Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/96/1578 مورخ 1396/07/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص مصادیق عدم نفوذ و بطلان عقد نکاح با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#عقد_نکاح #اداره_کل #عدم_نفوذ #عقد #نکاح #بطلان #قانون_مدنی #اکراه #فسخ_نکاح #رجوع_زوجه #رجوع #مهریه #اجبار #عده #شهادت #اجازه #اثبات #تنفیذ #تشخیص #رسیدگی #جواز #رجوع_به_مابذل #دادخواست #سوگند #گواه #گواهی_عدم_امکان_سازش #صورت‌جلسه #گواهی #طلاق #اسقاط_حق #قضاییه #زوجه #زناشویی #نظریه‌مشورتی #مکره #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا اکراه در نکاح موجب بطلان است یا فسخ، و آیا اسقاط حق رجوع زوجه به مابذل در طلاق خلع ممکن است؟

پاسخ: اکراه موجب فسخ نیست و در صورت زوال اکراه و اجازه، عقد نافذ است؛ همچنین حق رجوع زوجه به مابذل در طلاق خلع قابل اسقاط نیست.

به زبانِ ساده

این نظر تفاوت میان اکراه و اجبار در ازدواج را روشن می‌کند: در اکراه، شخص هنوز اراده دارد و می‌تواند پس از رفع اکراه عقد را بپذیرد؛ اما اگر اراده و اختیارش از بین رفته باشد، عقد باطل است. همچنین متن می‌گوید حق زوجه برای رجوع به مابذل در ایام عده با توافق یا اسقاط از بین نمی‌رود.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرف‌های موضوع استعلام زوج و زوجه‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی در پاسخ به پرسش درباره آثار اکراه در نکاح و امکان اسقاط حق رجوع به مابذل، مقررات قانون مدنی و نقش تشخیص دادگاه را بیان کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای زوجین، وکلا و دادگاه‌ها در تشخیص اعتبار نکاحِ واقع‌شده با اکراه و آثار مالی طلاق کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، مواد ۱۱۲۱ تا ۱۱۲۳ و ۱۱۲۵؛ قسمت اول و قسمت اخیر ماده ۱۰۷۰؛ بند ۳ ماده ۱۱۴۵.

مفاهیمِ حقوقی: فسخ نکاح، اکراه، اجبار، بطلان عقد، تنفیذ نکاح، رضایت عملی، مقررات آمره، رجوع به مابذل

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا اکراه در ازدواج از موارد فسخ نکاح است؟

خیر؛ در صورت اکراه، اگر شخص پس از زوال اکراه عقد را اجازه کند، عقد نافذ است.

اگر اکراه اراده و اختیار را از شخص سلب کند، وضعیت عقد چیست؟

در این صورت اجبار محسوب می‌شود و عقد باطل است.

آیا رفتار زناشویی پس از عقد می‌تواند نشانه تنفیذ نکاح باشد؟

اگر وقوع آن در دادگاه ثابت شود، می‌تواند دال بر تنفیذ و رضایت عملی باشد؛ تشخیص با مرجع رسیدگی‌کننده است.

آیا زوجه می‌تواند حق رجوع به مابذل را در ایام عده اسقاط کند؟

خیر؛ اسقاط آن مانع رجوع زوجه به مابذل در ایام عده نیست.

کلیدواژه‌ها: اکراه، نکاح، فسخ نکاح، طلاق خلع، رجوع به مابذل

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

1- موارد فسخ نكاح همان است كه در مواد 1121 الي 1123 و 1125 قانون مدني بيان شده است و فرض استعلام، يعني اكراه در عقد نكاح از موارد فسخ نكاح نيست، بلكه با عنايت به قسمت اول ماده 1070 قانون مدني، هرگاه مكره بعد از زوال كُره، عقد را اجازه كند، نافذ است؛ زيرا در اكراه عنصر اراده، موجود است، هرچند عنصر رضايت، مخدوش است و ب. ت. ب. قسمت اخير ماده 1070 قانون مدني چنانچه اكراه به درجه اي باشد كه موجب سلب اراده و اختيار گردد، از آن به عنوان اجبار ياد مي شود كه در اين صورت عقد، باطل است. ضمناً بر فرض اثبات اكراه زوج در زمان نكاح، چنانچه ادعاي زوجه مبني بر وقوع عمل زناشويي فيمابين زوجين بعد از عقد نكاح بر دادگاه محرز گردد، مي تواند دال بر تنفيذ (رضايت عملي) ز. ن. ب. نكاح مزبور باشد كه تشخيص مصداق حسب مورد و با در نظر گرفتن جميع جهات بر عهده مرجع قضايي رسيدگي كننده است. 2-مقررات قانون مدني در باب نكاح علي الاصول، از جمله مقررات آمره است و اشخاص نمي توانند بر خلاف آن، توافق نمايند. جواز رجوع زوجه به مابذل موضوع بند 3 ماده 1145 قانون مدني نيز حكم قانون است و قابل اسقاط نيست؛ لذا اسقاط آن، مانع رجوع زوجه به مابذل در ايام عده نيست نظریه مشورتی شماره 7/96/1578 مورخ 1396/07/11 موضوع استعلام شامل دو پرسش درباره فسخ نکاح و حق رجوع به مابذل مهریه است. در پاسخ به پرسش اول، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که اکراه در عقد نکاح از موارد فسخ نکاح محسوب نمی‌شود و اگر فرد مکره پس از رفع اکراه، عقد را تایید کند، عقد معتبر و نافذ خواهد بود. همچنین، اگر بعد از عقد، عمل زناشویی انجام شود، این امر می‌تواند نشان‌دهنده رضایت عملی زوج باشد. در پاسخ به پرسش دوم، ذکر شده است که مقررات قانون مدنی در خصوص نکاح آمره است و حق رجوع زوجه به مابذل طبق بند 3 ماده 1145 قانون مدنی قابل اسقاط نیست. بنابراین، اسقاط این حق مانع از رجوع زوجه به مابذل در ایام عده نمی‌باشد. تاریخ نظریه: 1396/07/11 شماره نظریه: 7/96/1578 شماره پرونده: 1146-2/9-96 1- کسی بعد از مدتی ضمن تقدیم دادخواست تقاضای صدور حکم به فسخ نکاح به لحاظ اجبار و اکراه در آن را نمودند عاقد نیز شهادت به عقد دائم داده است زوجه اعلام آمادگی می‌کند به ایتان سوگند مبنی بر وقوع عمل زناشویی با دفعات مکرر بعد از عقد و یک نفر خانم را نیز به عنوان گواه معرفی نموده و شهادت داده به رفت و آمد شبانه زوج به منزل زوجه آیا رضایت عمل بعد از عقد ولو اجباری موجب نفوذ عقد م. ب. یا خیر؟ 2- زوجین ضمن مراجعه به دادگاه و تقاضای گواهی عدم امکان سازش را نمودند و در صورت جلسه از طرف زوجه حق رجوع به ما بذل که مهریه باشد اسقاط شده و گواهی صادر و صیغه طلاق اجرا ولی زوجه بعد از آن ضمن مراجعه به دفتر و دادگاه اعلام رجوع به ما بذل می‌نماید قاضی وقت تقاضای او را به جهت اسقاط حق رجوع نمی‌پذیرد تکلیف در این مورد چیست اساساً بذل مهریه با وصف مذکور قابل رجوع م. ب. یا خیر. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2

موارد مرتبط 75

آرای مرتبط 27

نظریات مشورتی 25

نشست‌های قضایی 7

مواد مرتبط 2

مقرراتِ مرتبط 3

دکترین 11

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین