نظریه مشورتی شماره 7/97/346 مورخ 1397/02/31

نظریه مشورتی شماره 7/97/346 مورخ 1397/02/31 خ. م.: موضوع استعلام شامل دو پرسش درباره اجرای احکام مدنی و نحوه پذیرش مال مورد مزایده و همچنین صلاحیت قاضی اجرای احکام در حل اختلافات است. در پاسخ به پرسش اول، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که بر اساس مواد 131 و 132 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، در صورتی که در جلسه مزایده خریداری وجود نداشته باشد، محکوم له می‌تواند مال مورد مزایده را به قیمت ارزیابی شده قبول کند. این موضوع مستقل از اینکه مزایده در نوبت اول یا دوم برگزار شود، است. در پاسخ به پرسش دوم، طبق مواد 5، 12، 19، 25 و 26 قانون اجرای احکام مدنی و ماده 8 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب، اجرای احکام تحت نظارت دادگاه صادرکننده رای انجام می‌شود و قاضی اجرای احکام نمی‌تواند به طور مستقل در موارد اختلافی که ناشی از مفاد حکم نیست، تصمیم‌گیری کند. در این موارد، پرونده باید به دادگاه صادرکننده اجراییه ارسال شود. تاریخ نظریه: 1397/02/31 شماره نظریه: 7/97/346 شماره پرونده: 97-3/1-346 استعلام: 1- برخی از همکاران از جمع مواد 131و 132 و به خصوص ماده 132 قانون اجرای احکام مدنی برداشت می کنند که اگر محکوم له بخواهد مال مورد مزایده را خود قبول کند الزاما باید در مزایده نوبت دوم قبولی خود را اعلام کند و امکان قبول مال مورد مزایده در مزایده نوبت اول وجود ندارد آیا این نظر که از سوی این اجرا مردود است مورد تائید آن اداره محترم م. ب. یا خیر؟ 2- اینجانب به عنوان معاون قضایی دادگاه‌های عمومی و انقلاب یزد از سوی رئیس دادگستری شهرستان با ابلاغ داخلی به عنوان معاون اجرای احکام مدنی دادگاه‌های عمومی و حقوقی و خانواده و تنها قاضی اجرای احکام به صورت ثابت مشغول انجام وظیفه می باشم و در عین حال به منظور امکان اجرای احکام از سوی رئیس قوه ابلاغ دادرس دادگاه‌های عمومی و حقوقی و خانواده نیز برای اینجانب صادر شده است چنانچه در اجرای احکام اختلافی بین طرفین حادث شود و اختلاف ناشی از مفاد حکم نباشد آیا اینجانب به عنوان قاضی اجرای احکام که در عین حال دارای سمت دادرس دادگاه نیز می باشم امکان اتخاذ تصمیم و حل اختلاف دارم و یا اینکه به محض حدوث اختلاف و یا شبهه م. ب. که ناشی از مفاد حکم نیست الزاما باید پرونده به دادگاه صادر کننده اجرائیه ارسال شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 1- با عنایت به مواد 131 و 132 قانون اجرای احکام مدنی 1356، چنانچه در جلسه مزایده خریداری برای مال مورد مزایده وجود نداشته باشد، محکومٌ له می‌تواند مال مورد مزایده را به قیمت ارزیابی شده قبول نماید و تفاوتی بین این که مزایده برای بار اول بوده یا دوم در این خصوص وجود ندارد. 2- مطابق مواد 5، 12، 19، 25 و 26 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 و ماده 8 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و قسمت اخیر ماده 34 اصلاحی (1395/01/25) آیین نامه قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب، اجرای احکام مدنی تحت نظر دادگاه صادر کننده رأی بدوی یا اجرائیه صورت می پذیرد؛ بنابراین علی الاصول رئیس حوزه قضایی یا معاون قضایی وی یا قضات دیگر، سمتی در این خصوص (اجرای آرای مدنی) ندارند؛ مگر اینکه به عنوان دادرس علی البدل دادگاه و ب. ر. م. مربوطه اقدام نمایند و صرف تشکیل واحد اجرای احکام به صورت متمرکز و با ریاست رییس حوزه قضایی یا معاون وی نافی مقررات مذکور و به معنای تفویض اختیار اجرای آرای مدنی به این مقامات نمی‌باشد.