نظر مشورتی 7/96/2955 مورخ 1396/11/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم امکان صدور قرار های تأمین کیفری و اخذ آخرین دفاع موضوع مواد 217 و 262 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ت

استعلام : 1-ب. ت. ب. اينكه در شوراهاي حل اختلاف بسياري از امور از جمله نگارش صورتجلسات و اخذ ادله و دفاعيات خواهان و خوانده و تفهيم قرار ارجاع امر به كارشناس و اخذ اظهارات شهود و اجراي قرار اتيان سوگند و امثالهم از ناحيه اعضاي شورا انجام مي شود و از سوي ديگر پرونده هايي با موضوع كيفري از نوع درجه 8 به شوراهاي حل اختلاف ارجاع مي شود كه لازمه رسيدگي به اين دسته از پرونده ها صدور قرار تامين كيفري مناسب و اخذ آخرين دفاع و ... مي باشد آيا اعضاي شوراي نيز به نمايندگي امكان اخذ آخرين دفاع يا اخذ تامين را دارند يا خير؟ 2- در صورت پاسخ منفي به سوال فوق و ب. ت. ب. اينكه ساعت كاري شورا و قضات شورا مطابقت ندارد و برخي از شوراها در ساعت عصر مشغول فعاليت مي باشند دراين خصوص ارائه طريق فرمائيد آيا امكان صدور قرار تامين كيفري همزمان با دستور احضار متهم وجود دارد يا خير؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- برابر ماده 9 قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 1394 "قاضي شورا با مشورت اعضاي شورا رسيدگي و مبادرت به صدور رأي مي نمايد" و برابر ماده 18 قانون ياد شده " رسيدگي قاضي شورا از حيث اصول و قواعد، تابع مقررات آيين دادرسي مدني و كيفري است" و اصولاً در قوانين مربوط به دادرسي هاي مدني و كيفري، موردي پيش بيني نشده است كه رسيدگي توسط شخصي غير از قاضي صادركننده رأي، انجام پذيرد و ماده 9 فوق الاشعار نيز تصريح به آن دارد كه قاضي شورا در موارد موضوع اين ماده، بايد عهده دار امر رسيدگي باشد؛ لذا در فرض سؤال اعضاي شورا نمي توانند نسبت به صدور قرار هاي تأمين كيفري و اخذ آخرين دفاع موضوع مواد 217 و 262 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 اقدام نمايند. 2- اولاً: صدور قرار تأمين كيفري موضوع ماده ي 217 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 در جرايم موضوع بند ح ماده ي 9 قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 1394، فرع بر حضور متهم است. ثانياً: مقررات ماده 213 قانون آئين دادرسي كيفري مصوب 1392 در راستاي حفظ حقوق دفاعي اشخاص متهم به ارتكاب جرم (مواد 5 و6 اين قانون) و رعايت حقوق شهروندي (ماده 7 اين قانون) وضع شده است و رعايت اين حقوق ايجاب مي-نمايد كه متهم زمان لازم جهت تدارك دفاع را داشته باشد به وصفي كه قانونگذار در ابلاغ احضاريه فرد تا حضور نزد بازپرس، مدت حداقل پنج روزه را تعيين نموده است (ماده171 همان قانون)، ليكن متهمي كه طوعاً حاضر شده است گرچه حضور وي متعاقب ابلاغ احضاريه نبوده، چنانچه صراحتاً آمادگي خود را براي تحقيق اعلام نمايد، بازپرس مي¬تواند با احراز آمادگي متهم براي دفاع و رعايت حقوق دفاعي وي از جمله تفهيم حق متهم در داشتن حق وكيل (ماده 190 همان قانون) مبادرت به انجام تحقيق و تفهيم اتهام نمايد. نظریه مشورتی شماره 7/96/2955 مورخ 1396/11/11 موضوع استعلام به صلاحیت اعضای شوراهای حل اختلاف در زمینه اخذ آخرین دفاع و صدور قرار تامین کیفری در پرونده‌های کیفری درجه 8 مربوط می‌شود. در پاسخ به این استعلام، اداره کل حقوقی قوه قضائیه اعلام می‌کند که بر اساس ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394، تنها قاضی شورا مجاز به رسیدگی و صدور رای است و اعضای شورا نمی‌توانند نسبت به صدور قرارهای تامین کیفری و اخذ آخرین دفاع اقدام نمایند. همچنین، طبق ماده 217 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، صدور قرار تامین کیفری مستلزم حضور متهم است و رعایت حقوق دفاعی متهم ایجاب می‌کند که او زمان کافی برای آماده‌سازی دفاع داشته باشد. در صورتی که متهم به‌طور داوطلبانه حاضر شود و آمادگی خود را برای تحقیق اعلام کند، بازپرس می‌تواند با رعایت حقوق دفاعی، نسبت به انجام تحقیق اقدام نماید. تاریخ نظریه: 1396/11/11 شماره نظریه: 7/96/2955 شماره پرونده: 96-218-2178 ک 1- ب. ت. ب. اینکه در شوراهای حل اختلاف بسیاری از امور از جمله نگارش صورتجلسات و اخذ ادله و دفاعیات خواهان و خوانده و تفهیم قرار ارجاع امر به کارشناس و اخذ اظهارات شهود و اجرای قرار اتیان سوگند و امثالهم از ناحیه اعضای شورا انجام می‌شود و از سوی دیگر پرونده هایی با موضوع کیفری از نوع درجه 8 به شوراهای حل اختلاف ارجاع می‌شود که لازمه رسیدگی به این دسته از پرونده ها صدور قرار تامین کیفری مناسب و اخذ آخرین دفاع و... م. ب. آیا اعضای شورای نیز به نمایندگی امکان اخذ آخرین دفاع یا اخذ تامین را دارند یا خیر؟ 1- برابر ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394 قاضی شورا با مشورت اعضای شورا رسیدگی و مبادرت به صدور رأی می‌نماید و برابر ماده 18 قانون یاد شده رسیدگی قاضی شورا از حیث اصول و قواعد، تابع مقررات آیین دادرسی مدنی و کیفری است و اصولاً در قوانین مربوط به دادرسی‌های مدنی و کیفری، موردی پیش بینی نشده است که رسیدگی توسط شخصی غیر از قاضی صادرکننده رأی، انجام پذیرد و ماده 9 فوق‌الاشعار نیز تصریح به آن دارد که قاضی شورا در موارد موضوع این ماده، باید عهده‌دار امر رسیدگی باشد؛ لذا در فرض سوال اعضای شورا نمی‌توانند نسبت به صدور قرار‌های تأمین کیفری و اخذ آخرین دفاع موضوع مواد 217 و 262 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 اقدام نمایند.