Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1403/21 مورخ 1403/03/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #دیه #ارث #ترکه #فوت #راننده #قانون_مدنی #مجازات #وراث #بی‌احتیاطی #اولیای_دم #اجرای_حکم #وکیل #مورث #زمان_فوت #تولد #ناظر #سانحه #قضاییه #پدر #مقصر #راننده‌مسبب #باردار #نظریه‌مشورتی #ورثه #فقره #محکوم #عقیده #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا پدر و مادر راننده مسبب حادثه از دیه همسر و جنین متوفی خود ارث می‌برند؟

پاسخ: ارث بردن جنین منوط به زنده متولد شدن است و جنینی که ساقط شده صاحب ترکه نمی‌شود، اما اولیای دم از دیه ارث می‌برند.

به زبانِ ساده

پرسش درباره راننده‌ای است که در اثر بی‌احتیاطی باعث مرگ همسر باردارش شده و به پرداخت دیه همسر و جنین محکوم شده است. نظر می‌گوید جنینی که زنده متولد نشده، ارث نمی‌برد و پدرِ مسبب حادثه نیز از دیه جنین سهمی ندارد. متن پاسخ کامل راجع به ارث والدین راننده از دیه همسر او ارائه نشده است.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش از سوی مرجع استعلام‌کننده‌ای که در متن نامش نیامده مطرح شده است. در پرونده، راننده مقصر وکیل داشته و اولیای دم نیز در پرونده مطرح بوده‌اند.

چگونه: پس از محکومیت راننده به پرداخت دو فقره دیه، وکیل او درخواست پرداخت سهمی از دیه به پدر و مادر راننده را مطرح کرده است. اداره کل حقوقی با استناد به مواد قانونی، درباره ارث نبردن جنینِ زنده‌متولدنشده و سهم نبردن پدرِ مسبب از دیه جنین اظهارنظر کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای تشخیص آثار ارثی و سهم از دیه در پرونده‌های فوت مادر باردار و جنین کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، مواد ۸۷۳، ۸۷۵ و ۸۷۶؛ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، ماده ۴۵۱؛ ماده ۸۸۴ قانون مدنی در درخواست وکیل مطرح شده است.

مفاهیمِ حقوقی: ارث، شرط وراثت، جنین، زنده متولد شدن، دیه، مسبب حادثه، محرومیت از ارث

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا جنینی که در حادثه ساقط شده و زنده متولد نشده است، از متوفی ارث می‌برد؟

خیر؛ طبق متن، جنینِ زنده متولدنشده نمی‌تواند صاحب ترکه شود.

آیا راننده‌ای که پدر جنین بوده از دیه جنین سهم می‌برد؟

خیر؛ متن می‌گوید در اجرای ماده ۴۵۱ قانون مجازات اسلامی، پدرِ مسبب حادثه سهمی از دیه جنین ندارد.

آیا پدر و مادر راننده از دیه همسر متوفای او ارث می‌برند؟

ادامه نظر درباره این پرسش در متن ارائه‌شده موجود نیست.

کلیدواژه‌ها: دیه، جنین، وراثت، تصادفات رانندگی، قانون مجازات اسلامی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : در پرونده‌اي در اثر بي‌احتياطي راننده، همسر باردار وي فوت مي‌كند و راننده به پرداخت دو فقره ديه همسر و جنين د. ح. اولياي ‌دم محكوم مي‌شود. در مرحله اجراي حكم وكيل راننده مقصر با تقديم لايحه‌اي و با اخذ ملاك از ماده 884 قانون مدني و با لحاظ ماده 451 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 اعلام داشته است پدر و مادر راننده مقصر از ديه همسر راننده مقصر و جنين وي ارث مي‌برند و پرداخت ديه د. ح. نامبردگان را درخواست كرده است. ب. ت. ب. عدم صراحت قانون در اين زمينه و به لحاظ اختلاف نظر موجود، خواهشمند است اعلام فرماييد آيا در فرض سؤال پدر و مادر راننده مسبب حادثه از ديه متوفيان ارث مي‌برند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، همان‌گونه كه قانونگذار در مواد 875 و876 قانون مدني به صراحت بيان داشته است؛ شرط وراثت، زنده بودن در حين فوت مورث است و جنين در صورتي ارث مي‌برد كه نطفه، در زمان فوت منعقد بوده و زنده هم متولد شود؛ اگرچه فوراً بعد از تولد بميرد. همچنين قسمت اخير ماده 873 قانون مدني درخصوص فوت به سبب هدم ناظر بر اشخاص است و بر جنين تا پيش از زنده متولد شدن، اطلاق شخص نمي‌شود. بنا به مراتب پيش‌گفته، در فرض سؤال ب. ت. ب. اين‌كه در هنگام تصادف جنين در مرحله جنيني ساقط شده است، نمي‌تواند صاحب تركه شود و موضوع ارث بردن از تركه در مورد جنين منتفي است و ب. ت. ب. اين‌كه راننده مسبب حادثه، پدر جنين بوده است، در اجراي ماده 451 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، سهمي از ديه جنين ندارد و تمام ديه به مادر وي كه در سانحه تصادف فوت كرده است، مي‌رسد و در اين شرايط، تركه مادر كه شامل ديه جنين نيز مي‌شود، به وراث قانوني وي از جمله پدر جنين مي‌رسد؛ زيرا ديه جنين پس از تعلق به مادر داخل در تركه وي شده و از آنجا كه تصادف غيرعمدي به فوت مادر منجر شده است، پدر جنين كه در تصادف مقصر بوده است، به سبب غيرعمدي بودن حادثه از تركه مادر جنين (همسرش) ارث مي‌برد و فقط از ديه جنين و همسرش محروم است؛ اما سهم جنين از ديه، جزء تركه مادر بوده و بين وراث قانوني وي از جمله پدر تقسيم مي‌شود. ثانياً، با لحاظ مراتب پيش‌گفته، در فرض سؤال پدر به عنوان راننده مسبب حادثه از ديه همسرش ارث نمي‌برد و ديه وي به ديگر ورثه حين‌الفوت همسر مي‌رسد و نه تنها چنين فرضي از حكم مقرر در ماده 885 قانون مدني خارج است، بلكه موجبي براي اخذ ملاك از حكم اين ماده و عقيده به تعلق اين بخش از ديه به پدر و مادر راننده مسبب حادثه (آنگونه كه در فرض سؤال آمده است) نمي‌باشد. نظریه مشورتی شماره 7/1403/21 مورخ 1403/03/22 موضوع استعلام درباره ارث پدر و مادر راننده‌ای است که در حادثه‌ای مقصر بوده و این حادثه منجر به فوت همسر باردار و جنین وی شده است. پرسش این است که آیا پدر و مادر راننده از دیه همسر و جنین ارث می‌برند یا خیر. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بر اساس مواد 875 و 876 قانون مدنی و ماده 451 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به این نتیجه می‌رسد که جنین نمی‌تواند از ترکه ارث ببرد، زیرا در زمان تصادف زنده متولد نشده است. همچنین، پدر راننده به عنوان مسبب حادثه، از دیه همسرش ارث نمی‌برد و دیه به دیگر ورثه همسرش تعلق می‌گیرد. بنابراین، تنها دیه جنین که به ترکه مادر تعلق دارد، بین وراث قانونی وی تقسیم می‌شود و پدر جنین از این دیه و دیه همسرش محروم است. تاریخ نظریه: 1403/03/22 شماره نظریه: 7/1403/21 شماره پرونده: 1403-7/1-21ح در پرونده‌ای در اثر بی‌احتیاطی راننده، همسر باردار وی فوت می‌کند و راننده به پرداخت دو فقره دیه همسر و جنین د. ح. اولیای ‌دم محکوم می‌شود. در مرحله اجرای حکم وکیل راننده مقصر با تقدیم لایحه‌ای و با اخذ ملاک از ماده 884 قانون مدنی و با لحاظ ماده 451 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 اعلام داشته است پدر و مادر راننده مقصر از دیه همسر راننده مقصر و جنین وی ارث می‌برند و پرداخت دیه د. ح. نامبردگان را درخواست کرده است. ب. ت. ب. عدم صراحت قانون در این زمینه و به لحاظ اختلاف نظر موجود، خواهشمند است اعلام فرمایید آیا در فرض سوال پدر و مادر راننده مسبب حادثه از دیه متوفیان ارث می‌برند؟ اولاً، همان‌گونه که قانونگذار در مواد 875 و876 قانون مدنی به صراحت بیان داشته است؛ شرط وراثت، زنده بودن در حین فوت مورث است و جنین در صورتی ارث می‌برد که نطفه، در زمان فوت منعقد بوده و زنده هم متولد شود؛ اگرچه فوراً بعد از تولد بمیرد. همچنین قسمت اخیر ماده 873 قانون مدنی درخصوص فوت به سبب هدم ناظر بر اشخاص است و بر جنین تا پیش از زنده متولد شدن، اطلاق شخص نمی‌شود. بنا به مراتب پیش‌گفته، در فرض سوال ب. ت. ب. این‌که در هنگام تصادف جنین در مرحله جنینی ساقط شده است، نمی‌تواند صاحب ترکه شود و موضوع ارث بردن از ترکه در مورد جنین منتفی است و ب. ت. ب. این‌که راننده مسبب حادثه، پدر جنین بوده است، در اجرای ماده 451 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، سهمی از دیه جنین ندارد و تمام دیه به مادر وی که در سانحه تصادف فوت کرده است، می‌رسد و در این شرایط، ترکه مادر که شامل دیه جنین نیز می‌شود، به وراث قانونی وی از جمله پدر جنین می‌رسد؛ زیرا دیه جنین پس از تعلق به مادر داخل در ترکه وی شده و از آنجا که تصادف غیرعمدی به فوت مادر منجر شده است، پدر جنین که در تصادف مقصر بوده است، به سبب غیرعمدی بودن حادثه از ترکه مادر جنین (همسرش) ارث می‌برد و فقط از دیه جنین و همسرش محروم است؛ اما سهم جنین از دیه، جزء ترکه مادر بوده و بین وراث قانونی وی از جمله پدر تقسیم می‌شود. ثانیاً، با لحاظ مراتب پیش‌گفته، در فرض سوال پدر به عنوان راننده مسبب حادثه از دیه همسرش ارث نمی‌برد و دیه وی به دیگر ورثه حین‌الفوت همسر می‌رسد و نه تنها چنین فرضی از حکم مقرر در ماده 885 قانون مدنی خارج است، بلکه موجبی برای اخذ ملاک از حکم این ماده و عقیده به تعلق این بخش از دیه به پدر و مادر راننده مسبب حادثه (آنگونه که در فرض سوال آمده است) نمی‌باشد.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3

موارد مرتبط 115

آرای مرتبط 15

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 23

مواد مرتبط 5

دکترین 32

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین