نظر مشورتی 7/1402/519 مورخ 1402/09/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : نظر به دستور رياست معزز دستگاه قضايي در فراز پاياني بند 7 نامه شماره 9000/39352/100 مورخ 1402/6/22 كه بيان مي‌دارد: «تجديدنظر در ملاك ارجاعات به كارشناسان و عدم اكتفا به قرعه‌كشي صرف و توجه به كيفيت نظرات كارشناسان و نيز رعايت توازن در ارجاعات» پيشنهادات زير تقديم حضور مي‌گردد: 1- از آنجا كه ساز و كار انتخاب كارشناس رسمي در پرونده‌هاي قضايي از سوي مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضاييه اعلام نشده است لذا پيشنهاد مي‌شود با استفاده از ظرفيت «شوراي راهبردي دادرسي الكترونيكي» كه بر اساس ماده 649 قانون آيين دادرسي كيفري (دادرسي الكترونيكي) عهده‌دار سياستگذاري و تدوين راهبردهاي ملي، برنامه‌ريزي ميان مدت و بلند مدت و تدوين آيين‌نامه‌هاي لازم براي توسعه و ارتقاي دادرسي الكترونيك و نظارت بر حسن اجراي آنها مي‌باشد، الگوريتم نحوه تعيين كارشناس رسمي در پرونده‌هاي قضايي مورد بازبيني قرار بگيرد. اين مهم مي‌تواند ابتدا در قالب كميته‌اي فرعي و باحضور قضات، كارشناسان رسمي و متخصصان فناوري اطلاعات بررسي شده و سپس پيشنهادات در صحن شورا مطرح گردد. 2- چون هيچ شخصيت حقيقي و حقوقي بر مركز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضائيه نظرات فني و محتوايي ندارد لذا آمارهاي ارائه شده از سوي آن مركز قابل صحت سنجي نيست. پيشنهاد مي‌گردد معاونت حقوقي و امور مجلس از طريق پنجره واحد ارتباطات مردمي، مشكلات كارشناسان را در خصوص كاربري سامانه‌ها، نحوه ارجاع و همچنين ارسال گزارش‌هاي كارشناسي دريافت و حسب مورد با استفاده از ظرفيت‌هاي قانوني براي حل آنها اقدام نمايد. اين پيشنهاد به وكلاي دادگستري نيز قابل تسري است. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- عبارت مندرج در صدر ماده 258 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 مفيد اين معني نيست كه انتخاب كارشناس و انجام قرعه نبايد از طريق سامانه‌هاي تخصصي الكترونيكي صورت گيرد؛ در حال حاضر ب. ت. ب. الزامات قانوني براي گسترش دادرسي الكترونيكي، مانعي براي پيش‌بيني ساز و كار انتخاب كارشناس رسمي دادگستري در شوراي راهبري دادرسي الكترونيكي موضوع ماده 649 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 وجود ندارد. 2- پيشنهاد مطرح شده امري اجرايي است و از ابهام در قوانين و مقررات حاكم ناشي نمي‌شود؛ لذا ارائه نظريه مشورتي در اين خصوص از وظايف اين اداره كل خارج است. نظریه مشورتی شماره 7/1402/519 مورخ 1402/09/11 موضوع استعلام درباره انتخاب کارشناس رسمی در پرونده‌های قضایی و نیاز به بازنگری در معیارهای ارجاع به کارشناسان بر اساس کیفیت نظرات آن‌ها و حفظ توازن در ارجاعات است. پیشنهاد شده است که با بهره‌گیری از ظرفیت «شورای راهبردی دادرسی الکترونیکی»، مطابق با ماده 649 قانون آیین دادرسی کیفری، الگوریتم تعیین کارشناس رسمی بازبینی شود و مشکلات کارشناسان در استفاده از سامانه‌ها و نحوه ارجاع از طریق معاونت حقوقی و امور مجلس پیگیری گردد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این استعلام پاسخ داده و بیان کرده است که انتخاب کارشناس و انجام قرعه‌کشی می‌تواند از طریق سامانه‌های تخصصی الکترونیکی انجام شود و هیچ مانعی برای پیش‌بینی ساز و کار انتخاب کارشناس در شورای راهبردی دادرسی الکترونیکی وجود ندارد. همچنین، این اداره کل تاکید کرده است که پیشنهاد مذکور یک موضوع اجرایی است و از ابهام در قوانین ناشی نمی‌شود، بنابراین ارائه نظریه مشورتی در این زمینه از وظایف این اداره کل خارج است. تاریخ نظریه: 1402/09/11 شماره نظریه: 7/1402/519 شماره پرونده: 1402-100-519ع