده 948 اصلاحی 1387/11/06 قانون مدنی) 2 و 3- ب. ت. ب. حکم مقرر در مواد 55، 57 و 58 قانون مدنی و از آنجا که وفق مواد 946 و 948 اصلاحی (1387/11/06) همین قانون، زوجه زمانی می‌تواند یک هشتم یا یک چهارم حصه خود از قیمت عرصه و اعیان ترکه را از عین اموال استیفا کند که ورثه از ادای قیمت امتناع کنند و تا زمانی که زوجه در اجرای ماده 948 یادشده مالک عین عرصه و اعیان نشود، نمی‌تواند سهم‌الارث خود از ترکه را وقف کند. بر این اساس، پاسخ به پرسش سوم هم منتفی است.

موارد مرتبط 92

آرای مرتبط 21

نظریات مشورتی 19

نشست‌های قضایی 9

مواد مرتبط 3

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین