Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/93/0258 مورخ 1393/02/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #سند #قانون_مدنی #قانون_تجارت #اثر_انگشت #دین #امضا #اسناد_تجاری #سند_تجاری #انتقال_ملک #ضرورت #قرینه #قرارداد #حد #صادرکننده #اعتبار_سند #محقق #فروش_ملک #شخص_ثالث #اقرار #ابراء #مستند #قوانین #امور_حسبی #وصیت‌نامه #قانون_ثبت #امضای_سند #قضاییه #تأیید #فرد #نظریه #استنباط #نظریه‌مشورتی #پیش‌نویس #اراده #نفع #ثالث #تکرار #احکام

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا سندی که توسط متعهد نوشته شده اما فاقد امضا یا مهر است، معتبر است؟

پاسخ: اعتبار سند لزوماً منوط به امضا نیست و باید اراده متعهد کشف شود، اگرچه متن سند بدون تایید متعهد قابل استفاده علیه او نیست.

به زبانِ ساده

متن درباره ارزش حقوقی نوشته‌ای است که شخص خودش نوشته اما آن را امضا نکرده است. در متن آمده که نوشته‌ای از دیگری، بدون تأیید متعهد، علیه او قابل استفاده نیست و تأیید معمولاً از راه امضا، مهر یا اثر انگشت احراز می‌شود؛ اما ادامه پرسش و نتیجه نهایی در سند ارائه‌شده موجود نیست.

چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش‌کننده در متن مشخص نشده است.

چگونه: متن ابتدا درباره لزوم امضا یا مهر در اسناد تجاری و تعریف سند در قانون مدنی بحث می‌کند و سپس پرسشی درباره نوشته‌ای دست‌نویس و بدون امضا مطرح می‌کند؛ پاسخ نهایی در متن موجود نیست.

چرا مهم است: این متن برای کسانی که درباره ارزش اثباتی نوشته‌های بدون امضا اختلاف دارند مفید است، اما نتیجه قطعی آن از سند ارائه‌شده معلوم نیست.

قوانینِ مرتبط: قانون تجارت، ماده ۲۲۳؛ قانون مدنی، ماده ۱۲۸۴.

مفاهیمِ حقوقی: سند، سند تجاری، امضا، مهر، اثر انگشت، انتساب سند، اراده متعهد، اقرار به دین

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا نوشته‌ای که شخص با خط خود نوشته اما امضا، مهر یا اثر انگشت ندارد، می‌تواند معتبر باشد؟

متن ارائه‌شده پاسخ نهایی نظریه را در این باره نشان نمی‌دهد؛ نامطمئن.

آیا چنین نوشته‌ای می‌تواند مستند انتقال ملک، پرداخت دین یا برائت از دین باشد؟

متن ارائه‌شده پاسخ نهایی را در این باره نشان نمی‌دهد؛ نامطمئن.

کلیدواژه‌ها: سند، امضا، مهر، قانون مدنی، اراده متعهد

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

سؤال درعرف زماني سند يا نوشتهاي را منتسب به فرد مي دانند كه ذيل آن منقش به امضاء مهر يا اثر انگشت گرديده باشد به عبارت بهتر نوشتهها يا قراردادهايي را كه فاقد مهر وامضاء واثر انگشت هست را يك قرارداد ناقص و در حد پيش نويس تلقي و به آن ترتيب داده نمي شود درخصوص اسناد تجاري قانونگذار صراحتا شكل گيري سند تجاري را علاوه بر شروط خاص منوط به امضاء يا مهر صادركننده نموده است و به همين لحاظ به سند تجاري فاقد مهر يا امضاء سند اطلاق نميگردد( ماده223 قانون تجارت) ليكن تعميم الزام قانون تجارت به ساير اسناد كه خروج موضوعي از قانون تجارت دارد ب. ت. ب. صراحت ماده 1284 قانون مدني بعيد به نظر ميرسد چرا كه بر اساس تعريف قانون مدني اعتبار سند منوط به امضاء شخص يا اشخاص نگرديده است اگرچه متن سندي كه شخصي غير از متعهد تهيه نموده باشد بدون اينكه به تاييد وي برسد را نميتوان عليه وي مورد استفاده قرار داد و تاييد اين متن مستلزم كشف اراده متعهد است كه عرفا به يكي از طرق امضاء و مهر واثر انگشت محقق مي گردد، لكن در جائيكه شخصي راسا و با خط خود سند يا قراردادي را تهيه نموده كه متضمن فروش ملك به شخص ثالث يا اقرار به دين به نفع ثالث باشد يا ذمه كسي را ابراء نمايد ليكن ذيل آنرا امضاء ننمايد، آيا اين سند در دست ذينفع معتبر قلمداد مي شود و به عنوان مستند انتقال ملك پرداخت دين يا برائت قابل ارائه مي باشد يا اينكه سند فاقد امضاء و مهر و اثر انگشت را ولو آنكه توسط فرد و به خط وي تهيه شده باشد را نمي توان سند تلقي نمود؟ نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه هر چند لزوم امضاء سند در تعريف ماده 1283 قانون مدني نيامده است،ولي ضرورت امضاءبه عنوان ركن اصلي سند از قوانين گوناگون استنباط مي شود،از جمله ماده 1293 قانون مدني به اين شرح« ...... سند مزبوردر صورتي كه داراي امضاء يا مهر طرف باشدعادي است» و ماده 1301 ق.م. به اين شرح «امضائي كه در روي نوشته يا سندي باشد بر ضرر امضاء كننده دليل است»همچنين مواد 1302 و1303 همين قانون و مواد 223و307 و311 قانون تجارت راجع به اسناد تجاري (برات،سفته،چك)و مواد 278 و 279 قانون امور حسبي در مورد وصيت نامه ،و مواد 63و65 قانون ثبت .كه با ملاحظه مواد فوق و تكرار اين نوع احكام هيچ ترديدي در لزوم و اهميت امضاي سند به وجود نمي آيد. بنابراين نوشته منتسب به اشخاص فقط در صورتي قابل استناد است كه امضاء شده باشد.زيرا امضاء نشان تائيد مندرجات سند مي باشد و سند فاقد آن ،ناقص بوده و مهمترين ركن اعتبار را ندارد. هر چند كه ممكن است به عنوان قرينه در كنار ساير ادله مورد استناد قرار گيرد./ب نظریه مشورتی شماره 7/93/0258 مورخ 1393/02/10 موضوع استعلام درباره اعتبار اسناد و نوشته‌هایی است که فاقد امضا، مهر یا اثر انگشت هستند. پرسش این است که آیا سندی که به دست‌خط شخصی نوشته شده اما امضا ندارد، می‌تواند به عنوان مدرکی برای انتقال ملک یا پرداخت دین معتبر باشد یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح می‌دهد که اگرچه در ماده 1283 قانون مدنی به لزوم امضا اشاره نشده است، اما از مواد مختلف قانونی مانند ماده 1293 و 1301 قانون مدنی و مواد 223 و 307 قانون تجارت، می‌توان ضرورت امضا به عنوان رکن اصلی سند را استنباط کرد. بنابراین، نوشته‌ای که به شخصی منتسب است، تنها در صورتی معتبر است که امضا داشته باشد. سندی که امضا ندارد، ناقص تلقی می‌شود و نمی‌تواند به عنوان مدرک قانونی استفاده شود، هرچند ممکن است به عنوان قرینه در کنار سایر شواهد مورد استفاده قرار گیرد. تاریخ نظریه: 1393/02/10 شماره نظریه: 7/93/0258 شماره پرونده: 93-117-0095 درعرف زمانی سند یا نوشتهای را منتسب به فرد می دانند که ذیل آن منقش به امضاء مهر یا اثر انگشت گردیده باشد به عبارت بهتر نوشتهها یا قراردادهایی را که فاقد مهر وامضاء واثر انگشت هست را یک قرارداد ناقص و در حد پیش نویس تلقی و به آن ترتیب داده نمی شود در خصوص اسناد تجاری قانونگذار صراحتا شکل گیری سند تجاری را علاوه بر شروط خاص منوط به امضاء یا مهر صادرکننده نموده است و به همین لحاظ به سند تجاری فاقد مهر یا امضاء سند اطلاق نمیگردد(ماده 223 قانون تجارت) لیکن تعمیم الزام قانون تجارت به سایر اسناد که خروج موضوعی از قانون تجارت دارد ب. ت. ب. صراحت ماده 1284 قانون مدنی بعید به نظر میرسد چرا که بر اساس تعریف قانون مدنی اعتبار سند منوط به امضاء شخص یا اشخاص نگردیده است اگرچه متن سندی که شخصی غیر از متعهد تهیه نموده باشد بدون اینکه به تایید وی برسد را نمیتوان علیه وی مورد استفاده قرار داد و تایید این متن مستلزم کشف اراده متعهد است که عرفا به یکی از طرق امضاء و مهر واثر انگشت محقق می‌گردد، لکن در جائیکه شخصی راسا و با خط خود سند یا قراردادی را تهیه نموده که متضمن فروش ملک به شخص ثالث یا اقرار به دین به نفع ثالث باشد یا ذمه کسی را ابراء نماید لیکن ذیل آنرا امضاء ننماید، آیا این سند در دست ذینفع معتبر قلمداد می‌شود و به عنوان مستند انتقال ملک پرداخت دین یا برائت قابل ارائه م. ب. یا اینکه سند فاقد امضاء و مهر و اثر انگشت را ولو آنکه توسط فرد و به خط وی تهیه شده باشد را نمی توان سند تلقی نمود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: هر چند لزوم امضاء سند در تعریف ماده 1283 قانون مدنی نیامده است،ولی ضرورت امضاءبه عنوان رکن اصلی سند از قوانین گوناگون استنباط می‌شود،از جمله ماده 1293 قانون مدنی به این شرح«...... سند مزبوردر صورتی که دارای امضاء یا مهر طرف باشدعادی است» و ماده 1301 ق.م. به این شرح «امضائی که در روی نوشته یا سندی باشد بر ضرر امضاء کننده دلیل است»همچنین مواد 1302 و1303 همین قانون و مواد 223و307 و311 قانون تجارت راجع به اسناد تجاری (برات،سفته،چک)و مواد 278 و 279 قانون امور حسبی در مورد وصیت نامه ،و مواد 63و65 قانون ثبت.که با ملاحظه مواد فوق و تکرار این نوع احکام هیچ تردیدی در لزوم و اهمیت امضای سند به وجود نمی آید. بنابراین نوشته منتسب به اشخاص فقط در صورتی قابل استناد است که امضاء شده باشد.زیرا امضاء نشان تائید مندرجات سند م. ب. و سند فاقد آن ،ناقص بوده و مهمترین رکن اعتبار را ندارد. هر چند که ممکن است به عنوان قرینه در کنار سایر ادله مورد استناد قرار گیرد./ب

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3

موارد مرتبط 106

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 16

نشست‌های قضایی 5

مواد مرتبط 4

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین